Tworzenie planów wypoczynku

Pracodawca może wprowadzić zasadę odpowiednio wcześniejszego składania wniosków urlopowych przed najbardziej popularnymi okresami wypoczynkowymi. W ten sposób łatwiej i sprawiedliwiej rozłoży terminy wypoczynku poszczególnych osób. Poza tym plany mogą obejmować także okresy półroczne czy nawet kwartalne.

Zasadą jest, że urlopy wypoczynkowe powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów, a pracodawca zobligowany jest do podjęcia próby uzgodnienia terminu urlopu z pracownikiem. Jednak w przypadku, gdy to się nie powiedzie, ostatecznie termin urlopu ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników oraz konieczność zapewnienia normalnego toku pracy.

Przykład: Często okresami cieszącymi się znacznym zainteresowaniem w zakresie korzystania z urlopów są tygodnie z dniami wolnymi, takimi jak święta majowe czy czerwcowe. Oceniając wnioski urlopowe – nie zawsze mogąc udzielić urlopu wszystkim osobom, które w tym czasie chciałyby skorzystać z wypoczynku – warto przyjąć zasadę w miarę równego rozłożenia urlopów, to znaczy unikać sytuacji, gdy te same osoby uzyskują wolne w tych okresach tylko dlatego, że szybciej złożyły wniosek.

Ważne: Przy braku planów urlopowych możliwe i zasadne jest poproszenie pracowników o przedstawienie wniosków urlopowych w określonych terminach – np. przed wakacjami czy długimi weekendami – jeżeli chcieliby w tych okresach korzystać z wypoczynku. Pozwoli to pracodawcy ocenić nie tylko potrzeby zakładu pracy i poszczególnych pracowników, ale także bardziej sprawiedliwie rozłożyć urlopy w atrakcyjnych terminach.

Plany roczne, półroczne, kwartalne…

Przepisy nie narzucają obowiązku tworzenia planów urlopów konkretnie na okresy roczne. Pracodawca może wprowadzić zasadę ustalania planów urlopów na dowolny okres, np. pół roku lub kwartał. Krótsze okresy, jako bardziej przewidywalne, są w praktyce trafniejsze, a ustalone w nich terminy urlopów – bardziej pewne. Przy planach rocznych często pojawia się znaczna liczba modyfikacji, związanych z wnioskami pracowników o zmianę terminów lub z nieprzewidzianymi potrzebami pracodawcy. Jeżeli zaś plan z założenia jest wielokrotnie zmieniany, przestaje w dużej mierze spełniać swoją rolę.

Pracodawca może wprowadzić zasadę ustalania planów urlopów na dowolny okres.

W krótszym ujęciu czasowym plan urlopów może się stać dobrym narzędziem zapewniającym terminowe wykorzystywanie przez pracowników przysługujących dni wolnych. Ma to znaczenie nie tylko dla nich, ale również dla pracodawcy, który odpowiada za ewentualne nieprawidłowości związane z nieudzielaniem urlopów.

Czy rodzice mają pierwszeństwo w trakcie wakacji?

Przepisy w żaden sposób nie faworyzują jakiejkolwiek grupy pracowników w dostępie do urlopów na zasadzie pierwszeństwa. Opieka nad małym dzieckiem, ciąża, sytuacja życiowa czy kwestie niepełnosprawności nie mają prawnego znaczenia w tym zakresie.

Nie oznacza to jednak, że praktyka nie wytwarza pewnych niepisanych zasad, związanych np. z ułatwieniami w uzyskaniu urlopu w okresie ferii czy wakacji przez rodziców dzieci w wieku szkolnym. Takie ułatwienie można uznać za zgodne z zasadami współżycia społecznego – jako wyjście naprzeciw potrzebom rodzinnym i umożliwienie wspólnego wypoczynku z dziećmi. Nie może być to jednak rozumiane jako prawo do uzyskania urlopu w pierwszej kolejności. Mogłoby to słusznie zostać uznane za naruszenie zasad równego traktowania pracowników.

Łukasz Kuczyński