Koordynatorka Sybilla Dzumla w wywiadzie z Anną Durecką o rozwoju projektu „Deutsch AG”, spadającym zainteresowaniu nauką języka niemieckiego oraz o tym, dlaczego dobrzy nauczyciele i dobre materiały mają kluczowe znaczenie dla powodzenia projektu.
Przypomnijmy krótko, na czym polega projekt „Deutsch AG”.
Projekt „Deutsch AG” jest projektem wspierającym naukę języka, który oferujemy we wszystkich regionach, w których mieszka mniejszość niemiecka. Jest skierowany do dzieci, które uczą się języka niemieckiego jako języka mniejszości w swoich szkołach podstawowych i w ramach projektu mogą uczestniczyć w dodatkowych lekcjach języka niemieckiego. Projekt trwa obecnie siódmy rok i nadal cieszy się dużą popularnością wśród uczniów szkół podstawowych.
Na początku naszą grupą docelową byli uczniowie klas siódmych i ósmych. Później, w latach dyskryminacji nauczania języka niemieckiego, grupa docelowa została rozszerzona o młodszych uczniów, czyli uczniów klas czwartych, piątych i szóstych szkół podstawowych. Po zniesieniu dyskryminacji zdecydowaliśmy się jednak ponownie rozszerzyć grupę docelową i objąć projektem również najmłodszych uczniów klas pierwszych, drugich i trzecich.
Die Deutsch AG bietet zusätzliche Möglichkeiten, die deutschen Sprachkenntnisse zu erweitern.
Foto: Deutsch AG
Zobaczyliśmy, jakie skutki miała dyskryminacja i jak w stosunkowo krótkim czasie spadł poziom znajomości języka wśród dzieci w szkołach podstawowych. Były to wprawdzie tylko dwa lata, ale mimo wszystko w tym czasie było to wyraźnie zauważalne.
Czy można już mówić o wyrównaniu poziomu? Czy znajomość języka niemieckiego wśród uczniów jest już podobna?
Nie dysponujemy dokładnymi danymi na ten temat. Co roku pod koniec semestru przeprowadzamy jednak w ramach projektu test językowy. I rzeczywiście, jeszcze rok czy dwa lata temu wyniki były wyraźnie gorsze niż na przykład w czerwcu tego roku, czyli po zakończeniu ostatniego roku szkolnego. Oznacza to, że poziom znajomości języka powoli znów rośnie.
Ale do poziomu, który uczniowie osiągali do 2020 roku wciąż nam daleko. Nadal jesteśmy poniżej niego. Myślę, że nie zależy to tylko od tego, ile godzin lekcyjnych odbywa się w tygodniu. W ramach projektu „Deutsch AG”, razem z regularnymi zajęciami, mamy łącznie pięć godzin języka niemieckiego tygodniowo.
Jeśli jednak mówimy o wynikach, musimy oczywiście brać pod uwagę średnią. A jeśli spojrzymy na średnią, widzimy, że zainteresowanie językiem niemieckim spada. Wraz z nim spada również motywacja do nauki języka niemieckiego wykraczającej poza poziom, którego uczniowie potrzebują na przykład, aby zdać egzamin kończący szkołę podstawową po ósmej klasie.
Wcześniej rzeczywiście było tak, że mieliśmy bardzo wielu uczniów, którzy po ósmej klasie, a właściwie po gimnazjum, byli w stanie stosunkowo bezproblemowo osiągnąć poziom B1 lub B2.
Teraz są to raczej wyjątki. Jeśli chodzi o większość uczniów, cieszymy się już, gdy osiągają poziom A2.
Kiedy postęp, którego oczekują Państwo po rozszerzeniu projektu o młodsze roczniki, będzie rzeczywiście „mierzalny”?
Najmłodsze dzieci są w projekcie dopiero od roku. Dlatego o wynikach będziemy mogli mówić dopiero za cztery lub pięć lat, kiedy dzieci te dotrą do ósmej klasy. Wtedy będziemy mogli porównać ich wyniki i wyciągnąć wnioski.
To był również powód, dla którego w ogóle rozszerzyliśmy grupę docelową projektu. Już dwa lata temu zaobserwowaliśmy, że znajomość języka spada. Dlatego zdecydowaliśmy się rozpocząć rozszerzoną formę wcześniej, czyli już wśród młodszych uczniów, a nie dopiero wśród uczniów klas siódmych i ósmych. Braków w kompetencjach językowych, które zaobserwowaliśmy, nie da się nadrobić w ciągu tych krótkich dwóch lat.
