Archiwalne wydania telewizyjnego magazynu „Schlesien Journal” doczekały się cyfrowych kopii. Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej zadba teraz o to, by można było łatwo odnaleźć informacje o ich zawartości.
Betacam SP – tak nazywa się format kaset, na których w latach 90. nagrywały redakcje telewizyjne. Dziś do ich odtworzenia potrzebny jest profesjonalny sprzęt, którego z roku na rok jest coraz mniej. Pogarsza się również jakość samych taśm magnetycznych. Na takich właśnie kasetach, przechowywanych w zbiorach Mediów VdG, zachowały się odcinki programu „Schlesien Journal” z przełomu XX i XXI wieku. Do tej pory żaden z nich nie miał cyfrowej kopii.
„Schlesien Journal” powstawał w Opolu z myślą o mniejszości niemieckiej. Program opowiadał o jej życiu i o regionie. Większość materiałów dotyczyła dzisiejszego województwa opolskiego, ale redakcja sięgała również do województw ościennych. Nagrania pochodzą z okresu, w którym po przełomie ustrojowym organizacje mniejszości niemieckiej dopiero budowały swoją pozycję. Dla badaczy to szczególnie interesujący czas, pozwalający przyjrzeć się przemianom zachodzącym w społeczności i jej otoczeniu.

Ci, którzy oglądali kiedyś „Schlesien Journal”, mogą dziś powrócić do znajomych twarzy, wydarzeń i wspomnień.
Foto: TSKN
Od taśmy do cyfrowego archiwum
Dzięki dotacji Samorządu Województwa Opolskiego kasety trafiły do specjalistów. Wyspecjalizowana firma, dysponująca odpowiednim sprzętem, przeniosła ich zawartość do postaci cyfrowej, z zachowaniem bezstratnej jakości wymaganej przy archiwizacji. W ten sposób zdigitalizowano sto odcinków programu. Nowe materiały uzupełniają zasoby Centrum, w których znajdują się już wybrane wydania „Oberschlesien Journal” z lat 1993–1995.
„Kasety przetrwały do dziś – teraz ich zawartość ma szansę przetrwać znacznie dłużej”.
Sama digitalizacja to jednak dopiero pierwszy etap pracy. Aby archiwum mogło służyć badaczom i zainteresowanym historią regionu, jego zasoby muszą być odpowiednio opisane i możliwe do przeszukiwania. Dlatego każdy odcinek zostanie opracowany w Otwartym Systemie Archiwizacji (OSA), stworzonym przez Fundację Ośrodka KARTA z myślą o archiwach społecznych. Opisy mają zostać udostępnione jeszcze w tym roku.
Same nagrania nie trafią do internetu. Ze względu na duży rozmiar plików udostępniane będą wyłącznie ich opisy, a nie materiały wideo. Dzięki temu każdy zainteresowany będzie mógł jednak sprawdzić, jakie treści zawiera zbiór, i odnaleźć odcinki odpowiadające jego zainteresowaniom. Informacje o ponad 14 tysiącach dokumentów zgromadzonych w archiwum CBMN są już dostępne na stronie: zbioryspoleczne.pl/archiwa/PL_1042.
Świadectwo ważne dla kolejnych pokoleń
Znaczenie tego przedsięwzięcia wykracza poza samo zabezpieczenie archiwalnych nagrań. Opolszczyzna należy do najbardziej wielokulturowych regionów Polski, a mimo to wiedza o specyfice żyjących tu mniejszości narodowych i etnicznych wciąż nie jest powszechna. Poznawanie historii, doświadczeń i codzienności innych społeczności sprzyja wzajemnemu zrozumieniu oraz otwartości na różnice kulturowe i językowe. Programy takie jak „Schlesien Journal” pozwalają spojrzeć na mniejszość niemiecką od środka – przez pryzmat jej spraw, wydarzeń i ludzi.
Digitalizacja jest częścią codziennej działalności archiwum Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej. Instytucja gromadzi, opracowuje i przechowuje dokumenty organizacyjne i osobiste, fotografie oraz zbiory audiowizualne. To materiały, które pozwalają dokumentować historię i działalność mniejszości niemieckiej w Polsce, a także zachować świadectwa ważne dla kolejnych pokoleń.
Dla tych, którzy przed laty oglądali „Schlesien Journal”, zdigitalizowane odcinki będą okazją do powrotu do dawnych twarzy, wydarzeń i wspomnień. Młodszym pozwolą natomiast poznać czasy, których nie mogą pamiętać. Kasety przetrwały do dziś – teraz ich zawartość ma szansę przetrwać znacznie dłużej.
CBMN