Podczas gdy wielu cieszy się ostatnimi dniami wakacji, w Niemieckich Kołach Przyjaźni (DFK) panuje produktywny ruch. Program „DMi-Aktiv” działa już na pełnych obrotach. To coś więcej niż zwykły fundusz; to katalizator pomysłów, które pozwalają na nowo doświadczać języka, kultury i tożsamości.
Nowy rozdział dla mniejszości niemieckiej
Anna Namyślik, nowa koordynatorka projektu „DMi-Aktiv”, ma ręce pełne roboty. W rozmowie z nią od razu widać, że postrzega ten program jako wielką szansę dla struktur mniejszości. „Uważam, że to świetna nowa inicjatywa” – wyjaśnia z entuzjazmem. „W naszych szeregach jest tak wiele pomysłów na projekty, przy których wcześniej często nie wiedzieliśmy dokładnie, gdzie można je zrealizować. DMi-Aktiv to właśnie ta możliwość, by w końcu wcielić je w życie”.
Nie chodzi przy tym tylko o samo finansowanie, ale o treści, które przemawiają zarówno do serca, jak i rozumu. „Pomysły i fundusze to jedno, ale trzon musi być oczywiście powiązany z niemiecką kulturą i znajomością języka” – podkreśla Namyślik. „Kierujemy ofertę m.in. do młodzieży, do społeczeństwa i wspólnoty – do inicjatyw, które integrują oraz popularyzują język i kulturę niemiecką. W nadesłanych wnioskach widzę ogromną różnorodność. Są warsztaty, spotkania integracyjne i projekty, przy których sama byłam zdumiona i myślałam: »Tak, to naprawdę dobry pomysł!«”.
Warsztaty taneczne zorganizowane przez Związek Stowarzyszeń Niemieckich Warmii i Mazur.
Foto: Dorota Cieklinska
Koordynatorka jest szczególnie pod wrażeniem skali niektórych przedsięwzięć. „Mamy również konkursy poetyckie i muzyczne. To, co rzuca mi się w oczy: kiedy DFK przystępują do realizacji projektu, często robią to na dużą skalę. Starają się zaprosić naprawdę wszystkich i nie ograniczają się tylko do małych grup wiekowych. Są to konkursy dla dzieci, nastolatków i dorosłych zarazem”.
Doświadczać zamiast tylko czytać
Centralnym założeniem DMi-Aktiv jest pozyskanie młodego pokolenia do pracy na rzecz mniejszości niemieckiej. Anna Namyślik stawia tu przede wszystkim na „doświadczanie”. „Staramy się zaszczepić w młodych entuzjazm do nas, do wspólnego bycia razem. Chcemy integrować się społecznie i oferować nowe pomysły. Myślę na przykład, że można by robić znacznie więcej projektów ojczyźnianych – coś związanego z regionalizmem, aby uświadomić sobie, gdzie się właściwie mieszka i gdzie są nasze korzenie”.
„Można to jednak bardzo ładnie połączyć z wycieczkami rowerowymi lub aktywnościami na świeżym powietrzu” – proponuje Namyślik i dodaje: „Nie chodzi o to, by tylko siedzieć i czytać książki. Historię można aktywnie zobaczyć lub do niej pojechać. Trzeba móc jej doświadczyć. Projekt, którego można dobrze doświadczyć – to jest cel”.
Głogówek: Maraton trzech projektów
Jedną z osób, która dosłownie potraktowała to wezwanie do „doświadczania”, jest Sebastian Gerstenberg z Zarządu Gminnego TSKN (SKGD) Głogówek. Złożył on aż trzy projekty, które pokazują, jak różnorodnie można wykorzystać DMi-Aktiv.
