30 lat na służbie dla potrzebujących wsparcia

Pałac w Izbicku stanowił godną oprawę dla wyjątkowego wydarzenia: Towarzystwo Dobroczynne Niemców na Śląsku (TDN) odbyło swoje 30. walne zgromadzenie, świętując jednocześnie 30-lecie swojego istnienia. W centrum uroczystości znaleźli się ci, bez których ta pomoc nigdy nie byłaby możliwa: zaangażowani delegaci i wolontariusze, którzy zostali uhonorowani za swoje wieloletnie zaangażowanie na rzecz innych.

Od swojego założenia w 1996 roku i rejestracji w listopadzie tego samego roku Towarzystwo Dobroczynne Niemców przekształciło się w sieć miłosierdzia w całej Polsce. Agata Baron, dyrektorka biura, spogląda na prawie trzy dekady działalności: „Pracuję w tym towarzystwie prawie 30 lat. Zostałam zatrudniona w 1997 roku i cieszę się, że przez tak długi czas mogę nieść pomoc ludziom. Dla wielu osób towarzystwo stało się synonimem niezawodności”, mówi Baron. Podkreśla, że kluczem do wyróżnień była inicjatywa zarządu: Każdy z 43 oddziałów mógł zaproponować jedną lub dwie szczególnie zaangażowane osoby.

Helmut Paisdzior der Mitbegründer der Wohltätigkeitsgesellschaft der Deutschen in Schlesien
Foto: Manuela Leibig

Godzina narodzin wizji

Jednym z ojców tej historii sukcesu jest Helmut Paździor, były poseł na Sejm RP i współzałożyciel Towarzystwa Dobroczynnego. Wspomina pragnienie stworzenia czegoś trwałego: „Jako członek komisji społecznej czułem, że ludzie potrzebują wsparcia – zdrowotnego, finansowego lub w sprawach codziennych, z którymi sami nie mogli sobie poradzić”.

Paździor był motorem, który mobilizował ludzi w gminach. Od początku zależało mu na jednym: pomoc nie zna narodowości. „To jest niemieckie towarzystwo, ale pomoc jest dla każdego, kto jest w potrzebie i być może nie ma odwagi, by samemu gdzieś zapukać”, podkreśla.

Sieć wolontariatu

Zgodnie ze statutem towarzystwo utrzymuje dziś 43 oddziały w całej Polsce. Tam, gdzie nie istnieją własne struktury, współpracuje ściśle z kołami DFK. Ta praca byłaby nie do pomyślenia bez niezłomnego zaangażowania wolontariuszy. Jan Lenort, jeden z wyróżnionych, pozostaje skromny: „Dostałem to wyróżnienie, ale to zasługa całego towarzystwa. To dar dla wszystkich członków, którzy przez 30 lat brali udział w pracy wolontariackiej. Dzisiejsze święto to przede wszystkim wielka radość, by móc się znów spotkać i zamienić kilka słów”, mówi Lenort.

Agata Baron: „Pracuję w tym towarzystwie prawie 30 lat. Zostałam zatrudniona w 1997 roku i cieszę się, że przez tak długi czas mogę nieść pomoc ludziom. Dla wielu osób towarzystwo stało się synonimem niezawodności”.

Członek zarządu Oswald Salla z Walidrogów podkreśla gotowość do poświęceń w pierwszych latach: „Robię to wszystko dla ludzi, którzy naprawdę potrzebują pomocy. I robię to już tyle lat”. Wspomina, jak często płacił za benzynę z własnej kieszeni, aby dostarczyć paczki z żywnością: „Nie miałem samochodu, ale żywność jakoś trzeba było dowieźć ludziom, więc zawsze prosiłem kogoś, kto miał auto”.

Oswald Salla aus Schulenburg, Vorstandsmitglied der Wohltätigkeitsgesellschaft der Deutschen in Schlesien
Foto: Manuela Leibig

Kamienie milowe pomocy

Punktem zwrotnym była powódź w 1997 roku, kiedy to towarzystwo natychmiast zmobilizowało się do pomocy. W kolejnych latach jego działalność kształtowała współpraca z Niemieckim Czerwonym Krzyżem (DRK) i Caritas. Od 2004 roku towarzystwo jest uznane za organizację pożytku publicznego, co umożliwia podatnikom przekazanie 1,5% swojego podatku.

