Polsko-niemiecki Okrągły Stół ma ponownie zebrać się 20 stycznia 2027 roku w Warszawie. Ustalili to współprzewodniczący tego formatu podczas spotkania w Berlinie. Byłoby to pierwsze posiedzenie od ponad siedmiu lat.
W ubiegłym tygodniu w Berlinie spotkali się współprzewodniczący polsko-niemieckiego Okrągłego Stołu. Podczas spotkania ustalono termin następnego oficjalnego posiedzenia, jak poinformował pełnomocnik rządu federalnego ds. przesiedleńców i mniejszości narodowych Bernd Fabritius.
Po stronie niemieckiej w spotkaniu wzięli udział, oprócz Fabritiusa, parlamentarny sekretarz stanu przy federalnym ministrze spraw wewnętrznych Christoph de Vries oraz ambasador Niemiec w Warszawie Miguel Berger. Stronę polską reprezentowali sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski i sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański. Obecny był również chargé d’affaires a.i. Rzeczypospolitej Polskiej w Niemczech Jan Tombiński. Atmosferę spotkania określono jako przyjazną i konstruktywną.
Wraz z ogłoszeniem nowego terminu posiedzenia kończy się dłuższy okres niepewności co do przyszłości tego formatu. Ostatnio Okrągły Stół zebrał się w 2019 roku, w okresie rządów PiS. Związek Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce (VdG) określił to spotkanie w ubiegłym roku w jednej z rezolucji jako „wysoce niezadowalające”.
Nowy start po wieloletniej przerwie
Już podczas polsko-niemieckich konsultacji międzyrządowych w 2024 roku zainicjowano ożywienie Okrągłego Stołu. To, że ustalenie daty następnego posiedzenia zajęło dwa lata, może być związane również z dążeniem do starannego przygotowania warunków konstruktywnego dialogu.
Polsko-niemiecki Okrągły Stół ma ponownie zebrać się 20 stycznia 2027 roku w Warszawie.
Knut Abraham, pełnomocnik rządu federalnego ds. Polski, podkreślił w czerwcu w podcaście VdG „LAUT GEDACHT” znaczenie dokładnego przygotowania. Odwołując się do konfrontacyjnej atmosfery ostatniego posiedzenia w 2019 roku, powiedział: „To nie może się w żadnym wypadku powtórzyć. Atmosfera musi być wcześniej poddana próbie”. Jego zdaniem ma to zapewnić, że rozmowy doprowadzą do pozytywnych rezultatów.
W tym kontekście ustalony teraz termin można odczytywać jako znak, że rozmowy między stroną niemiecką i polską posuwają się naprzód. Już pod koniec sierpnia Fabritius spotkał się w Warszawie z Tomaszem Szymańskim. Podczas tego spotkania pełnomocnik ds. przesiedleńców i mniejszości podkreślił łączącą rolę mniejszości niemieckiej w Polsce i Polonii w Niemczech: „Są oni budowniczymi mostów między naszymi społeczeństwami. Wspieranie tego mostu leży w interesie obu krajów”.
Podstawą obrad w styczniu mają być sprawy zgłoszone wcześniej przez mniejszość niemiecką w Polsce oraz przez organizacje ludności polskiego pochodzenia i Polaków w Niemczech.
Okrągły Stół od 2010 roku
Polsko-niemiecki Okrągły Stół został powołany do życia w 2010 roku. Celem było doprowadzenie do realizacji postanowień polsko-niemieckiego traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, które dotyczą mniejszości niemieckiej w Polsce i Polonii w Niemczech.
Negocjacje z lat 2010 i 2011, prowadzone pod przewodnictwem Christopha Bergnera i Tomasza Siemoniaka, doprowadziły w 2011 roku do Wspólnej Deklaracji Okrągłego Stołu. Uszczegółowiła ona przede wszystkim ogólnie sformułowane artykuły 20 i 21 traktatu o sąsiedztwie. Do rezultatów należały między innymi utworzenie Centrum Dokumentacyjno-Wystawienniczego Niemców w Polsce oraz Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej (CBMN).
W 2011 roku przedstawiciele obu rządów oraz mniejszości niemieckiej i Polonii w Niemczech podpisali wspólną deklarację.
Foto: Archiwum
Po opublikowaniu Wspólnej Deklaracji dialog w ramach Okrągłego Stołu był kontynuowany. Kolejne spotkania służyły między innymi sprawdzaniu realizacji uzgodnionych w niej środków. W porównaniu z pierwszą fazą negocjacji z lat 2010 i 2011 format ten rozwijał się jednak w kolejnych latach z mniejszą dynamiką. Za szczególne zaangażowanie w negocjacje z lat 2010 i 2011, które doprowadziły do Wspólnej Deklaracji Okrągłego Stołu, Christoph Bergner i Tomasz Siemoniak zostali w tym roku uhonorowani Złotym Mostem Dialogu.
Gdy podczas polsko-niemieckich konsultacji międzyrządowych w lipcu 2024 roku zainicjowano ożywienie Okrągłego Stołu, wiązało się to również z nadzieją, że następne posiedzenie odbędzie się jeszcze w 35. rocznicę zawarcia traktatu o sąsiedztwie. Teraz ma do tego dojść w styczniu 2027 roku. Najważniejsze będzie jednak przede wszystkim to, że dialog po długiej przerwie zostanie podjęty na nowo.