Jego pierwszy wielki projekt poświęcony jest słynnemu dyrektorowi zoo, Bernhardowi Grzimkowi. „Burmistrz zwrócił się do mnie z informacją, że rodzina Bernharda Grzimka pochodzi z Siestrzechowic i że powinniśmy upamiętnić tę postać” – relacjonuje Gerstenberg. „Jako Zarząd Gminny złożyliśmy wniosek. Chcemy umieścić tablicę pamiątkową w Siestrzechowicach, skąd pochodzili jego rodzice. Ale idziemy o krok dalej: w Głogówku tworzymy ścieżkę edukacyjną. W pobliżu zamku powstanie tablica informacyjna wykorzystująca kody QR. Znajdą się tam specjalne zadania dla dzieci i młodzieży. Do tego dojdzie ławeczka, aby ta znacząca postać została w Głogówku naprawdę godnie upamiętniona” – wyjaśnia Sebastian Gerstenberg.
Spotkanie z okazji dnia św. Piotra i Pawła. 20.06.2026 r.
Foto: DFK Schönwald
Ale to nie wszystko: „Chcemy dodatkowo pokazać film dokumentalny o Grzimku w centrum kultury i zaprosić autora książki o nim. Po filmie odbędzie się prezentacja książki oraz wykład. Moim celem jest, aby tak ważna postać naszego regionu była na stałe obecna w przestrzeni publicznej i abyśmy przybliżyli jej historię dzieciom” – wylicza Gerstenberg.
Uczynić historię widoczną
Drugi projekt TSKN Głogówek poświęcony jest lokalnej historii mniejszości: „Chcemy publicznie zaprezentować historię mniejszości niemieckiej w regionie Głogówka” – wyjaśnia Sebastian Gerstenberg. „We współpracy z burmistrzem i dyrektorem centrum kultury opracujemy tablice informacyjne na temat »35 lat mniejszości niemieckiej w Głogówku« i zaprezentujemy je w »Obserwatorium« w Głogówku. Poprosiłem 15 kół DFK z naszej gminy o przyniesienie do muzeum ważnych dokumentów, zdjęć lub przedmiotów świadczących o historii mniejszości niemieckiej, które będziemy mogli zaprezentować na tej wystawie. Historycy, tacy jak Aleksander Devosges Cuber, wspierają nas w przygotowaniu tekstów i wyborze zdjęć” – mówi członek zarządu.
Jako trzeci projekt zostanie pokazany film „Nova Silesia” Ronalda Urbanczyka. „To film dokumentalny o postindustrialnej metamorfozie na Dolnym i Górnym Śląsku. Projekcja wraz z późniejszą rozmową z reżyserem odbędzie się 1 października w Centrum Kultury w Głogówku”.
Tradycja niemieckojęzycznych nabożeństw majowych – 225. rocznica cudu. Wspólnie w różnorodności, złączeni tradycją. Dziedzictwo czci oddawanej Matce Bożej w Gogolinie z okazji Dnia Matki, 10.05.2026 r.
Foto: DFK Gogolin
Na pytanie, czy nie obawia się tak intensywnej jesieni, Gerstenberg odpowiada z uśmiechem: „Tak, trochę się obawiam, ale mam wielu ludzi, którzy mnie wspierają. Zarząd pomaga, a kierownictwo centrum kultury również stoi u mojego boku. Bardzo cieszy mnie ta współpraca z burmistrzem Piotrem Bujakiem. Wcześniej nikt nie wpadł na pomysł, by historię mniejszości niemieckiej pokazać tak szerokiej publiczności”.
Weź udział już teraz
Lato mogło być gorące, ale jesień w mniejszości niemieckiej będzie dzięki DMi-Aktiv jeszcze intensywniejsza. Koordynatorka projektu Anna Namyślik zachęca wszystkich niezdecydowanych: „To wspaniałe inicjatywy, dzięki DFK jesienią w naszych miejscowościach na pewno nie będzie nudno. Kultura, tożsamość, historia, ojczyzna i język niemiecki – jestem pewna, że każdy znajdzie coś ciekawego dla siebie”.
