Archiwum mniejszości niemieckiej

Sto odcinków ocalonych z taśm

12 listopada 2026, 11:30 Historia , Kultura

Archiwalne wydania telewizyjnego magazynu „Schlesien Journal” doczekały się cyfrowych kopii. Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej zadba teraz o to, by można było łatwo odnaleźć informacje o ich zawartości.

Betacam SP – tak nazywa się format kaset, na których w latach 90. nagrywały redakcje telewizyjne. Dziś do ich odtworzenia potrzebny jest profesjonalny sprzęt, którego z roku na rok jest coraz mniej. Pogarsza się również jakość samych taśm magnetycznych. Na takich właśnie kasetach, przechowywanych w zbiorach Mediów VdG, zachowały się odcinki programu „Schlesien Journal” z przełomu XX i XXI wieku. Do tej pory żaden z nich nie miał cyfrowej kopii.

„Schlesien Journal” powstawał w Opolu z myślą o mniejszości niemieckiej. Program opowiadał o jej życiu i o regionie. Większość materiałów dotyczyła dzisiejszego województwa opolskiego, ale redakcja sięgała również do województw ościennych. Nagrania pochodzą z okresu, w którym po przełomie ustrojowym organizacje mniejszości niemieckiej dopiero budowały swoją pozycję. Dla badaczy to szczególnie interesujący czas, pozwalający przyjrzeć się przemianom zachodzącym w społeczności i jej otoczeniu.

Ci, którzy oglądali kiedyś „Schlesien Journal”, mogą dziś powrócić do znajomych twarzy, wydarzeń i wspomnień.
Foto: TSKN

Od taśmy do cyfrowego archiwum

Dzięki dotacji Samorządu Województwa Opolskiego kasety trafiły do specjalistów. Wyspecjalizowana firma, dysponująca odpowiednim sprzętem, przeniosła ich zawartość do postaci cyfrowej, z zachowaniem bezstratnej jakości wymaganej przy archiwizacji. W ten sposób zdigitalizowano sto odcinków programu. Nowe materiały uzupełniają zasoby Centrum, w których znajdują się już wybrane wydania „Oberschlesien Journal” z lat 1993–1995.

„Kasety przetrwały do dziś – teraz ich zawartość ma szansę przetrwać znacznie dłużej”.

Sama digitalizacja to jednak dopiero pierwszy etap pracy. Aby archiwum mogło służyć badaczom i zainteresowanym historią regionu, jego zasoby muszą być odpowiednio opisane i możliwe do przeszukiwania. Dlatego każdy odcinek zostanie opracowany w Otwartym Systemie Archiwizacji (OSA), stworzonym przez Fundację Ośrodka KARTA z myślą o archiwach społecznych. Opisy mają zostać udostępnione jeszcze w tym roku.

Same nagrania nie trafią do internetu. Ze względu na duży rozmiar plików udostępniane będą wyłącznie ich opisy, a nie materiały wideo. Dzięki temu każdy zainteresowany będzie mógł jednak sprawdzić, jakie treści zawiera zbiór, i odnaleźć odcinki odpowiadające jego zainteresowaniom. Informacje o ponad 14 tysiącach dokumentów zgromadzonych w archiwum CBMN są już dostępne na stronie: zbioryspoleczne.pl/archiwa/PL_1042.

Świadectwo ważne dla kolejnych pokoleń

Znaczenie tego przedsięwzięcia wykracza poza samo zabezpieczenie archiwalnych nagrań. Opolszczyzna należy do najbardziej wielokulturowych regionów Polski, a mimo to wiedza o specyfice żyjących tu mniejszości narodowych i etnicznych wciąż nie jest powszechna. Poznawanie historii, doświadczeń i codzienności innych społeczności sprzyja wzajemnemu zrozumieniu oraz otwartości na różnice kulturowe i językowe. Programy takie jak „Schlesien Journal” pozwalają spojrzeć na mniejszość niemiecką od środka – przez pryzmat jej spraw, wydarzeń i ludzi.

Digitalizacja jest częścią codziennej działalności archiwum Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej. Instytucja gromadzi, opracowuje i przechowuje dokumenty organizacyjne i osobiste, fotografie oraz zbiory audiowizualne. To materiały, które pozwalają dokumentować historię i działalność mniejszości niemieckiej w Polsce, a także zachować świadectwa ważne dla kolejnych pokoleń.

Dla tych, którzy przed laty oglądali „Schlesien Journal”, zdigitalizowane odcinki będą okazją do powrotu do dawnych twarzy, wydarzeń i wspomnień. Młodszym pozwolą natomiast poznać czasy, których nie mogą pamiętać. Kasety przetrwały do dziś – teraz ich zawartość ma szansę przetrwać znacznie dłużej.

Zadanie publiczne „Digitalizacja programów telewizyjnych mniejszości niemieckiej z przełomu XX i XXI wieku” jest finansowane ze środków Samorządu Województwa Opolskiego w ramach konkursu „Opolskie dla mniejszości” w 2026 roku. Więcej informacji o Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej: www.fzentrum.pl

CBMN

Udostępnij:
Lębork. O krok od końca
Poprzedni artykuł

Lębork. O krok od końca

Strzelecki Lipsk, Freiburg na podium
Następny artykuł

Strzelecki Lipsk, Freiburg na podium

Reklama

Punkt Widzenia

Neues Wochenblatt - Gazeta Niemców w Rzeczypospolitej Polskiej
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.