Z okazji 23. Dni Kultury Niemieckiej na Śląsku Opolskim Biblioteka Austriacka w Opolu prezentuje Niemcy od mniej znanej strony. W programie znalazły się warsztaty dla klas szkolnych, wykłady oraz sympozjum poświęcone pisarce Elfriede Jelinek.
Gdzie urodził się Wolfgang Amadeus Mozart? Kto jest obecnym prezydentem federalnym Austrii? I jakie kulinarne specjały są typowe dla Wiednia? Tym pytaniami zajmowała się w czwartek, 1 października, klasa szkolna z Wrocławia w Bibliotece Austriackiej w Opolu.
Uczniowie wypełniali „paszport austriacki”, który podsumowuje najważniejsze informacje o kraju alpejskim. Następnie mogli zadawać pytania. Okazało się przy tym, że niektórzy z młodych ludzi byli już w Austrii — przede wszystkim na nartach.
Elementem programu są warsztaty, w ramach którym Biblioteka Austriacka uczestniczy w obchodach 23. Dni Kultury Niemieckiej na Śląsku Opolskim. Wydarzenia odbywają się przez cały październik. Piwo, samochody, Oktoberfest: to hasła, które wiele osób również w Polsce kojarzy z Niemcami. Monika Wójcik-Bednarz, dyrektor Biblioteki Austriackiej, chce poszerzyć ten obraz ofertą dla klas szkolnych i dorosłych.
Organizatorem Dni Kultury jest Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Niemców na Śląsku Opolskim (TSKN) wraz z licznymi partnerami ze świata kultury, edukacji i gospodarki. Dni Kultury są wspierane między innymi przez Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, urząd wojewódzki i miasto Opole oraz przez kraj partnerski Nadrenia-Palatynat.
Uczniowie poznali strukturę Austrii oraz znajdujące się tam atrakcje turystyczne.
Foto: Mika Ballhausen
Niemcy poza stereotypami
To, że Biblioteka Austriacka przedstawia również Niemcy, ma tradycję. Z okazji rozpoczęcia Dni Kultury biblioteka zawsze oferuje wydarzenie nawiązujące do Dnia Jedności Niemiec, mówi Wójcik-Bednarz. W tym roku jest to wykład „Więcej niż Oktoberfest — odkrywamy Niemcy”, który odbył się 2 października.
„Chcemy nieco zaprezentować Niemcy, zarówno młodzieży, jak i dorosłym, aby mogli wyrobić sobie obraz wykraczający poza zwykłe stereotypy”, wyjaśnia dyrektorka biblioteki. „Niemcy to kraj sąsiedzki, którego wielu nie zna, ale wielu twierdzi, że dużo o nim wie”, dodaje ze śmiechem.
Podczas wykładu pod tytułem „Typowo niemieckie?” w ubiegłym roku stwierdziła, że wyobrażenia o Niemczech wśród młodzieży i dorosłych są często bardzo podobne. Na pytanie, co kojarzy im się z Niemcami, najczęściej padają te same odpowiedzi: piwo, Oktoberfest i samochody. „Myślę, że ten obraz się zmienia, gdy ktoś odwiedzi ten kraj”, mówi Wójcik-Bednarz.
Dla klas szkolnych biblioteka oferuje przez cały październik dwujęzyczne warsztaty literackie i językowe, które odbywają się po wcześniejszym uzgodnieniu. Do wyboru są bajki w teatrzyku Kamishibai, na przykład „Muzykanci z Bremy” i „Król Żab”, a także warsztaty poświęcone „Tranquilli Trampeltreu” Michaela Endego, „Tęczowej rybce w niebezpieczeństwie” Marcusa Pfistera oraz „Rumpelsztykowi” braci Grimm.
Dodatkowo dostępne są zadania i karty pracy, quizy i gry memory. „Szkoły mogą same wybrać temat i termin”, wyjaśnia Wójcik-Bednarz. Już przed rozpoczęciem wpłynęło wiele zgłoszeń. Biblioteka oferuje wiele z tych tematycznych warsztatów również jako internetowe webinary. Szkoły mogą dołączyć do nich bezpośrednio z sali lekcyjnej.
Niemiecki jako dodatkowy atut
Klasa z Wrocławia przyjechała do Opola ze swoimi nauczycielkami języka niemieckiego, Lucyną Seredyńską i Joanną Walcerz, ze Szkoły Podstawowej „Parnas”. Seredyńska angażuje się w działalność Związku Nauczycieli Języka Niemieckiego w Polsce, zna dyrektorkę Wójcik-Bednarz ze szkoleń i była już wielokrotnie z uczniami w opolskiej Bibliotece Austriackiej.
Wizyta łączy warsztaty z wycieczką. W programie znalazła się Kamienica Czynszowa Muzeum Śląska Opolskiego, w której urządzono mieszkania z różnych epok. Dla nauczycieli dzień ten jest „również urozmaiceniem”, opowiada Seredyńska. Szczególnie mieszkanie z czasów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej budzi entuzjazm młodzieży, mówi również Wójcik-Bednarz. Design mebli z tamtych lat jest obecnie wśród młodzieży bardzo modny.