Nauka języka niemieckiego jest głównym elementem dodatkowych zajęć.
Foto: Deutsch AG
Mamy więc nadzieję, że decyzja, którą podjęliśmy rok temu, przyniesie efekty i że za cztery lub pięć lat znów osiągniemy poziom z 2020 roku.
Prawdopodobnie tendencja jest taka, że dzieci ogólnie mniej chętnie się dziś uczą – nie tylko języka niemieckiego, prawda?
To trudne pytanie. Pewne jest jednak – i potwierdzają to również badania i analizy Instytutu Goethego – że ogólnie zainteresowanie językiem niemieckim w Polsce spada. Dotyczy to również regionów, w których mieszka mniejszość niemiecka.
Nie tylko w całej Polsce, gdzie niemiecki jest nauczany jako język obcy, ale również w samej mniejszości niemieckiej musimy za każdym razem na nowo zachęcać do udziału w takim projekcie. Musimy przekazywać uczniom, że udział w takim projekcie daje duże szanse, perspektywy i możliwości. To jedna strona medalu.
Podczas zajęć uczniowie łączą naukę języka niemieckiego z praktycznymi ćwiczeniami.
Foto: Deutsch AG
Druga jest taka, że język jest również nośnikiem tożsamości dla nas jako mniejszości. Jest to jednak bardziej apel do rodziców niż do uczniów. Dzieci w szkole podstawowej nie zajmują się jeszcze zbytnio kwestią tożsamości. Jest to złożony temat, który jest bardziej istotny dla starszych klas i młodych dorosłych, ale w mniejszym stopniu dla dzieci.
Jak widzi Pani przyszłość projektu? Jaki jest cel na najbliższe lata?
Oczywiście jako koordynatorka, która od siedmiu lat odpowiada za projekt, wciąż zadaję sobie pytanie: jak długo będzie jeszcze istniało zapotrzebowanie na ten projekt? A przecież samo zapotrzebowanie to jedno, ale równie ważne jest pytanie, jak długo utrzyma się zainteresowanie.
Dlatego chcemy stworzyć dla projektu coś, co będzie go wyróżniało. A tym wyróżnikiem jest jakość. Stanowią o niej przede wszystkim materiały, które opracowujemy w ramach projektu – materiały i karty pracy, które udostępniamy nauczycielom.
„Język odgrywa dla nas jako mniejszości dużą rolę, jeśli chodzi o naszą tożsamość, i ma znaczenie nie tylko na rynku pracy.”
Projekt „Deutsch AG” to nie tylko dwie dodatkowe godziny języka niemieckiego. Obejmuje również gotowe materiały do pracy oraz wsparcie metodyczne dla nauczycieli. Takie wsparcie jest gwarantowane nauczycielom, a tym samym również uczniom w ramach projektu.
Dlatego staramy się stale ulepszać i rozszerzać naszą ofertę. Chcemy, aby grupa docelowa chciała uczestniczyć w projekcie nie tylko ze względu na dwie dodatkowe godziny, ale również ze względu na bardzo dobre materiały i metody, które oferujemy.
Koordynatorka Sybilla Dzumla opiekuje się projektem „Deutsch AG” już od siedmiu lat i intensywnie angażuje się w promowanie nauki języka wśród uczniów szkół podstawowych.
Foto: Deutsch AG
Naszym celem jest więc ciągłe rozwijanie i ulepszanie materiałów do pracy oraz oferty metodycznej, aby projekt był jeszcze bardziej atrakcyjny – zarówno dla uczniów, jak i dla nauczycieli, których oczywiście co roku musimy na nowo pozyskiwać do udziału w projekcie.
Jeśli uczeń nadal chciałby zapisać się do „Deutsch AG”, czy może to jeszcze zrobić?
Uczniowie nadal mogą się zapisywać. Grupy na ten semestr są już jednak ustalone. W tym roku, w grudniu, rozpoczniemy jednak nowy proces rekrutacji. Nie ma więc przeszkód, aby szkoła, która dopiero teraz dowiedziała się o projekcie, dołączyła do niego od stycznia lub lutego przyszłego roku.
Dlatego polecam śledzić informacje na naszej stronie internetowej, czyli na www.vdg.pl, a także obserwować nasze konto na Facebooku. Tam również będziemy informować o nowej rekrutacji, która z pewnością odbędzie się jeszcze w tym roku, w grudniu.
Projekt „Deutsch AG” jest finansowany ze środków Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
