W naszej serii „Niemieckie mniejszości w Europie” spoglądamy poza granice i przyglądamy się temu, co porusza niemieckie mniejszości w całej Europie.
Niemieckie stowarzyszenia przyczyniają się do bezpieczeństwa
Mniejszości niemieckie angażują się na różne sposoby w życie lokalnych społeczności. Mniejszość niemiecka w Danii przyczynia się nawet do poprawy bezpieczeństwa. Służby socjalne w Północnym Szlezwiku wraz z Niemiecką Biblioteką Centralną w Apenrade ostrzegają przed podstępnymi metodami oszustów. Przestępcy nieustannie próbują oszukiwać ludzi przez telefon, w internecie lub bezpośrednio przy drzwiach. Dotyczy to nie tylko seniorów, lecz także osób samotnych lub chorych psychicznie. Sprawcy celowo wykorzystują emocje, takie jak strach czy nadzieja na szybki zysk. Aby się chronić, pomocnicy udzielają prostych wskazówek na co dzień: można być nieuprzejmym, odprawić nieproszonych gości lub się rozłączyć. Pomocna jest również czujność sąsiedzka, gdy obcy kręcą się wokół domów. Podkreśla się także, że banki ani policja nigdy nie żądają poufnych danych przy drzwiach. Biblioteka organizuje w tym celu specjalne spotkania informacyjne, aby przygotować obywateli na wyzwania cyfrowe. Osoba, która padnie ofiarą oszustwa, nie powinna się wstydzić. Służby socjalne wspierają poszkodowanych w kontakcie z policją lub bankiem, ale napotykają granice, gdy ofiary oszustw z powodu samotności nie chcą przyznać, że zostały oszukane.
Źródło: nordschleswiger.dk.
Czesi i Niemcy wspólnie upamiętnili ofiary
Mimo że nie była to okrągła rocznica, było to ważne wydarzenie upamiętniające, zwłaszcza że zbrodnia w Uściu nad Łabą nie jest powszechnie znana. Dokładnie 81 lat po tragicznych wydarzeniach Niemcy i Czesi spotkali się, aby wspólnie uczcić pamięć ofiar tamtejszej masakry. Ponieważ ważny most w mieście jest obecnie remontowany, ludzie zebrali się na innym pomoście i wrzucili kwiaty do Łaby. Akcja była częścią specjalnego Roku Pojednania, zainicjowanego przez Kościół. Wzięło w niej udział wielu dostojnych gości, w tym ambasador Niemiec i burmistrz miasta.
Dramat rozpoczął się 31 lipca 1945 roku potężnym wybuchem w dawnym młynie cukrowni w dzielnicy Krásné Březno, który był wówczas wykorzystywany jako skład amunicji. W wyniku eksplozji zginęło 27 osób. Przyczyna wybuchu nie została do dziś jednoznacznie wyjaśniona. Jednak natychmiast pojawiły się pogłoski o niemieckim akcie sabotażu. Wkrótce wybuchła brutalna przemoc: niemieccy mieszkańcy byli bici na ulicach i mostach, rozstrzeliwani lub wrzucani do rzeki. Dokładna liczba ofiar masakry nie jest do dziś znana. Szacunki wahają się od kilkudziesięciu do około 220 osób. W czasach komunistycznych temat masakry był w dużej mierze przemilczany. Dopiero znacznie później zaczęto otwarcie badać tę historię, aby zwalczać nienawiść i budować mosty między krajami.
Źródło: landesecho.cz.
Rosyjski Niemiec-iluzjonista robi karierę
Kariera iluzjonisty może wydawać się egzotyczna, ale właśnie tę drogę obrał młody magik o rosyjsko-niemieckich korzeniach. Andrei Gamm rozpoczął swoją karierę skromnie, na świeżym powietrzu, pokazując przechodniom zdumiewające sztuczki. Na początku wymagało to od niego wiele wysiłku, ale szybko nauczył się ignorować zdanie obcych. Przełom nastąpił w 2019 roku, kiedy to w Moskwie zdobył mistrzostwo Rosji w kategorii mikromagii. W tej formie sztuki magik pracuje z małymi przedmiotami bezpośrednio przed oczami widzów. Wiele nauczył się od swojego rosyjsko-niemieckiego nauczyciela Władimira Schmidta, który w dużym stopniu ukształtował jego podejście do magii. Ponadto Gamm studiował produkcję w szkole teatralnej, aby lepiej zrozumieć procesy zachodzące za kulisami. Artysta nie dąży jedynie do doskonałej techniki, lecz przede wszystkim do wywoływania prawdziwych emocji. Podczas gdy dorośli często próbują logicznie rozszyfrować sztuczki, dzieci dają się oczarować szybciej. Dlatego regularnie występuje bez wynagrodzenia w domach dziecka i klinikach, aby sprawiać radość chorym dzieciom.
