Czytanie: Prz 31, 10–13.19–20.30–31
Czytanie: 1 Tes 5, 1–6
Ewangelia: Mt 25, 14–30
Rok liturgiczny zbliża się ku końcowi. Za dwa tygodnie w Kościele katolickim rozpocznie się nowy cykl czytań – rok B. W liturgii będziemy wówczas słuchać przede wszystkim tekstów Ewangelii według św. Marka. Dzisiaj, w przedostatnią niedzielę kończącego się roku A, chciałbym skierować naszą uwagę na czytanie ze starotestamentalnej Księgi Przysłów.
Dlaczego właśnie na to czytanie? Ponieważ tekst ten ukazuje nam poruszający obraz kobiety, która naprawdę zasługuje na uznanie i pochwałę.
Niewiastę dzielną któż znajdzie?
Autor Księgi Przysłów kreśli przed nami niezwykły obraz kobiety, która swoją pracowitością, wiernością i troską o innych zasługuje na uznanie. Jednocześnie tekst ten jest czymś więcej niż tylko pochwałą szczególnie silnej i pewnej siebie żony. Pozwala nam dostrzec, w jaki sposób mądrość, która ma swoje źródło w Bogu, może przybierać konkretny kształt w ludzkim życiu.
Wyjątkowość tej kobiety nie polega jedynie na jej pracowitości. Wyraża się przede wszystkim w wewnętrznej postawie, z której wypływa jej działanie. Jest mądra, odpowiedzialna i samodzielna. Mąż darzy ją zaufaniem. Jej ręce są pilne w pracy, ale pozostają również otwarte na potrzebujących i ubogich.
„Kościół składa dzięki za wszystkie przejawy kobiecego «geniuszu» w ciągu dziejów, pośród wszystkich ludów i narodów”.
— Jan Paweł II, Mulieris dignitatem, nr 31.
Właściwy klucz do zrozumienia tego obrazu kobiety znajdujemy na końcu czytania. Nie piękno, nie zamożność ani nawet osiągnięcia stanowią o jej ostatecznej wartości, lecz bojaźń Boża. Żyje ona w głębokiej czci wobec Boga i pozwala się prowadzić Jego mądrości.
W ten sposób autor biblijny przekazuje nam prawdę, która wykracza poza wyobrażenia o kobiecie właściwe jego epoce i odnosi się do każdego człowieka: prawdziwa wielkość człowieka objawia się w tym, że urzeczywistnia on mądrość Bożą w swoim życiu, a przez swoje postępowanie staje się błogosławieństwem dla innych.
Czy godność kobiety wciąż pozostaje niezrozumiana?
Księga Przysłów powstawała na przestrzeni kilku stuleci, a swoją ostateczną postać otrzymała prawdopodobnie w IV lub III wieku przed Chrystusem. Na jej końcu znajduje się kunsztownie skomponowany poemat o dzielnej niewieście. Czy tak wielki szacunek dla kobiety, z jakim spotykamy się w tekście biblijnym sprzed około 2400 lat, zdołał do dzisiaj zakorzenić się i utrwalić w naszym społeczeństwie?
Jakże aktualne w tym kontekście okazuje się przesłanie Księgi Przysłów!
Żyć z miłości i dla miłości
Chrześcijańskie spojrzenie na kobietę przedstawił niemal 40 lat temu, w 1988 roku, papież Jan Paweł II w swoim liście apostolskim „O godności i powołaniu kobiety” (Mulieris dignitatem). Papież wychodzi od fundamentalnej prawdy biblijnej: mężczyzna i kobieta zostali stworzeni na obraz Boga. Oboje posiadają zatem tę samą, niezbywalną godność ludzką.
„Moralna siła kobiety, jej duchowa moc, wiąże się ze świadomością, że Bóg w jakiś szczególny sposób zawierza jej człowieka. Oczywiście, Bóg zawierza każdego człowieka wszystkim ludziom i każdemu z osobna. Jednakże to zawierzenie odnosi się w sposób szczególny do kobiety — właśnie ze względu na jej kobiecość — i w sposób szczególny stanowi też o jej powołaniu.
Dzięki tej świadomości, temu zawierzeniu, moralna siła kobiety daje o sobie znać w bardzo wielu postaciach niewieścich ze Starego Testamentu, z czasów Chrystusa, z epok następnych, aż do naszych dni.
Kobieta jest mocna świadomością zawierzenia, mocna tym, że Bóg «zawierza jej człowieka» zawsze i wszędzie, nawet w warunkach społecznego upośledzenia, w jakich może ona się znaleźć. Ta świadomość i to zasadnicze powołanie mówią kobiecie o godności, jaką otrzymuje od samego Boga, a to czyni ją «dzielną», umacnia jej powołanie. W taki też sposób owa «niewiasta dzielna» (por. Prz 31, 10) staje się niezastąpionym oparciem i źródłem duchowej siły dla innych, którzy odczuwają w niej wielkie energie duchowe.
Takim właśnie «dzielnym niewiastom» zawdzięczają wiele ich rodziny, a niejednokrotnie całe narody” (nr 30).
Czerpiąc z miłości Boga, kobieta odnajduje spełnienie, żyjąc miłością.
Kobietom okazać wdzięczność
Chciałbym w tym miejscu przypomnieć poruszające słowa wdzięczności, które papież Jan Paweł II skierował do wszystkich kobiet. Brzmią one następująco:
„Kościół dziękuje więc za wszystkie kobiety i za każdą z osobna:
- za matki, siostry, żony;
- za kobiety poświęcone Bogu w dziewictwie;
- za te, które oddają się posłudze tylu ludziom czekającym na bezinteresowną miłość drugich;
- za te, które czuwają nad człowiekiem w rodzinie będącej podstawowym znakiem ludzkiej wspólnoty;
- za kobiety wykonujące pracę zawodową, za te, na których ciąży nierzadko wielka odpowiedzialność społeczna;
- za kobiety «dzielne» i za kobiety «słabe» — za wszystkie: tak jak zostały pomyślane przez Boga w całym pięknie i bogactwie ich kobiecości;
- tak jak zostały objęte przez Jego odwieczną miłość;
- tak jak — razem z mężczyzną — są pielgrzymami na tej ziemi, która jest doczesną «ojczyzną» ludzi, a niejednokrotnie staje się «łez padołem»;
- tak jak razem z mężczyzną podejmują wspólną odpowiedzialność za losy ludzkości, według wymagań dnia powszedniego i tych ostatecznych przeznaczeń, które ludzka rodzina znajduje w Bogu samym, w łonie niewypowiedzianej Trójcy” (nr 31).
„Kościół składa dzięki za wszystkie przejawy kobiecego «geniuszu» w ciągu dziejów, pośród wszystkich ludów i narodów; składa dzięki za wszystkie charyzmaty, jakie Duch Święty udziela niewiastom w historii Ludu Bożego, za wszystkie zwycięstwa, jakie zawdzięcza ich wierze, nadziei i miłości: składa dzięki za wszystkie owoce kobiecej świętości” (nr 31).