Muzyka smyczkowa, ważne przemówienia, jedność i wspólnota – to właśnie wypełniło 11 września 2026 roku aulę widowiskowo-koncertową im. Anny Wasilewskiej w Olsztynie. Odbył się tam drugi z serii koncertów jubileuszowych z okazji 35-lecia Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce (VdG), połączony z jubileuszem 35-lecia traktatu polsko-niemieckiego o dobrym sąsiedztwie i wzajemnej współpracy.
Rafał Bartek, przewodniczący Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce, w swoich wypowiedziach wysoko podkreśla wagę miejsca, w którym odbywa się drugi z koncertów jubileuszowych.
– Myślę, że dla naszych organizacji i ich widoczności było to bardzo potrzebne, ponieważ jest ich tutaj naprawdę dużo, a są tutaj w diasporze, są rozproszone. Ten jubileusz przyczyni się do tego, że zaistnieją one w świadomości społecznej – mówi Rafał Bartek.
Berliński żeński kwartet smyczkowy Quartetto Tonale podczas koncertu jubileuszowego w Olsztynie.
Foto: Michał Florek
Północ może zaistnieć
„To, że świętujemy dziś tutaj, w Olsztynie, nie jest przypadkiem. Pierwsze uroczystości odbyły się w Szczawnie-Zdroju na Dolnym Śląsku, natomiast drugie – na północy Polski. Wybór tych dwóch miejsc był świadomy. Chcieliśmy w ten sposób pokazać i jednocześnie podkreślić, że mniejszość niemiecka w Polsce nie jest związana wyłącznie z jednym regionem, a mianowicie z Górnym Śląskiem” – przemówienie Rafała Bartka, koncert jubileuszowy w Olsztynie
W auli im. Anny Wasilewskiej mówiono nie tylko o znaczeniu traktatu oraz ważnej roli VdG, ale również o ludziach, dzięki którym historia mniejszości niemieckiej mogła tworzyć kolejne rozdziały.
– Przede wszystkim czuję się wyróżniony – mówi Piotr Dukat, przewodniczący Olsztyńskiego Stowarzyszenia Mniejszości Niemieckiej i członek zarządu VdG. – Cieszę się, że ta impreza mogła się odbyć u nas, tutaj w Olsztynie. Za mojej kadencji jest to pierwsza tak duża impreza i mam nadzieję, że nie ostatnia – podkreśla Dukat.
Docenić pracę ludzi
W auli im. Anny Wasilewskiej mówiono nie tylko o znaczeniu traktatu oraz ważnej roli VdG, ale również o ludziach, dzięki którym historia mniejszości niemieckiej mogła tworzyć kolejne rozdziały. Olsztyński jubileusz był okazją do rozdania odznaczeń – dyplomów uznania, odznak honorowych oraz medali honorowych VdG. Nagrodzono łącznie 20 osób.
Horst i Renate Ulbrichowie przed wejściem do sali koncertowej w Olsztynie. Horst Ulbrich, przewodniczący Niemieckiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Kłodzku, otrzymał Medal Honorowy VdG.
Foto: Michał Florek
Jedną z osób nagrodzonych medalem za zasługi jest Horst Ulbrich, przewodniczący Niemieckiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Kłodzku. – To dla mnie bardzo ważny moment, ponieważ wreszcie także nasza praca została należycie doceniona. Jesteśmy z tego dumni – mówi w imieniu kłodzkiej mniejszości niemieckiej Ulbrich.
Wśród laureatów znaleźli się przedstawiciele województw: kujawsko-pomorskiego, pomorskiego czy warmińsko-mazurskiego.
– To jest właśnie historia naszego regionu i cieszę się, że takie osoby z naszego regionu mogą zostać wyróżnione – mówi Piotr Dukat. – Najbardziej jestem zadowolony z wyróżnienia dla pana Paula Gollana, który przez wiele lat był ikoną, jeżeli chodzi o Warmię i Mazury. Co prawda zabrakło osób z Olsztyna, ale myślę, że nadrobimy to w najbliższym czasie – dodaje przewodniczący OSMN.
Na strunach (i tablicach) dla duszy
Wyjątkowym muzycznym urozmaiceniem wieczoru był występ berlińskiego żeńskiego kwartetu smyczkowego Quartetto Tonale. Członkinie kwartetu przeprowadziły olsztyńską publiczność przez wyjątkową podróż śladem utworów Bacha, Mozarta czy Pachelbela. Występ kwartetu zakończył się owacjami na stojąco – co dowodzi, że muzyka łagodzi obyczaje i nastraja do dalszej, pozytywnej pracy. Goście wydarzenia mogli również wzbogacić swoją wiedzę historyczną związaną z traktatem polsko-niemieckim o przyjaźni i dobrosąsiedztwie, zapoznając się z wystawą Domu Współpracy Polsko-Niemieckiej „Nie przeciwko sobie, lecz wspólnie”, którą zaprezentowano w miejscu wydarzenia.
Publiczność podczas koncertu jubileuszowego w auli im. Anny Wasilewskiej w Olsztynie.
Foto: Michał Florek
Stale patrzeć w przyszłość
Zapytaliśmy naszych rozmówców, czego życzą Związkowi Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce na następne 35 lat.
Horst Ulbrich: „Żeby VdG nadal utrzymywało tak dobry kontakt z mniejszymi DFK. W przypadku dużych organizacji, które mają zatrudnionych pracowników, wszystko funkcjonuje bardzo dobrze, ale u nas wszyscy działają społecznie.”
Rafał Bartek: „Przede wszystkim możemy sobie życzyć tak aktywnych ludzi jak ci, których dzisiaj nagradzaliśmy. Wszystko opiera się na aktywności ludzi – czasem pojedynczych osób, które powiedziały w swojej małej społeczności: „Tak, zakładamy organizację, działamy na rzecz kultury i języka niemieckiego”. Możemy sobie życzyć, żeby ci ludzie mieli swoich następców.”
Piotr Dukat: „To bardzo długi okres, jeżeli chodzi o stowarzyszenie czy jakąkolwiek organizację. Cieszymy się, że VdG przetrwało zarówno gorsze, jak i lepsze czasy, i dalej patrzymy w przyszłość, jeżeli chodzi o nasze organizacje.”
Rok jubileuszu 35-lecia VdG oraz 35-lecia traktatu polsko-niemieckiego o dobrym sąsiedztwie i wzajemnej współpracy nadal trwa. Koncert w Olsztynie był akcentem tego, że na Warmii i Mazurach stale docenia się wyjątkowych ludzi i kulturę mniejszości niemieckiej.
Wydarzenie dofinansowano ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Saksońskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
Lista nagrodzonych:
- Medal Honorowy
- Edwin Kemnitz — Piła
- Detlef Rach — Słupsk / Pomorze
- Krystyna Jakubanes — Tczew
- Horst Ulbrich — Kłodzko
- Józef Januszewski — Chojnice
- Sylwia Koźluk — Kętrzyn
- Zofia Lachowska — Kętrzyn
- Odznaka Honorowa
- Sabina Reguła — Nidzica
- Helga Kuczkowska — Piła
- Kazimierz Skowiera — Piła
- Irena Solenski-Stankiewicz — Pisz
- Paul Gollan — Biskupiec / Warmia i Mazury
- Dyplom Uznania
- Halina Sobczak — Stargard
- Artur Lipiak — Tczew
- Barbara Szweda — Tczew
- Gizela Szafran — Tczew
- Halina Lupa — Tczew
- Karola Warsińska — Tczew
- Beata Jakubowska — Tczew
- Krzysztof Bieńkowski — Tczew
