Święto wspólnoty i zaangażowania w Gogolinie

Hala sportowa w Gogolinie była w minioną niedzielę (12 października 2025 r.) miejscem szczególnego wydarzenia – uroczystej gali z okazji 35-lecia istnienia Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku Opolskim (TSKN). Liczni goście, wśród nich przedstawiciele świata polityki oraz aktywni członkowie mniejszości niemieckiej, wspólnie świętowali bogatą historię i osiągnięcia TSKN.

Uroczystość, wypełniona wzruszającymi przemówieniami, występami muzycznymi oraz uhonorowaniem zasłużonych osób, podkreśliła znaczenie mniejszości niemieckiej jako żywej części regionalnej i europejskiej różnorodności.

Jubileuszowa gala TSKN w Gogolinie: spojrzenie wstecz na 35 lat zaangażowania

Uroczystość jubileuszowa została uświetniona przez wielu znamienitych gości. Miguel Berger, nowy ambasador Niemiec w Polsce, pogratulował TSKN licznych projektów i pochwalił zaangażowanie jego członków:

„Wzbogacacie kulturalną różnorodność tego społeczeństwa. Jesteście częścią mostu łączącego Niemcy i Polskę oraz wnosicie bezcenny wkład w wzajemne zrozumienie i pojednanie.”

Podkreślił, że działalność TSKN należy postrzegać jako wkład w różnorodność Europy oraz w budowanie bliskich relacji i przyjaźni między narodami.

Dr Bernd Fabritius chwali TSKN: zaangażowanie na rzecz języka i kultury na Śląsku Opolskim

Dr Bernd Fabritius, pełnomocnik rządu federalnego Niemiec do spraw przesiedleńców i mniejszości narodowych, również podkreślił znaczenie pracy TSKN. Przypomniał o Festiwalu Kultury w Hali Stulecia we Wrocławiu, który prezydent Niemiec Frank-Walter Steinmeier wskazał jako przykład kulturalnej różnorodności i wkład w pogłębianie relacji obywatelskich między Niemcami a Polską.

Fabritius pochwalił profesjonalizm TSKN, szczególnie w obliczu państwowych ograniczeń dotyczących nauczania języka niemieckiego jako języka mniejszości.

„Wszystkie wasze projekty wypełnione są życiem i pasją – a dzieje się to dzięki wielu rodakom, często działającym społecznie, którzy z odwagą i zaangażowaniem reprezentują nasze interesy.”

Rafał Bartek o przyszłości TSKN: duma z niemieckiej tożsamości i europejskiej rzeczywistości

Przewodniczący TSKN, Rafał Bartek, podkreślił wizję Towarzystwa na przyszłość:

„Chcemy, by przyszłe pokolenia były dumne z bycia częścią społeczności niemieckiej – i jednocześnie rozumiały, że ta tożsamość jest częścią większej, europejskiej rzeczywistości.”

Galą uczczono 12 października 2025 roku w Gogolinie 35-lecie istnienia TSKN na Śląsku Opolskim.
Foto: Mateusz Golomb

Zaznaczył, że niemieckie dziedzictwo kulturowe i językowe nie jest czymś oczywistym – wymaga stałej pielęgnacji i troski.

Kulturalne akcenty: muzyka i tradycja podczas jubileuszowej gali TSKN

Po uroczystych przemówieniach i projekcji krótkiego filmu o historii TSKN na scenie pojawiło się wielu artystów. Orkiestry, chóry i soliści mniejszości niemieckiej – w tym chór Kupskie Echo, który niedawno obchodził własny jubileusz 30-lecia – zaprezentowali swoje umiejętności. Kulminacyjnym punktem wieczoru był występ gwiazd: Karoliny Treli i zespołu FestKapella.

Uhonorowani za zasługi: Maria Neumann i Maria Wodara w centrum uwagi

Jednym z głównych punktów gali było wręczenie odznaczenia Województwa Opolskiego „Za zasługi dla Województwa Opolskiego” 47 osobom, które w minionych 35 latach w szczególny sposób angażowały się w działalność na rzecz społeczności.

