Co sprawia, że wieś staje się wzorem dla Europy? Czy są to nowoczesne budynki, nowe drogi czy udane inwestycje? Odpowiedź międzynarodowego jury konkursu European Village Renewal Award 2026 jest jednoznaczna: decydujący są ludzie. Właśnie za to gmina Walce otrzymała złoty medal, co plasuje ją wśród najlepiej rozwijających się regionów wiejskich Europy.
Dla mniejszości niemieckiej w regionie to wyróżnienie jest czymś więcej niż tylko nagrodą za rozwój komunalny. To potwierdzenie, że tam, gdzie zaangażowanie obywatelskie, różnorodność kulturowa i regionalna tożsamość są czymś naturalnym, może powstawać zrównoważona przyszłość.
Europejska czołówka rozwoju wsi
Wśród 25 finalistów z całej Europy zaledwie siedem gmin otrzymało złoty medal. Główna nagroda powędrowała do szwajcarskiego regionu Valposchiavo, a Walce oficjalnie znajdują się obecnie w europejskiej czołówce rozwoju wsi.
Już podczas wizyty międzynarodowej komisji oceniającej w maju stało się jasne, że w Walcach nie przekonują wyłącznie projekty budowlane czy zadbane krajobrazy wiejskie. Jurorów interesowało przede wszystkim to, jak podejmowane są decyzje, jak włączani są mieszkańcy oraz jakie perspektywy gmina tworzy dla przyszłych pokoleń.
Rafał Miczka: „To dla nas ogromny zaszczyt. Nasi mieszkańcy wykonali wspaniałą pracę i jestem im za to bardzo wdzięczny. Pokazali Europie, jak wygląda prawdziwa wspólnota”.
„Oceniamy nie tylko to, co zostało stworzone, lecz także to, w jaki sposób gmina do tego doszła. Czy ludzie naprawdę współpracują? Czy ich droga może być wzorem dla innych regionów?” – wyjaśniał wówczas członek jury Frank Weber.
Wspólne kształtowanie przyszłości
Walce najwyraźniej udzieliły przekonujących odpowiedzi na te pytania. W oficjalnym uzasadnieniu jury szczególnie podkreślono długofalowy proces rozwojowy, kształtowany wspólnie z mieszkańcami. Grupy ds. rozwoju wsi, zaangażowanie wolontariackie i szeroki udział społeczeństwa stanowią filary sukcesu.
Szczególne uznanie zyskało zaangażowanie w Straduni. Mieszkańcom udało się tam ekologicznie zagospodarować dawne tereny zalewowe, a jednocześnie stworzyć nowe miejsca spotkań dla społeczności wiejskiej. Pozytywnie oceniono również działania na rzecz utrzymania wiejskiej szkoły, rozwój centrum opiekuńczo-mieszkalnego w Walcach oraz inwestycje w energię odnawialną, ruch rowerowy i transport publiczny.
Wszystkie te działania – zdaniem jury – świadczą o gminie, która myśli o rozwoju w sposób całościowy.
Różnorodność jako siła
Istotną rolę odegrała także różnorodność kulturowa regionu. Jurorzy wyraźnie docenili harmonijne współistnienie różnych tradycji i tożsamości, które w gminie nie są przedstawiane jako coś nadzwyczajnego, lecz stanowią naturalną codzienność. Ta żywa wielojęzyczność i otwartość kulturowa wzmacniają spójność społeczną i kształtują tożsamość gminy.
Dla burmistrza Rafał Miczka to wyróżnienie jest przede wszystkim sukcesem mieszkańców:
„To dla nas ogromny zaszczyt. Nasi mieszkańcy wykonali wspaniałą pracę i jestem im za to bardzo wdzięczny. Pokazali Europie, jak wygląda prawdziwa wspólnota”.
Również Justyna Osiecka-Sułek, dyrektor Wydziału Rozwoju Obszarów Wiejskich i Rolnictwa w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Opolskiego, widzi w tym potwierdzenie obranej drogi. Gmina łączy ochronę swojego dziedzictwa kulturowego z inwestycjami w edukację, rodziny i oferty dla osób starszych, tworząc w ten sposób rozwój obejmujący wszystkie pokolenia.
Foto: Gemeinde Walzen
Według ARGE – Europejskiego Stowarzyszenia Rozwoju Obszarów Wiejskich i Odnowy Wsi – poziom tegorocznego konkursu był najwyższy w historii. Oceniano już nie pojedyncze inwestycje, lecz przede wszystkim jakość procesów rozwojowych, udział społeczeństwa oraz długofalowe oddziaływanie strategii gminnych.
Uroczysta ceremonia wręczenia nagród odbędzie się we wrześniu w czeskiej miejscowości Kostelní Lhota, zwyciężczyni poprzedniej edycji konkursu. Tam Walce oficjalnie odbiorą złoty medal – jako uznanie, że zaangażowana wiejska społeczność z Górnego Śląska należy dziś do europejskich wzorców rozwoju obszarów wiejskich.
