Jubileusz bez premiera

21 września 2025 r. minęło 20 lat od pierwszego posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych (KWRiMNiE), jednej z dwóch komisji wspólnych rządu. Z okazji jubileuszu Grzegorz Kuprianowicz, współprzewodniczący ze strony mniejszości narodowych, wystosował list do premiera Donalda Tuska, w którym podkreśla znaczenie tej instytucji dla społeczności mniejszościowych w Polsce.

„Powstanie przed 20 laty Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych było dla mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce sygnałem nowej jakości w relacjach między państwem a tymi społecznościami” – pisze w liście Kuprianowicz. Jak zaznacza, powołanie komisji oznaczało upodmiotowienie mniejszości, które uzyskiwały w członkach komisji ustawowo umocowanych przedstawicieli, mających formalny mandat do występowania w imieniu swoich społeczności. „Oznaczało to traktowanie osób należących do mniejszości nie tylko jako pojedynczych obywateli, ale jako zbiorowości, które mogą artykułować swoje stanowisko i być partnerami dla władz państwowych” – dodaje.

Wyjątkowa rola komisji w skali światowej

Kuprianowicz zwraca uwagę, że formuła Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych jest wyjątkowa w skali światowej, gdyż zasiadają w niej na równych prawach przedstawiciele mniejszości oraz rządu. Mimo to w ciągu 20 lat działalności komisji nie doszło do spotkania premiera z jej członkami ani do udziału szefa rządu w posiedzeniu organu opiniodawczo-doradczego.

Grzegorz Kuprianowicz podkreśla, że udział premiera w posiedzeniu byłby znaczącym gestem otwartości rządu wobec mniejszości oraz okazją do osobistego poznania członków komisji.

„Jako członkowie Komisji Wspólnej reprezentujący mniejszości mamy nadzieję, że jubileusz 20-lecia stanie się okazją do udziału Pana Premiera w posiedzeniu Komisji oraz rozmowy o sytuacji i problemach mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym” – podkreśla Kuprianowicz .

Jubileusz jako okazja do refleksji nad sytuacją mniejszości

Autor listu przypomina również, że jubileusz 20-lecia ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym z 6 stycznia 2005 r. stanowi dobrą okazję do refleksji nad sytuacją społeczności mniejszościowych w Polsce oraz poszukiwania modelu ich lepszego funkcjonowania. Wspomina też przygotowany dwa lata temu dokument „Bilans otwarcia 2023. Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce – najważniejsze zagadnienia nurtujące środowiska mniejszości narodowych i etnicznych”, wskazujący obszary wymagające pilnych zmian.

Apel o udział premiera

Kuprianowicz podkreśla, że udział premiera w posiedzeniu byłby znaczącym gestem otwartości rządu wobec mniejszości oraz okazją do osobistego poznania członków komisji.

„Będzie to z pewnością ważne wydarzenie, służące pokazaniu jak wielką uwagę przykłada kierowany przez Pana rząd do zapewnienia obywatelom należącym do mniejszości warunków do zachowywania własnej tożsamości, kultury i języka, co jest szczególnie ważne w tych dramatycznych i niespokojnych czasach” – pisze w liście.

Komentarz:

Ryszard Galla (doradca Marszałka Sejmu ds. mniejszości narodowych i etnicznych): „Komisja Wspólna Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych jest ciałem doradczym premiera RP. A zatem jego kontakt z Komisją Wspólną podczas jej posiedzeń byłby i jest absolutnie zasadny. Zwłaszcza jeśli nadarza się tak wyjątkowa okazja, jak obecnie – 20 lat działalności. W moim odczuciu jest to tym bardziej wskazane, że premier RP nie zaszczycił dotychczas swoją obecnością posiedzenia Komisji Wspólnej, choćby podczas uroczystych posiedzeń z okazji 5-cio, 10-cio, czy 15-lecia. Dlatego dobrze byłoby, żeby tak się w końcu zdarzyło. Życzę tego sobie, stronie mniejszościowej i całej Komisji Wspólnej.

Należy jednak w tym miejscu podkreślić również, że brak premiera na posiedzeniach Komisji Wspólnej nie oznacza wcale, że traktuje ją po macoszemu. Premier doskonale zorientowany jest, co się podczas posiedzeń dzieje, gdyż wyznacza na nie swojego pełnomocnika po stronie rządowej”.