Orzesze – upamiętniono ofiary reżimu

Koniec stycznia na Śląsku to czas wspomnień i upamiętnień. Od wielu dekad w kraju uzależnionym – w efekcie rozstrzygnięć układu jałtańskiego – od „wielkiego brata” ze Wschodu, obchodzono rocznice wyzwolenia. Do lat 90. ubiegłego wieku były to jedyne wspomnienia stycznia 1945 roku i oczywiście wspomnienia jednowymiarowe, akcentujące zasługi oraz poświęcenie wyzwolicieli.

Po przełomie ustrojowym, który umożliwił zawiązanie struktur Mniejszości Niemieckiej, członkowie DFK zainicjowali początkowo nieśmiałe, za to autentyczne upamiętnienia tragicznych wydarzeń na Górnym Śląsku – wydarzeń, których ofiarami była głównie ludność cywilna. Wiele z osób (członków DFK), które zapoczątkowały te upamiętnienia, było także ofiarami lub członkami rodzin ofiar.

Eine dreisprachige Gedenktafel für die Einwohner von Orzesche, die der Oberschlesischen Tragödie zum Opfer fielen, und für diejenigen Ortsbewohner, die an den Fronten des Zweiten sowie des Ersten Weltkriegs starben.
Foto: E. N.

Temat nie przycichł

Z ich inicjatywy powstały także pierwsze miejsca pamięci, takie jak symbol Tragedii Górnośląskiej, którym jest Brama na Zgodzie, ale także pomniki na okolicznych cmentarzach. Dziś tych miejsc jest już sporo i ciągle przybywają nowe. W ostatnich latach powstały na przykład w Tychach, Katowicach, Chorzowie oraz przed ponad rokiem w Rybniku. Szczególnie ten ostatni, prosty w formie, ale z trójjęzycznymi, sugestywnymi inskrypcjami, jest symbolem miejsca i czasu Tragedii. I wydawałoby się, że po ubiegłym roku – roku 80. rocznicy Tragedii Górnośląskiej – temat przycichnie i będzie mniej eksponowany. Tak się jednak nie stało. Kolejne środowiska lokalne starają się na swoim terenie upamiętnić ofiary powojennego reżimu, a ostatnio z inicjatywy Stowarzyszenia Miłośników Miasta Orzesze powstało kolejne upamiętnienie w okolicy miejscowego dworca kolejowego, z którego odbywały się wywózki do obozów przejściowych.

„Realistyczna rekonstrukcja spotkała się z dużym zainteresowaniem mieszkańców, ale także osób przybyłych z okolicznych miejscowości”.

Duże zainteresowanie

W ostatnią sobotę stycznia odsłonięto prostą w formie, trójjęzyczną tablicę upamiętniającą mieszkańców Orzesza, którzy padli ofiarą Tragedii Górnośląskiej, oraz wszystkich orzeszan poległych na frontach II, a także I wojny światowej. Tablicę opatrzono inskrypcjami w języku polskim, niemieckim, a także po śląsku. Wydarzenie uzyskało patronat burmistrza miasta Orzesze, Mariusza Olesia. Tablicę pamiątkową odsłonięto po rekonstrukcji wydarzeń ze stycznia 1945 roku. Realistyczna rekonstrukcja spotkała się z dużym zainteresowaniem mieszkańców, ale także osób przybyłych z okolicznych miejscowości. Byli wśród nich także przedstawiciele kół DFK z Orzesza, Żor, Mikołowa i Katowic. Wydarzeniem towarzyszącym uroczystości był piątkowy wykład w Miejskim Domu Kultury na temat Tragedii Górnośląskiej, wygłoszony przez profesora Ryszarda Kaczmarka. Dobra frekwencja oraz zainteresowanie uczestników świadczą o tym, że temat Tragedii Górnośląskiej jest ważny i wzbudza żywe zainteresowanie.

Eugen Nagel