W Instytucie Śląskim o przyszłości Europy i edukacji historycznej

Jak zmienia się świat w obliczu nowych wyzwań politycznych, gospodarczych i społecznych? Jaką rolę w tej układance odgrywają Polska, Niemcy i Czechy – oraz Unia Europejska jako całość? Odpowiedzi na te pytania będą szukać uczestnicy międzynarodowej konferencji „Colloquium Opole 2025”, organizowanej przez Instytut Śląski w Opolu w dniach 18–19 listopada 2025 roku.

Wydarzenie, które od lat gromadzi naukowców, samorządowców i ekspertów z trzech krajów, w tym roku odbywa się pod hasłem „Polska, Czechy, Niemcy, Unia Europejska a nowy obraz świata”. Patronat honorowy nad konferencją objął prezydent miasta Opola Arkadiusz Wiśniewski.

Debaty w ratuszu i Instytucie Śląskim

Konferencję otworzy 18 listopada o godz. 10.00 w opolskim ratuszu prezydent Arkadiusz Wiśniewski. Tuż po inauguracji odbędzie się pierwsza sesja plenarna zatytułowana „Polska, Czechy, Niemcy i Unia Europejska a nowy obraz świata”, moderowana przez prof. Rafała Riedla z Uniwersytetu Opolskiego.
Wśród prelegentów znajdą się m.in. Joanna Sterzyńska-Lindberg, dyrektorka Przedstawicielstwa Regionalnego Komisji Europejskiej we Wrocławiu, prof. Danuta Kabat-Rudnicka z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie oraz prof. Jacek Czaputowicz z Uniwersytetu Warszawskiego.

Świat się zmienia, a razem z nim zmienia się rola Europy. Warto wspólnie rozmawiać o tym, jak w tych przemianach odnajdują się Polska, Czechy i Niemcy – mówi dr hab. Brygida Solga, prof. Instytutu Śląskiego, członkini komitetu organizacyjnego.

Druga sesja, poświęcona dorobkowi członkostwa Polski, Niemiec i Czech w Unii Europejskiej oraz współpracy regionalnej, odbędzie się również w ratuszu. Wystąpią m.in. prof. Krystian Heffner (Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach), prof. Jarosław Jańczak (UAM i Uniwersytet Europejski Viadrina) oraz dr Katarzyna Łukaniszyn-Domaszewska (Politechnika Opolska).

Równolegle, w Instytucie Śląskim, odbędzie się debata o roli edukacji historycznej w kontekście europejskim, zatytułowana „Warszawa–Berlin–Praga i ich miejsce w Unii Europejskiej w świetle szkolnej edukacji historycznej”. Wśród uczestników znajdą się badacze z ośrodków naukowych w Polsce, Czechach i Niemczech.

Am Schlesischen Institut in Oppeln findet am 18. und 19. November 2025 das Colloquium Opole statt.
Foto: A. Durecka

Na zakończenie pierwszego dnia zaplanowano symboliczną minutę ciszy i złożenie kwiatów pod pomnikiem upamiętniającym spaloną w 1938 roku opolską synagogę.

Drugi dzień: wyzwania współczesnej Europy

W środę, 19 listopada, obrady przeniosą się do sali konferencyjnej Instytutu Śląskiego. W ramach sesji III – „Polityki unijne wobec kluczowych wyzwań XXI wieku” naukowcy podejmą tematy migracji, polityki klimatycznej oraz transformacji gospodarczej.
Wystąpią m.in. prof. Sabina Kubiciel-Lodzińska (Politechnika Opolska), dr Filip Tereszkiewicz (Uniwersytet Opolski) i dr Marcin Baron (Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach).

Ostatnia część obrad – sesja IV „Przyszłość (dez)integracji europejskiej” – moderowana przez prof. Aleksandrę Maatsch z Uniwersytetu Wrocławskiego, poświęcona będzie możliwym scenariuszom rozwoju Unii Europejskiej i relacjom między Polską, Niemcami a Czechami.
Wystąpią m.in. prof. Zdeněk Jirásek i Micaela Pecinová ze Śląskiego Uniwersytetu w Opawie, dr hab. Arkadiusz Stempin (Uczelnia Korczaka w Warszawie) oraz dr Błażej Choroś (Uniwersytet Opolski).

Nauka, dialog, współpraca

Jak podkreślają organizatorzy, celem konferencji jest nie tylko wymiana naukowych analiz, ale także budowanie mostów dialogu i zrozumienia między krajami Europy Środkowej.

– Świat się zmienia, a razem z nim zmienia się rola Europy. Warto wspólnie rozmawiać o tym, jak w tych przemianach odnajdują się Polska, Czechy i Niemcy – mówi dr hab. Brygida Solga, prof. Instytutu Śląskiego, członkini komitetu organizacyjnego.

Współorganizatorami wydarzenia są: Marek Mazurkiewicz, Agata Haas i Robert Wieczorek z Instytutu Śląskiego.

Konferencja zakończy się w środę, 19 listopada o godz. 14.30. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny, liczba miejsc ograniczona. Szczegóły i program: www.instytutslaski.pl