Renate Zajączkowska von der DSKG Breslau, hat die Wohltätigkeitsgesellesellschaft als langjährige Vorsitzende (2003–2021) geprägt.
Foto: Manuela Leibig

Renate Zajączkowska, która przez wiele lat jako prezeska (2003–2021) kształtowała oblicze towarzystwa, podkreśliła międzynarodowe wsparcie: „Nie udałoby się to wszystko, gdybyśmy nie otrzymywali pomocy finansowej od Republiki Federalnej Niemiec za pośrednictwem Fundacji Rozwoju Śląska oraz Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce. Ale czymże byłyby finanse bez serdecznej pracy naszych wolontariuszy?”. 95-letnia pani Zajączkowska również została uhonorowana w Izbicku za dzieło swojego życia.

Nowe drogi: kluby seniora i pomoc sąsiedzka

Praca towarzystwa od początku była różnorodna: od sanatoryjnych wyjazdów dla seniorów i wypoczynku dla dzieci po dystrybucję żywności z banku żywności. Od kilku lat Towarzystwo Dobroczynne organizuje spotkania informacyjne i zdrowotne dla seniorów oraz wycieczki studyjne do Centrum Dokumentacyjno-Wystawienniczego w Opolu.

Powstały również kluby seniora, m.in. w Nakle, Zawadzie, Dąbrówce, Radłowie, Tworkowie, Zbrosławicach, Antoniowie czy Źlinicach. Seniorzy spędzają tam czas na różne sposoby: gimnastyka, wycieczki rowerowe, śpiew, rękodzieło, wycieczki autokarowe do teatru lub na basen.

Klaus Leschik aus Sczedrzik gehört ebenfalls zu dem Ausgezeichneten
Foto: Manuela Leibig

Od 2024 roku towarzystwo jest partnerem w projekcie pod tytułem: „Nie-Sami-Dzielni – rozwój usług społecznych oraz wsparcie osób wymagających opieki” – dostęp do wysokiej jakości świadczeń zdrowotnych i społecznych w zakresie usług socjalnych – wsparcie osób wymagających opieki poprzez świadczenie sąsiedzkich usług opiekuńczych. Projekt ten jest realizowany w ramach programu „Fundusze Europejskie dla Opolskiego 2021–2027”. W ramach projektu towarzystwo zatrudnia 30 przeszkolonych opiekunów dla 30 osób wymagających opieki, mieszkających w województwie opolskim.

Teresa Chluba, Mitglied des Seniorenclubs Nakel gehört auch zu den Ausgezeichneten
Foto: Manuela Leibig

Uroczystość w Izbicku, której oprawę muzyczną zapewnił Oskar Koziołek-Goetz, była czymś więcej niż tylko podsumowaniem. Była obietnicą na przyszłość. Delegaci, tacy jak Maria Wodara z Kluczborka, czerpią nowe siły z samej pomocy: „Póki mogę, będę działać dalej. Radość, która wraca, gdy widzi się ludzi szczęśliwych, jest ogromna”. Potwierdza to Margaretha Lipska z Kujakowic Górnych: „Nie zawsze było łatwo, ale dla chętnego nic nie jest trudne”.

Pomoc świadczona przez Towarzystwo Dobroczynne Niemców na Śląsku w latach 1997 – 2025

Dotacje z rządu RFN na organizację rehabilitacji dla seniorów i wypoczynku dla dzieci – w latach 1998-2005 dotacje otrzymywała Caritas Diecezji Opolskiej w wysokości 6 700 000 zł, natomiast Towarzystwo Dobroczynne zajmowało się rekrutacją osób, z wczasów rehabilitacyjnych skorzystało wtedy 11 185 seniorów, natomiast z kolonii 2 890 dzieci. Od 2006 roku – Towarzystwo Dobroczynne otrzymywało dotacje w wysokości 6 028 133 zł, z wczasów rehabilitacyjnych skorzystało 9 734 seniorów, natomiast z kolonii 140 dzieci.
Dotacje z rządu RFN na pomoc finansową dla osób o dochodach poniżej minimum socjalnego, kryteria oraz wysokość udzielanej pomocy ulegały zmianie, od 1999 roku na kwotę 7 101 856 zł dla 11 083 osób.

