8 sierpnia jedna z najbardziej wpływowych postaci naszego regionu i niestrudzony orędownik dialogu obchodzi swoje 94. urodziny: emerytowany arcybiskup prof. dr Alfons Nossol. Dla mniejszości niemieckiej w Polsce jest on kimś znacznie więcej niż tylko byłym ordynariuszem – jest architektem pojednania i głosem, który przywrócił nam „modlitwę w języku serca”.
Arcybiskup Nossol, urodzony 8 sierpnia 1932 r. w Brożcu, poświęcił swoje życie dewizie „Veritatem facere in caritate” (Czynić prawdę w miłości). Jego działalność przekroczyła granice – zarówno wyznaniowe, jak i narodowe oraz akademickie.
Uznany uczony i wielokrotny doktor honoris causa
Alfons Nossol to znacznie więcej niż dostojnik kościelny; to wybitny teolog i naukowiec. Jego renoma jako pioniera dialogu między różnymi szkołami myślenia znajduje odzwierciedlenie w licznych tytułach doktora honoris causa (dr h. c.) nadanych mu przez renomowane uniwersytety – m.in. w Münster, Moguncji, Bambergu, Ołomuńcu, a także przez Chrześcijańską Akademię Teologiczną w Warszawie i Uniwersytet Opolski. W 2025 roku został mianowany senatorem honorowym Uniwersytetu Opolskiego, co podkreśla jego dozgonną więź ze światem nauki.

Arcybiskup Nossol i Bernard Gaida, 2025, Kamień Śląski.
Foto: Stefani Koprek-Golomb
Najwyższe odznaczenia państwowe w Polsce i w Niemczech
Niewiele jest osobistości, które w obu krajach cieszą się mianem autorytetu moralnego. Jego zaangażowanie na rzecz porozumienia zostało uhonorowane najwyższymi orderami:
W Polsce: Otrzymał Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (2013) oraz Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
W Niemczech: Został odznaczony Wielkim Krzyżem Zasługi z Gwiazdą Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec.
Arcybiskup Nossol zawsze postrzega te wyróżnienia jako zobowiązanie do dalszego dialogu:
„Chodzi o duchowe budowanie mostów między religiami, wyznaniami i narodami w sensie wspólnoty ducha”.
Powrót „języka serca”
Historycznym kamiennym milowym jego posługi pozostaje przywrócenie języka niemieckiego do liturgii. Pierwsza niemiecka msza na Górze św. Anny, odprawiona 4 czerwca 1989 roku, zakończyła dziesięciolecia milczenia. Mimo oporu ówczesnych władz, Nossol pozostał nieugięty, wspierany przez papieża Jana Pawła II, który radził mu: „Proszę śmiało powoływać się na moje orędzie pokoju”.
Arcybiskup Nossol tak wspominał po latach ten przełomowy moment:
„My, duchowni, jesteśmy po to, by służyć ludziom, a nasz papież nie tylko nas do tego upoważnił, lecz niejako nakazał”.
👉
Apel o człowieczeństwo
Za całokształt działalności na rzecz mniejszości niemieckiej oraz pojednania polsko-niemieckiego został w 2025 roku uhonorowany przez Związek Niemieckich Stowarzyszeń (VdG) nagrodą specjalną „Gratias Agimus”.

Statuetka „Gratias Agimus”.
Foto: Stefani Korpek-Golomb
W swoim przemówieniu w Kamieniu Śląskim skierował do nas wszystkich żarliwy apel o poszanowanie godności każdego człowieka:
„Człowiek – to brzmi dumnie. I powinniśmy być dumni. Właśnie tutaj u nas, na tej ziemi, w tej części kraju, gdzie w tym względzie tak wiele już zrobiono. Ale to nigdy nie jest za dużo. Bo człowiek musi brzmieć dumnie”. Przypomniał także o tragicznej przeszłości i płynących z niej naukach: „Zapomnieliśmy, że my, chrześcijanie, nie możemy się wzajemnie zwalczać, bo byłoby to niechrześcijańskie, a pod pewnymi względami wręcz nieludzkie”.
👉 [Tutaj przejdziesz do relacji z wręczenia nagrody „Gratias Agimus”]
Życzymy arcybiskupowi Alfonsowi Nossolowi z okazji 94. urodzin Bożego błogosławieństwa, zdrowia i niesłabnącej siły, by nadal inspirował nas swoim jasnym umysłem. Ad multos annos!