Porozumienie młodzieży, ochrona dziedzictwa kulturowego i integracja ponad granicami – w Górnośląskim Centrum Kultury i Spotkań im. Josepha von Eichendorffa w Łubowicach po raz pierwszy wręczono Nagrodę im. Helmuta Sauera za porozumienie młodzieży na Śląsku. Wśród nagrodzonych projektów znalazły się wyjątkowe inicjatywy z Polski i Czech.
Wyjątkowe miejsce i hołd dla patrona
Górnośląskie Centrum Kultury i Spotkań im. Josepha von Eichendorffa w Łubowicach stało się gospodarzem inauguracyjnej edycji Nagrody im. Helmuta Sauera. Inicjatywa, stworzona przez fundację Stiftung Verbundenheit mit den Deutschen im Ausland we współpracy z organizacjami partnerskimi oraz Renate Pommorin, siostrą patrona, ma być przyznawana co dwa lata młodzieżowym przedsięwzięciom z Polski, Czech i Niemiec.

Wręczenie Nagrody im. Helmuta Sauera odbyło się w Górnośląskim Centrum Kultury i Spotkań w Łubowicach.
Foto: Michał Florek
Znaczenie wyboru lokalizacji podkreślał Martin Lippa, przewodniczący Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców Województwa Śląskiego (DFK Schlesien):
– Łubowice to centrum, które ma znaczenie nie tylko dla mniejszości niemieckiej, ale dla całego Śląska. Helmut Sauer był długoletnim deputowanym do Bundestagu i był bardzo związany z tym regionem – mówi Lippa.
– Osobiście miałem okazję go znać i na pewno byłby zadowolony z faktu, że pierwsza edycja nagrody jego imienia została wręczona właśnie w tym miejscu.
– „Bez pracy z młodzieżą mniejszości niemieckie nie będą miały przyszłości, dlatego muszą bardzo mocno inwestować w działalność młodzieżową. Nasza nagroda ma być elementem kultury uznania dla inicjatyw młodych ludzi, którzy na Śląsku – czy to w Polsce, Czechach, czy w Niemczech – pielęgnują i rozwijają śląską kulturę.” – Hartmut Koschyk, przewodniczący Rady Fundacji Stiftung Verbundenheit
Dziennikarstwo, rowerowe tradycje i pielęgnowanie tożsamości
Do premierowej edycji konkursu napłynęła duża liczba zgłoszeń, spośród których na miejscu wyróżniono dziesięć wartościowych projektów. Zwycięzcą pierwszej edycji został projekt czeskiej rozgłośni mniejszości niemieckiej HalloRadio Hultschin, którego celem jest kształcenie i rozwój zawodowy młodych kadr dziennikarskich.

Wręczenie Nagrody im. Helmuta Sauera redakcji HalloRadio Hultschin.
Foto: Michał Florek
Drugie miejsce przypadło inicjatywie DFK Guttentag/Dobrodzień za projekt pt. „Przez ojczyznę na dwóch kółkach” („Durch die Heimat auf zwei Rädern”), łączący aktywność sportową z odkrywaniem lokalnej historii i dziedzictwa.
Brązowy medal podzielono między dwa podmioty: organizację Haus Schlesien za projekt „Akademia Silesia” oraz Związek Młodzieży Mniejszości Niemieckiej w RP (BJDM) za projekt „Korzenie Tożsamości” („Wurzeln der Identität”).

Nagrodę im. Helmuta Sauera odbiera przewodniczący DFK w Dobrodzieniu, Mattheus Czellnik.
Foto: Michał Florek
Wśród wyróżnionych projektów znalazły się również magazyn BJDM „Antidotum”, Centrum Dokumentacyjno-Wystawiennicze Niemców w Polsce oraz projekty Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku Opolskim: „Superstar”, „Jugendbox” i konkurs recytatorski „Młodzież recytuje poezję”.
– W okresie naboru otrzymaliśmy liczne zgłoszenia, z których dziesięć nagrodziliśmy na miejscu – mówi Dominik Duda, koordynator projektów na Polskę oraz kierownik zespołu ds. Europy Środkowo-Wschodniej w Stiftung Verbundenheit. – Cieszymy się, że główna nagroda trafiła do młodych dziennikarzy z Czech, a kolejne miejsca przypadły tak angażującym inicjatywom z regionu.

Laureatami trzeciego miejsca zostali przedstawiciele Haus Schlesien oraz Związku Młodzieży Mniejszości Niemieckiej w RP.
Foto: Michał Florek
„Kultura uznania” i inwestycja w przyszłość
Patron wyróżnienia, Helmut Sauer, przez dziesięciolecia aktywnie kształtował relacje polsko-niemieckie i dbał o spuściznę historyczną Śląska. Istotę nagrody w kontekście międzypokoleniowym wyjaśnia Hartmut Koschyk, przewodniczący Rady Fundacji Stiftung Verbundenheit:
– Bez pracy z młodzieżą mniejszości niemieckie nie będą miały przyszłości, dlatego muszą bardzo mocno inwestować w działalność młodzieżową. Nasza nagroda ma być elementem kultury uznania dla inicjatyw młodych ludzi, którzy na Śląsku – czy to w Polsce, Czechach, czy w Niemczech – pielęgnują i rozwijają śląską kulturę.

Hartmut Koschyk, przewodniczący Rady Fundacji Stiftung Verbundenheit, oraz Rafał Bartek, przewodniczący ZNSSK i TSKN na Śląsku Opolskim, w kuluarach uroczystości wręczenia Nagrody im. Helmuta Sauera.
Foto: Michał Florek
Ponadgraniczna sieć nowej generacji
Nagroda ma na celu nie tylko upamiętnienie wybitnego polityka, ale przede wszystkim budowanie trwałych, międzynarodowych kontaktów między młodymi ludźmi. Na ten wymiar zwraca uwagę Ziomkostwo Ślązaków (Landsmannschaft Schlesien), którego przewodniczący, Stephan Rauhut, był jednym z laudatorów nagrody.
– Z jednej strony honorujemy wielką postać, która z pasją angażowała się na rzecz Śląska i porozumienia, a z drugiej strony wspieramy integrację młodzieży – mówi Stephan Rauhut.

Stephan Rauhut, przewodniczący Ziomkostwa Ślązaków.
Foto: Michał Florek
– Chodzi o to, aby młodych ludzi z mniejszości niemieckiej w Polsce oraz potomków wysiedlonych w Niemczech łączyć ze śląską kulturą i tworzyć w ten sposób ponadgraniczną sieć – podkreśla Rauhut. Dodaje także, że we współczesnych, pełnych wyzwań czasach potrzeba tożsamości i poszukiwania własnych korzeni ponownie rośnie wśród młodego pokolenia.
Nagroda im. Helmuta Sauera może stać się zatem motywacją dla tych, którzy w tych niełatwych czasach zdecydują się odkrywać swoje dziedzictwo i zadbać o to, by wielonarodowy Śląsk nie zapomniał o swojej historii.