Noc Muzeów to coś więcej niż tylko zwiedzanie muzeów po zmroku. Dla mniejszości niemieckiej oraz mieszkańców Śląska to przede wszystkim święto lokalnej tożsamości, czas odkrywania rodzinnych tajemnic i okazja do spotkania z pasjonatami, którzy ratują regionalne dziedzictwo od zapomnienia. W tym roku oferta jest wyjątkowo bogata – od rycerskich potyczek w Koźlu, przez barokowe skarby Wrocławia, aż po niezwykłe, domowe archiwa w Zębowicach.
Kraina Dinozaurów: Gdzie pasja spotyka historię
Szczególne miejsce na mapie tegorocznych obchodów zajmuje region Lokalnej Grupy Działania „Kraina Dinozaurów”. To tutaj, w małych izbach regionalnych, bije serce lokalnej tradycji. To noc, podczas której historia przestaje być suchym faktem z podręcznika, a staje się opowieścią konkretnego człowieka.
Zębowice: Skarby ze stodoły i strychu
Głównym punktem programu w Zębowicach jest Gminna Izba Regionalna. Jej opiekun, Gerard Wons, od lat udowadnia, że najcenniejsze zabytki wcale nie muszą pochodzić z drogich aukcji.
– „Wielu mówiło: Gerard, to już nic nie da, wszystko stracone. Ale postawiliśmy na młodzież” – wspomina pan Gerrard. Dzięki zaangażowaniu uczniów udało się przeszukać stare strychy, szopy i stajnie.

Izba Regionalna Gmin
Efekt? Kolekcja ocalonych dokumentów, starych fotografii i narzędzi, które dziś lśnią nowym blaskiem. W piątek, 15 maja, od 18:00 do północy, pan Gerard osobiście opowie m.in. o tajemniczej tablicy ocalonej ze stodoły.
Inne przystanki w Krainie Dinozaurów (Piątek, 15 maja, 18:00 – 24:00):
- Zagwiździe: Niezwykłe Muzeum Hutnictwa Doliny Małej Panwi – industrialna perła, która nocą nabiera mistycznego charakteru.
- Ozimek: Żelazny most i historia hutnictwa, która ukształtowała ten region.
- Daniec: Izba Regionalna Konrada Mientusa – skarbnica wiedzy o dawnym życiu codziennym.
- Krasiejów: Muzeum Paleontologiczne i spotkanie z najstarszymi mieszkańcami regionu – dinozaurami.
- Zawadzkie: Spotkanie z leśnikiem w Leśnej Izbie Edukacyjnej.
- Dobrodzień: Wyjątkowy spacer z Królową Carolą.
- Makowczyce: Historia straży pożarnej w autentycznej drewnianej strażnicy.
Więcej informacji o programie w Krainie Dinozaurów znajdą Państwo na stronie: www.krainadinozaurow.pl

Rogów Opolski: Historyczna premiera na Zamku
Po raz pierwszy w historii do akcji dołącza Zamek w Rogowie Opolskim (16 maja 2026 r.). To wydarzenie o charakterze rodzinnego festynu historycznego. Organizatorzy otwierają przestrzenie, które przez lata były skryte przed zwiedzającymi.

Zamek w Rogowie Opolskim
Foto: Anna Durecka
Atrakcje: Średniowieczna osada rzemieślnicza, warsztaty pisania gęsim piórem, wypiek podpłomyków oraz pokazy walk rycerskich w wykonaniu Opolskiego Bractwa Rycerskiego.
Nocne zwiedzanie: Od godziny 19:00 zamek będzie można zwiedzać przy świetle lampionów (obowiązują zapisy pod nr 77 467 21 08).

Kędzierzyn-Koźle: Średniowiecze w blasku pochodni
Muzeum Ziemi Kozielskiej w piątek, 15 maja, zamieni się w średniowieczną warownię. Od godziny 17:00 dziedziniec i sale muzealne wypełnią się blaskiem pochodni.
W programie: Opowieści o zamkowych legendach, pokazy broni czarnoprochowej oraz dynamiczne prezentacje rycerskich potyczek. Dla chętnych przygotowano warsztaty dawnego tańca, które pozwolą poczuć klimat dawnych biesiad. https://muzeumkozle.pl/noc-muzeow-2026-w-muzeum-ziemi-kozielskiej/
Wrocław: Barokowe sny i śląscy mistrzowie
W sobotę, 16 maja, Muzeum Narodowe we Wrocławiu zaprasza na spotkanie z najwybitniejszym malarzem barokowego Śląska – Michaelem Willmannem.

