Wejdź do serca legendy

W sobotę, 18 października, będzie można zajrzeć do wnętrza jednego z najbardziej imponujących budynków przemysłowych na Śląsku — Elektrociepłowni Szombierki. Monumentalny gmach od ponad wieku góruje nad Bytomiem, przypominając o przemysłowej historii regionu. W godzinach od 10:00 do 14:00 obiekt otworzy swoje bramy dla zwiedzających. To niepowtarzalna okazja, by poznać od środka to niezwykłe miejsce, zanim jego wnętrza zostaną gruntownie przekształcone w ramach planowanej rewitalizacji.

Elektrociepłownia Szombierki została zaprojektowana przez braci Emila i Georga Zillmannów i oddana do użytku 29 listopada 1920 roku; wówczas nosiła nazwę „Kraftwerk Oberschlesien” – Elektrownia Górnośląska. Początkowo planowano w tym miejscu fabrykę prochu, jednak ostatecznie zdecydowano o budowie elektrociepłowni, która przez dziesięciolecia dostarczała prąd i ciepło do pobliskich kopalń oraz osiedli robotniczych. Z czasem produkcja zaczęła maleć, aż całkowicie ustała. Dziś po działalności przemysłowej pozostał jedynie imponujący budynek, którego trzy kominy stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Bytomia.

Szombierki zawsze były sercem Bytomia. Dziś bije ono na nowo – nie w rytmie maszyn, ale w rytmie ludzi, którzy chcą ocalić pamięć o tym miejscu.

W 2020 roku Elektrociepłownia Szombierki została uznana przez Fundację Europa Nostra za jeden z siedmiu najbardziej zagrożonych obiektów dziedzictwa kulturowego w Europie. Zabytek zyskał jednak szansę na nowe życie, gdy w 2022 roku jego właścicielem została Grupa Arche, która odkupiła go od spółki Rezonator za 10 milionów złotych. Dla tej warszawskiej grupy inwestycyjnej, znanej z rewitalizacji zabytkowych obiektów w całej Polsce, zakup EC Szombierki to początek nowego etapu w historii miejsca.

W planach Grupy Arche jest stworzenie w murach dawnej elektrociepłowni przestrzeni dla innowacyjnej uczelni zajmującej się działaniami kreatywnymi i projektowaniem społecznym. W przyszłości mają się tu odbywać także wydarzenia kulturalne — koncerty, widowiska, targi oraz inne inicjatywy artystyczne. Zgodnie z zapowiedziami inwestora, w kompleksie znajdą się również funkcje hotelowe i gastronomiczne, dzięki czemu miejsce będzie otwarte nie tylko dla studentów i artystów, ale również dla mieszkańców, turystów i przedsiębiorców.

Widok na wieżę elektrociepłowni Szombierki.
Foto: Martin W.

Podczas sobotniego Dnia Otwartego odwiedzający będą mogli nie tylko zwiedzić wnętrza elektrociepłowni, ale także dowiedzieć się więcej o planach jej rewitalizacji realizowanej z wykorzystaniem Funduszy Europejskich. To wyjątkowa okazja, by zobaczyć, jak zmienia się symbol Bytomia i jak dawne serce przemysłowego Śląska zyskuje nową funkcję i nowe życie.

Organizatorzy przypominają, by uczestnicy wydarzenia odpowiednio przygotowali się do zwiedzania. Warto założyć buty na twardej podeszwie, zabrać latarkę oraz pozostawić samochód przed wiaduktem kolejowym – na teren elektrociepłowni nie będzie można wjechać. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny.

Sobota w Szombierkach zapowiada się wyjątkowo — to szansa, by wejść do miejsca, które przez lata pozostawało niedostępne, wręcz zapomniane, i przyjrzeć się z bliska, jak rodzi się nowy rozdział w historii jednego z najcenniejszych zabytków przemysłowych w Polsce.