„Również we Wrocławiu niemiecki jest ważny, także historycznie i kulturowo. W naszej szkole uczniowie chętnie uczą się niemieckiego, choć angielski jest oczywiście nadal pierwszym językiem obcym. U nas uczniowie mają trzy godziny niemieckiego w tygodniu”, opowiada Seredyńska.
Nauczycielki z Wrocławia z dyrektorką biblioteki (od lewej: Lucyna Seredyńska, Joanna Walcerz, Monika Wójcik-Bednarz). Foto: Mika Ballhausen
Joanna Walcerz stara się również przekazać swoim uczniom praktyczny wymiar nauki. Wiele firm z branży IT to przedsiębiorstwa niemieckie lub szwajcarskie. Praca odbywa się tam zazwyczaj w języku angielskim, ale przy rekrutacji niemiecki może być dodatkowym atutem. „Angielski to mus, a niemiecki to plus. Jeśli interesujecie się informatyką, uczcie się niemieckiego, to zostaniecie od razu zatrudnieni”, mówi zawsze swoim uczniom.
„Angielski to mus, a niemiecki to plus.“
Doświadczanie języka poprzez kulturę
Dyrektor biblioteki Wójcik-Bednarz widzi w kulturze również dostęp do języka. „Ucząc się języka, trzeba również znać kulturę”, mówi. Literatura i tradycje mogą pokazać kraj w całej jego różnorodności. „To motywuje ludzi, aby może kiedyś tam pojechać i zobaczyć ten kraj na własne oczy.”
A przy tym zmieniły się warunki do nauki niemieckiego. „25 do 30 lat temu potrzeba nauki języka niemieckiego była znacznie większa niż teraz”, mówi Wójcik-Bednarz. Wcześniej cieszyło się już z niemieckiej telewizji, dziś dostępne są aplikacje, Internet i tanie możliwości podróżowania. Aplikacje są wprawdzie pomocą, ale w nauce języka nadal liczy się osobista wymiana. „Trzeba produktywnie rozmawiać z kimś”, uważa dyrektorka biblioteki. Właśnie o tym będzie wykład „Od aplikacji do rozmowy — jak wykorzystać nowe technologie i sprawdzone stare metody do nauki niemieckiego?”, który odbędzie się 7 października o godzinie 17.00.
15 października o godzinie 10.00 w centrum uwagi znajdą się język i muzyka. Pod tytułem „99 Luftballons — muzyka made in Germany” wykład ma prześledzić punkty zwrotne w niemieckiej muzyce i pokazać, jaki wywarły wpływ na język.
Poprzez piosenki można przy okazji uczyć się słownictwa. „To super, gdy przyjeżdża się do danego kraju i potrafi już śpiewać piosenki”, uważa Wójcik-Bednarz. Już w czasach komunistycznych utwory z Zachodu były w Polsce znane dzięki różnym listom przebojów. „Nena jest do dziś słyszalna w wielu mediach.”
Jelinek i literatura niemieckojęzyczna
Austriacki akcent wnosi 20 października sympozjum poświęcone pisarce Elfriede Jelinek, która w tym dniu obchodzi 80. urodziny. „Jelinek dzisiaj — aktualność niewygodnego głosu” odbędzie się w godzinach 11.00–14.00 w sali wydarzeń Biblioteki Wojewódzkiej (ul. Piastowska 18).
Wydarzenie należy do międzynarodowego cyklu „Świat.Autorka.Jelinek” i jest organizowane przez Bibliotekę Austriacką wspólnie z Uniwersytetem Opolskim. Przedstawione zostaną projekt i film studentów germanistyki z Uniwersytetu Opolskiego. Dodatkowo odbędzie się rozmowa z Markusem Schnablem z POLENTE VERLAG o współczesnej literaturze polskiej w obszarze niemieckojęzycznym. Zaproszeni są również naukowcy-literaturoznawcy z kilku miast, aby porozmawiać o recepcji dzieł Jelinek w Polsce.
Jadwiga jako ogniwo między Polską a Niemcami
Święta Jadwiga Śląska stanie się 27 października o godzinie 16.00 centrum uwagi kolejnego wykładu. Biskup senior Jan Kopiec będzie mówił w Bibliotece Wojewódzkiej o „dojrzałej chrześcijance i doskonałej władczyni”. Wprowadzeniem do wydarzenia i jego moderacją zajmie się profesor germanistyki Gabriela Jelitto-Piechulik z Uniwersytetu Opolskiego.
„Jadwiga jest rodzajem ogniwa między Niemcami a Polską, w pozytywnym sensie”, mówi Wójcik-Bednarz. Jadwiga pochodziła z bawarskiego rodu szlacheckiego i poślubiła śląskiego Piasta Henryka I Brodatego. „Wpływ na Śląsk nie był kształtowany wyłącznie przez konflikty, lecz również przez wymianę technologii i impulsów kulturowych”, wyjaśnia Wójcik-Bednarz.
Program Biblioteki Austriackiej z okazji Dni Kultury Niemieckiej.
Grafik: Mika Ballhausen
Wszystkie wydarzenia biblioteki są bezpłatne, wymagana jest rejestracja: pod numerem telefonu +48 77 40 66 404 lub mailowo na adres ba@wbp.opole.pl.