Maria Neumann, DFK Comprachtschütz
Foto: Manuela Leibig

Wśród wyróżnionych znalazła się Maria Neumann z DFK Komprachcice, która przyznała, że nagroda była dla niej „wielkim zaskoczeniem”. Swoją działalność w mniejszości niemieckiej, rozpoczętą w 1992 roku, nazwała sprawą serca:

„Zawsze czułam się Niemką, dlatego pielęgnuję ten język, naszą kulturę, zwyczaje – to prawdziwa miłość i daje mi ogromną radość.”

Rafał Bartek zakończył swoje przemówienie wersem wiersza: „W każdym początku tkwi magia.” I zachęcił, by nadal podejmować nowe wyzwania, aby niemieckie dziedzictwo nie tylko przetrwało, ale wciąż się rozwijało i rozkwitało.

Działalność dla innych ludzi uważa za nagrodę, której nie da się przeliczyć na pieniądze:

„Gdy widzi się błyszczące oczy, wdzięczność, radość młodzieży – to jest coś bezcennego. To naprawdę wspaniałe.”

Wyróżniona została również Maria Wodara z DFK Bogacica – skarbniczka TSKN w gminie Kluczbork, członkini komisji rewizyjnej w powiecie kluczborskim oraz przewodnicząca tamtejszego Towarzystwa Dobroczynnego. Od 35 lat działa społecznie i mimo problemów zdrowotnych chce „działać tak długo, jak się da”.

Anna Wyrwich (links) und Maria Wodara DFK Bodland
Foto: Manuela Leibig

„Najważniejsze są dla mnie kontakty z ludźmi. To daje satysfakcję – że mogę pomagać. Znam prawie całą gminę.”

Mniejszość niemiecka w Polsce: wyzwania i nadzieje na przyszłość

Henryk Kroll, były poseł mniejszości niemieckiej, wspominał trudne początki. W tamtych czasach – jak mówił – niebezpiecznie było przyznawać się do niemieckości. Sam otrzymywał pogróżki, ale nie brał ich zbyt poważnie.

„Ktoś musiał to wtedy robić” – mówił Kroll, który odpowiadał za polityczną część działalności.

Dziś cieszy się, że można swobodnie mówić po niemiecku i organizować projekty, choć ubolewa nad malejącą liczbą osób należących do mniejszości. Mimo to widzi nadzieję w młodszym pokoleniu, które coraz częściej posługuje się językiem niemieckim.

Galą uczczono 12 października 2025 roku w Gogolinie 35-lecie istnienia TSKN na Śląsku Opolskim.
Foto: Mateusz Golomb

Helmut Paździor z Leśnicy, były poseł na Sejm RP, również spogląda z nadzieją w przyszłość:

„Dziś pojawia się wiele możliwości dla całego społeczeństwa, zwłaszcza dla młodych. Szukają nowych sposobów wyrażania siebie.”

Wyraził jednak wiarę, że młodsze pokolenie ponownie odkryje potrzebę pielęgnowania własnej kultury w ramach mniejszości niemieckiej:

„Musimy zachować naszą przeszłość i przekazać następnym pokoleniom, że byliśmy, jesteśmy i będziemy tu funkcjonować jako Niemcy.”

Dodał, że wraz z życiowym doświadczeniem i dorastaniem dzieci, coraz więcej osób zrozumie swoją odpowiedzialność:

„Wierzę, że tak się stanie. Będziemy dalej działać – a jeśli zachowamy wiarę w Boga, wszystko się uda.”

35 lat TSKN: silny znak jedności i dziedzictwa kulturowego

Uroczystość w Gogolinie była mocnym sygnałem jedności i żywotności mniejszości niemieckiej w Polsce. Rafał Bartek zakończył swoje przemówienie słowami wieszcza:

„A w każdym początku tkwi czar.”

I zachęcił, by nadal podejmować nowe wyzwania, aby niemieckie dziedzictwo nie tylko przetrwało, ale wciąż się rozwijało i rozkwitało.