Budynek Muzeum Narodowego we Wrocławiu w stylu neorenesansu, dawny gmach Rejencji Królewskiej.
Foto: Wikipedia
Spacer z kustoszem: Marek Pierzchała poprowadzi gości przez wystawę sztuki śląskiej, odkrywając tajemnice nocy i światłocienia w dziełach mistrzów. To szansa, by dowiedzieć się, jak losy konkretnych obrazów splatały się z wielką historią Śląska i Europy. https://mnwr.pl/noc-muzeow-2026/
Bytom: Magia, medycyna i kultura żydowska
Muzeum Górnośląskie w Bytomiu (16 maja) proponuje podróż w świat duchowości i dawnych wierzeń.
Biała magia: Poznamy tajniki dawnej medycyny ludowej – od ziołolecznictwa po magiczne praktyki, które miały chronić domostwa.
Ślady pokoleń: Druga część wieczoru poświęcona będzie kulturze żydowskiej. Wystawa o bytomskiej synagodze przybliży znaczenie Tory oraz rytuały, które przez wieki kształtowały życie żydowskiej społeczności na Śląsku. https://muzeum.bytom.pl/?p=38169
Opole: Mniejszości w dialogu
Noc Muzeów to także doskonała okazja do spotkań międzykulturowych. Centrum Dokumentacyjno-Wystawiennicze Niemców w Polsce (CDWBP) w Opolu przygotowało na sobotę, 16 maja, wyjątkowy program, w którym mniejszość niemiecka gościć będzie przedstawicieli mniejszości ormiańskiej. To wieczór pod znakiem dialogu, wspólnej historii i fascynujących warsztatów.

Pressekonferenz zu der Nacht der Museen in Oppeln
Foto: Jonas Goddek
Głównym punktem programu będzie spotkanie z niezwykłymi osobowościami reprezentującymi Ormian w Polsce, którzy przybliżą swoją kulturę w niezwykle kreatywny sposób – za pomocą wielkoformatowej gry planszowej dla małych i dużych. Nie zabraknie również akcentów archiwalnych przygotowanych we współpracy z Archiwum Państwowym w Opolu, w tym prezentacji spuścizny Anahid Keuprulian oraz praktycznych warsztatów z zabezpieczania rodzinnych zbiorów. https://cdwbp.opole.pl/18-noc-muzeow-w-opolu-spotkanie-z-mniejszoscia-ormianska-w-polsce/
Program wydarzeń (Centrum przy ul. Szpitalnej 11):
17:00 – 22:00: Zwiedzanie wystawy stałej „Niemcy w Polsce – historia i teraźniejszość”.
17:00: Prezentacja spuścizny Ormianki Anahid Keuprulian (prowadzenie: Barbara Sypko) oraz plenerowe warsztaty fotograficzne z Jerzym Stemplewskim (zapisy).
18:00: „Mniejszości w dialogu” – otwarte spotkanie z przedstawicielami Ormian polskich.
19:00: Warsztaty z zabezpieczania zbiorów rodzinnych (prowadzenie: Beata Petryszyn – zapisy).
19:30: Wielkoformatowa gra planszowa przybliżająca kulturę ormiańską (zapisy).
Zapisy na warsztaty:
Na wybrane punkty programu obowiązują wcześniejsze zapisy: drogą mailową pod adresem cdwbp@cdwbp.opole.pl lub telefonicznie: 77 407 50 12.
Więcej ofert w Opolu: https://cdwbp.opole.pl/18-noc-muzeow-w-opolu/

Wstęp do obiektów biorących udział w akcji jest bezpłatny. To wyjątkowa okazja, by w ciągu jednej nocy odwiedzić miejsca, które na co dzień mijamy w pośpiechu, i poczuć dumę z bogatego, wielokulturowego dziedzictwa regionu.
Manuela Leibig