Niedziela Wielkiego Postu – A
Czytanie: Wj 17,3–7
Czytanie: Rz 5,1–2.5–8
Ewangelia: J 4,5–42

Pokój na świecie potrzebuje Boga i ludzi

Trudno w to uwierzyć: zamiast pokoju na całym świecie nasilają się konflikty zbrojne. Trwa wojna wywołana przez Rosję na terenie Ukrainy, konflikt zbrojny na Bliskim Wschodzie między Izraelem i USA a Iranem, kryzys militarny i humanitarny w Strefie Gazy między Izraelem a Palestyną (Hamas), wojny domowe i walki o wpływy polityczno-gospodarcze w Sudanie, w Myanmarze (Birmie), w Demokratycznej Republice Konga, w Jemenie, Etiopii, Mozambiku, Mali, Burkina Faso i Nigerii, w Somalii, Kolumbii, na Filipinach i w wielu innych miejscach świata.

Sytuacja międzynarodowa rodzi często obiegowe, ciągle powracające i mało przemyślane pytania: gdzie jest Bóg? Dlaczego nie interweniuje? Czemu muszą ginąć niewinni ludzie?

Zajrzyjmy do czytań na 3. Niedzielę Wielkiego Postu, które przewidziane są w liturgii Kościoła katolickiego, aby odnaleźć w nich wskazówki dotyczące pokoju.

1. „Czy Pan jest rzeczywiście wśród nas, czy nie?”

Naród wybrany przez Boga – czyli Izrael – wychodząc z niewoli egipskiej, wędrował przez pustynię do Ziemi Obiecanej. Brakowało wody. Lud zbuntował się przeciw Mojżeszowi w obozie Refidim, leżącym między pustynią Sin a pustynią Synaj.

W sytuacji kryzysowej ludzie stawiali pytania: „Czy Pan jest rzeczywiście wśród nas, czy nie?” Jest to wyraz zwątpienia w obecność Boga oraz w Jego troskę o życie i bezpieczeństwo narodu.

Pan Bóg na te wątpliwości odpowiedział dwukrotnie. Najpierw sprawił, że przy współdziałaniu Mojżesza, który laską uderzył w skałę, wypłynęła woda, zaspokajając pragnienie ludzi i zwierząt. Następnie, gdy Amalekici zaatakowali Izraelitów w Refidim, Pan Bóg wsparł Jozuego i broniących się z nim mężów, tak że przed zachodem słońca pokonali przeciwnika.

W czasie walki Mojżesz modlił się za Izraelitów, mając ręce podniesione ku górze aż do pełnego zwycięstwa. Perspektywa starotestamentalna pokazuje, że aby osiągnąć pokój społeczny i międzynarodowy, trzeba go tworzyć i bronić.

Bóg Abrahama, Izaaka i Jakuba „pobłogosławi swój lud pokojem” (Ps 29,11), „Pan jest pokojem” (Jahwe-Szalom; Sdz 6,24).

Najstarszym zaś błogosławieństwem w Biblii jest to, które Bóg przez Mojżesza przekazał Aaronowi:
„Niech cię Pan błogosławi i strzeże. Niech Pan rozpromieni oblicze swe nad tobą, niech cię obdarzy swą łaską. Niech zwróci ku tobie oblicze swoje i niech cię obdarzy pokojem”. (Lb 6,24–26)

2. Pokój z Bogiem – fundamentem pokoju między ludźmi

Drugie czytanie z Listu św. Pawła do wiernych w Rzymie zawiera zdanie:

„Usprawiedliwieni z wiary, mamy pokój z Bogiem przez Jezusa Chrystusa, naszego Pana”.

Jezus Chrystus z miłości wyzwolił nas, obciążonych grzechem. Podarował nam tę wolność poprzez swoją śmierć na krzyżu. Każdy człowiek, który wierzy w Chrystusa, zostaje uniewinniony i od tej pory może żyć tak, jakby był całkowicie sprawiedliwy.