Dotacje z rządu RFN na refundację leków osobom o dochodach poniżej minimum socjalnego na kwotę 38 823 zł dla 273 osób.
Dotacje z rządu RFN na paczki żywnościowe dla osób o dochodach poniżej minimum socjalnego na kwotę 201 028 zł dla 1 071 osób.
Dotacje z rządu RFN na wykłady o zdrowiu i wyjazdy studyjne dla seniorów w latach 2022-2025 wyniosły 66 771 zł.
Dotacje z rządu RFN na prowadzenie klubów seniora w latach 2023-2025 wyniosły 314 453 zł.

Dotacje z Konsulatu RFN na występy kulturalne podczas pobytów seniorów na turnusach rehabilitacyjnych na kwotę 127 145 zł.
Dotacje na pomoc finansową dla osób, które znalazły się w ciężkiej sytuacji losowej na skutek choroby, kataklizmu lub innych okoliczności na kwotę 156 800 zł dla 462 osób.
Wpłaty na TDN jako Organizację Pożytku Publicznego (od 2004) – pomoc wypłacana była osobom, które znalazły się w ciężkiej sytuacji życiowej, w wysokości 86 708,60 zł dla 212 osób.
Składki członkowskie i inne darowizny (m.in. pozyskane od uczestników wczasów) – 2 178 943 zł – pomoc wypłacono 6 578 osobom.
Wpłaty – darowizny od osób z kraju i zagranicy na rzecz powodzian z 1997 roku – 119 094 zł – pomoc wypłacono 238 rodzinom.
Zbiórka publiczna dla niepełnosprawnej Kamili i Bartosza we współpracy z VDG podczas festiwalu we Wrocławiu w 2015 roku – 9 350 zł.

Darowizny z Caritas Diecezji Opolskiej w latach 1998-2004 w wysokości 128 105 zł na pomoc osobom w ciężkiej sytuacji finansowej – dla 246 osób.
Darowizny komitetu wyborczego Mniejszość Niemiecka – 134 703 zł – pomoc osobom w ciężkiej sytuacji finansowej – dla 274 osób.
Dary rzeczowe od różnych instytucji z zagranicy – wartość 2 091 144 zł – sprzęt do szkół, komputery, wyposażenie, ubrania, wózki rehabilitacyjne, itd.
Sprzęt medyczny dla szpitali – w latach 1999-2001 – o wartości 2 699 313 DM.
Dary rzeczowe z Opolskiego Banku Żywności – 3 129 407,91 zł – Towarzystwo Dobroczynne rocznie przekazywało nieodpłatnie 1800 osobom produkty spożywcze, obecnie 195 osobom.
Wyjazd studyjny do Warszawy w 2019 roku dla 50 osób – dotacja 4 748 zł.

Opolski Senior – opieka sąsiedzka dla 40 osób samotnych, wymagających pomocy osób trzecich – wartość projektu w latach 2019-2023 wyniosła 747 952 zł.
Nie-Sami-Dzielni – opieka sąsiedzka dla 30 osób samotnych, wymagających pomocy osób trzecich – wartość projektu w latach 2024-2025 wyniosła 586 622 zł.
Dotacje Fundacji Rozwoju Śląska na cele statutowe w latach 2021-2025 wyniosły 23 800 zł.

Dotacja UG Gogolin na świadczenie usług asystenckich w 2023 wyniosła 86 238 zł.
Dotacje UG Ozimek na prowadzenie klubu seniora w latach 2023-2025 wyniosły 22 406 zł.
Dotacje UG Prószków na prowadzenie klubu seniora w latach 2023-2025 wyniosły 88 413 zł.
Dotacja UG Chrząstowice na prowadzenie klubu seniora w 2023 wyniosła 39 996 zł.
Dotacja UG Krapkowice na prowadzenie klubu seniora w latach 2022-2023 wyniosły 9 000 zł.
Dotacja Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego na infrastrukturę w 2022 wyniosła 5 000 zł.