W naszej serii „Niemieckie mniejszości w Europie” spoglądamy poza granice i przyglądamy się temu, co porusza niemieckie mniejszości w całej Europie.
Literatura przesiedleńców przeżywa złoty okres
Literatura tworzona przez przedstawicieli mniejszości niemieckich zdobywa coraz większą popularność. Potwierdzają to nawet najważniejsze targi książki. Podczas gdy starsze pokolenia po przybyciu do Niemiec zajmowały się głównie codziennym życiem, młodsi autorzy z tzw. pokolenia millenialsów podbijają dziś rynek wydawniczy. Ich książki ukazują się w renomowanych wydawnictwach i są nominowane do prestiżowych nagród. Niedawno urodzona w Kazachstanie Elli Unruh znalazła się ze swoim debiutem na krótkiej liście Lipskich Targów Książki. Dawniej tego rodzaju literatura funkcjonowała niemal wyłącznie w niszowych środowiskach, a teksty powstawały często w prywatnych kręgach literackich. Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej: obok znanej noblistki Herty Müller sukcesy odnoszą autorki takie jak Iris Wolff, opisujące życie w Siedmiogrodzie. Również młodsze pisarki, jak Nadine Schneider i Alisha Gamisch, łączą w swoich powieściach historię dziadków żyjących poza granicami Niemiec ze współczesnością. Tematyka obejmuje zarówno ucieczkę i pracę przymusową, jak i humorystyczne historie z codziennego życia. Literatura ta stała się dziś trwałą i ważną częścią niemieckiego krajobrazu kulturowego.
Źródło: swr.de
Iris Wolff.
Foto: Wikipedia
Niemcy z Ukrainy współpracują z Wikipedią
Niemcy z Ukrainy łączą siły z internetowym gigantem. W ramach inicjatywy Wikimedia CEE Spring 2026 chcą zwiększyć dostępność artykułów o Niemczech w języku ukraińskim. Rada Niemców wspiera akcję online jako oficjalny partner Wikimedia Ukraine. Celem jest poszerzenie wiedzy o Republice Federalnej Niemiec w sieci oraz publikowanie wysokiej jakości artykułów w Wikipedii. Każdy może wziąć udział, poprawiając istniejące teksty lub tworząc nowe. Obowiązują jednak określone zasady: tematy muszą pochodzić z przygotowanej listy lub zostać wcześniej uzgodnione z zespołem. W tym roku w centrum zainteresowania znajdują się m.in. nowoczesne berlińskie projekty, takie jak Unity Hub czy Café Kiew, a także nadchodzący sezon kulturalny między oboma krajami. Więcej uwagi poświęcone zostanie również historii mniejszości niemieckiej oraz znanym niemieckim firmom, takim jak Playmobil, Schleich czy SAP. Autorzy najlepszych lub najbardziej aktywnych tekstów mogą liczyć na specjalne nagrody od Rady Niemców.
Źródło: deutsche.in.ua
Artykuły Niemców ukraińskich mają wzbogacić Wikipedię.
Foto: Harleen Quinzellová/Wikimedia Commons
Wyróżnienie dla redaktorki niemieckiego pochodzenia z Rumunii
Rumuńsko-niemiecka redaktorka Christel Ungar Ţopescu została uhonorowana Złotą Odznaką Honorową przez organizację parasolową mniejszości niemieckiej. Demokratyczne Forum Niemców w Rumunii (DFDR) wręczyło jej nagrodę podczas uroczystości w Pałacu Biskupim w Sybinie. Przewodniczący organizacji, dr Paul Jürgen Porr, podkreślił jej ogromne zaangażowanie w budowanie porozumienia między różnymi grupami narodowościowymi. Ungar-Ţopescu pracuje od 1990 roku w telewizji publicznej i kieruje znanym niemieckojęzycznym programem „Akzente”. W laudacji doceniono przede wszystkim jej wszechstronność. Jest ceniona nie tylko jako dziennikarka i dokumentalistka, wzmacniająca w swoich filmach rolę kobiet, lecz także jako poetka i wokalistka jazzowa. Przedstawiciele Kościoła ewangelickiego dziękowali jej również za wieloletnie towarzyszenie życiu wspólnoty. Wyróżniona nie kryła wzruszenia i podkreśliła, że nagroda otrzymana „z własnych szeregów” jest dla niej szczególnie ważna i motywuje ją do dalszej pracy.
Źródło: siebenbuerger.de
Christel Ungar-Ţopescu.
Foto: Uniunea Ziariștilor Profesioniști din România
Niemcy w Rosji świętują jubileusz festiwalem
Regionalna Narodowo-Kulturalna Autonomia Niemców w Rosji z siedzibą w Krasnojarsku obchodziła jubileusz 15-lecia działalności. Z tej okazji 3 maja 2026 roku w miejscowym Domu Przyjaźni Narodów odbył się duży festiwal, w którym uczestniczyło blisko 200 osób. Wydarzenie miało na celu pielęgnowanie tradycji i historii Niemców rosyjskich oraz wzmacnianie dialogu międzykulturowego. Goście mogli obejrzeć program artystyczny z muzyką, recytacjami Goethego i występami chórów. Dużym zainteresowaniem cieszyły się wystawy prezentujące rękodzieło, tradycyjne stroje i rodzinne pamiątki zachowane z czasów zesłania na Syberię. Uczestnicy mogli również wykonywać wielkanocne zajączki podczas warsztatów oraz próbować tradycyjnych specjałów, takich jak Krebli i Riewelkuchen. Gratulacje składali także przedstawiciele innych stowarzyszeń narodowościowych, m.in. polskich i łotewskich, prezentując pieśni i tańce. Nagranie z wydarzenia opublikowano później na rosyjskich platformach internetowych.
Źródło: rusdeutsch.ru
Coraz mniej Niemców kazachstańskich
Podobnie jak w przypadku innych grup narodowościowych, najnowsze dane wskazują na spadek liczby Niemców kazachstańskich. Zjawisko to ma jednak głębokie podłoże społeczne i kulturowe. Według krajowego urzędu statystycznego w Kazachstanie mieszka obecnie około 222 890 Niemców. Choć społeczność ta nadal należy do dziesięciu największych grup narodowościowych kraju, trend spadkowy utrzymuje się od lat. Jeszcze w 2021 roku liczba ta wynosiła około 226 tysięcy osób. Niewielkie różnice w danych eksperci tłumaczą odmiennymi metodami zbierania informacji. W czasach Związku Radzieckiego niemiecka populacja w Kazachstanie liczyła niemal milion osób. Po uzyskaniu przez kraj niepodległości w latach 90. wiele rodzin wyjechało do Niemiec w ramach programów przesiedleńczych. Znaczenie mają również kwestie tożsamościowe i postępująca globalizacja. Obecnie Niemcy mieszkają głównie na północy, wschodzie i w centrum kraju, m.in. w okolicach Karagandy. W Astanie i Ałmaty nadal działają aktywne stowarzyszenia pielęgnujące niemiecką kulturę i tradycje.
Źródło: daz.asia
Łukasz Biły