Jest to dar, który Bóg nam dał, ponieważ nas miłuje. Aby ten dar przynosił owoce w nas i w naszym otoczeniu, otrzymaliśmy Ducha Świętego. Dzięki Niemu miłość Boża została wlana w nasze serca.

W ten sposób mamy zdolność przynoszenia owoców Ducha, do których należy również pokój (Ga 5,22).

W Liście do Efezjan chrześcijanie zostali wezwani:
„Znoście siebie nawzajem w miłości i starajcie się zachować jedność Ducha dzięki więzi, jaką jest pokój” (Ef 4,2–3).

Duch Boży prowadzi do życia i pokoju (Rz 8,6). List do Rzymian (15,33) zawiera również zdanie:
„Niech Bóg pokoju będzie z wami wszystkimi! Amen.”

Bez fundamentu, którym jest Bóg i Jego zasady kształtowania życia, nie zbudujemy trwałego pokoju między ludźmi.

3. Chrystus jest prawdziwym Zbawicielem świata

Spotkanie Jezusa z kobietą przy studni Jakuba niedaleko Sychar w Samarii daje nam wgląd w sens misji Jezusa Chrystusa.

Z prostej prośby o wodę skierowanej do Samarytanki rozwija się rozmowa, w której Jezus objawia, kim jest. Najważniejszym wnioskiem jest to, że Jezus jest Mesjaszem, na którego czekali zarówno Żydzi, jak i Samarytanie.

Jezus obiecuje ludziom dać wodę żywą. Ona stanie się w każdym człowieku źródłem, z którego popłynie życie wieczne. Źródłem tej żywej wody w człowieku jest Duch Święty.

Jezus pokonuje podziały między narodami oraz między kobietami i mężczyznami. Żydzi nie utrzymywali relacji z Samarytanami, a żydowski rabin nie mógł publicznie rozmawiać z obcą kobietą.

Jezus wyraźnie wskazuje, że prawdziwe wielbienie Boga, wiara w Niego i zwrócenie się ku Niemu jest sprawą serca. Nie tyle miejsca modlitwy i ofiar – takie jak góra Garizim czy Jerozolima – ale duchowa więź z Bogiem staje się centrum życia religijnego.

Ostatecznie spotkanie przy studni Jakuba kończy się zdaniem Samarytan:
„On jest naprawdę Zbawicielem świata”.

Upragniony pokój ma swoje źródło w Chrystusie, a wprowadzają go ludzie ożywieni Duchem Bożym.

4. Pokój ma duchowe oblicze

Biorąc pod uwagę biblijny sposób myślenia, można stwierdzić, że pokój pochodzi od Boga poprzez Jego Ducha i ludzi, którzy kierują się Jego wskazaniami.

Pokój nie ma oblicza militarnego, lecz duchowe. Jezus wyjaśnia Samarytance:

„Bóg jest Duchem, a ci, którzy Go czczą, muszą czcić Go w Duchu i prawdzie”.

Bez prawdy i bez duchowej wrażliwości wojny będą trwać nadal. Autor Listu św. Jakuba wskazuje ich przyczyny:

„Skąd pochodzą wojny wśród was, skąd pochodzą spory? Czyż nie z namiętności, które walczą w waszych członkach? Pożądacie i nie otrzymujecie niczego. Zabijacie i jesteście zazdrośni, a mimo to nie możecie nic osiągnąć. Kłócicie się i prowadzicie wojny. Nie otrzymujecie niczego, ponieważ nie prosicie. Prosicie i nie otrzymujecie, ponieważ prosicie w złej intencji, aby to roztrwonić na swoje namiętności” (Jk 4,1–3).

Zbawienie i pokój pochodzą od Ducha Bożego. Życie w mocy i prawdzie Ducha Świętego ma przyszłość – zwłaszcza w czasach kryzysu.