Źródło: rusdeutsch.ru.
Dni Solidarności w przyszłym roku
Fundacja „Stiftung Verbundenheit” (Fundacja Solidarności z Niemcami za Granicą) zorganizuje w przyszłym roku wielkie wydarzenie. Szczególny nacisk położony zostanie na młode pokolenie. Pod nazwą „Dni Solidarności 2027” organizacja zaprasza od 28 czerwca do 1 lipca do Bad Kissingen. W centrum uwagi znajdzie się pytanie, jak społeczności niemieckie za granicą działają jako pomosty w obszarach kultury i języka. Spotkanie zgromadzi ludzi z Europy, Izraela, Ameryki i Afryki oraz ekspertów ze świata polityki i nauki. Wydarzenie wspierają jako patronki Dorothee Bär i Ulrike Scharf. Czterodniowy program obejmuje wystawy i panele dyskusyjne. Głównym celem jest umożliwienie wymiany zdań między młodzieżą z różnych krajów. Młodzi mają rozmawiać o swojej tożsamości, wspólnych wartościach i przyszłości. Podkreśla się, że mniejszości za granicą nie tylko pielęgnują dawne tradycje, lecz są ważnymi partnerami dla Niemiec w międzynarodowej wymianie. Na zakończenie tygodnia zaplanowano wielką uroczystość, która ma celebrować wspólnotę.
Źródło: stiftung-verbundenheit.de.
Bad Kissingen.
Foto: Bbb-Commons / Wikimedia Commons.
Letni obóz dla dzieci
Latem Niemcy słowaccy łączą naukę z wypoczynkiem. Ten cel miał być osiągnięty poprzez obóz językowy. Już po raz 16. młodzież udała się do miejscowości Švedlár, aby spędzić razem pięć urozmaiconych dni. W projekcie, wspieranym finansowo przez Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, główny nacisk położono na ćwiczenie języka niemieckiego. Oferta skierowana jest przede wszystkim do rodzin z regionu Spiszu Dolnego, aby podtrzymać ich kulturę i język. W tym roku nowością było to, że oprócz standardowego języka niemieckiego w programie znalazł się również lokalny dialekt, ponieważ często jest on pomijany w normalnych lekcjach szkolnych. Łącznie 19 dzieci wraz z sześcioma opiekunami spędziło aktywny tydzień. Nauczyciele przekazywali nowe słowa poprzez piosenki, wiersze i zagadki.
Duży nacisk położono na wiedzę o regionie: grupa odkrywała okoliczne wsie i poznawała ich dawne nazwy dialektalne. Oprócz nauki w pomieszczeniach nie brakowało ruchu na świeżym powietrzu. Uczestnicy odbywali wycieczki koleją, wędrowali na łonie przyrody, zwiedzali stare kopalnie i muzea. Ćwiczono też dobre maniery przy stole i regionalne zwyczaje. Na koniec wszystkie dzieci otrzymały dyplomy i upominki.
Źródło: karpatenblatt.sk.
Uczestnicy obozu letniego przy pracy.
Foto: Fundacja Stiftung Verbundenheit.
Sztuczna inteligencja w służbie historii
Niemieckie grupy narodowościowe podążają z duchem czasu, wykorzystując sztuczną inteligencję. W Rumunii jest ona używana do uporania się z trudną historią. Na początku 2026 roku zaprezentowano multimedialny i wielojęzyczny projekt, który cyfrowo opracowuje historię i dziedzictwo kulturowe Sasów Siedmiogrodzkich, tworząc nowe możliwości dostępu za pomocą generatywnej AI. W przypadku dwóch pierwszych ukończonych rozdziałów fakty naukowe dostarczyła historyczka Hannelore Baier. Opisuje ona, jak głęboko rządy komunistyczne wstrząsnęły życiem mniejszości niemieckiej. Największy dramat rozpoczął się w styczniu 1945 roku, kiedy to tysiące mężczyzn i kobiet zostało nagle wyrwanych z łóżek i wywiezionych na przymusowe roboty do Związku Radzieckiego.
Przez długi czas deportację postrzegano przede wszystkim jako rumuński środek odwetowy. Tymczasem udokumentowano, że wywózka nastąpiła na rozkaz sowiecki. Powracający zastali całkowicie zmienioną ojczyznę. Reżim komunistyczny odebrał ludziom gospodarstwa i firmy w ramach reform, co zniszczyło tradycyjne wsie. Mimo ciężkich represji Niemcy mogli później zachować własne szkoły i gazety. Po upadku komunizmu w 1989 roku rozpoczęto intensywniejsze badanie tego okresu.
Źródło: siebenbuerger.de.
