Niezapomniane niemieckie kluby Górnego Śląska: Dumne SuSV 09 Beuthen

Serię prezentującą na naszych łamach futbolowe historie klubów związane z Górnym Śląskiem rozpoczęliśmy od zaprezentowania GKS-u Szombierki Bytom, sensacyjnego mistrza Polski z 1980 roku. Następnie przedstawiliśmy SV 03 Ratibor, najstarszy klub piłkarski na Górnym Śląsku założony przez Niemców, podobnie jak Vorwärts-Rasensport Gleiwitz, najsilniejszy przed II wojną światową klub z Gliwic, 1.FC Kattowitz oraz Preußen Hindenburg, chlubę obecnego Zabrza.

Dzisiaj jeszcze raz zabieramy naszych czytelników do Bytomia. Miasto to od wielu lat kojarzone jest z założoną w 1948 roku Polonią Bytom oraz wspomnianymi wcześniej Szombierkami, ale… To Beuthener Spiel- und Sportverein 1909 e. V. (pierwotnie Britannia Beuthen, znany również jako Beuthener SuSV 09, SuSV 09, Beuthen 09) jest najstarszym i przede wszystkim niemieckim klubem z tego miasta, który działał w nim wza latach 1909–1945. Dokładnie założony został 15 czerwca 1909 roku, a dwa lata później (w 1911 roku) przemianowany został na SuSV 09 Beuthen, który zaledwie pięć lat po powstaniu sięgnął (w 1914 roku) po mistrzostwo Górnego Śląska. Później z powodu I wojny świtowej rozgrywki zostały zawieszone.

Sukcesy pomimo konkurencji

Po zakończeniu I wojny światowej SuSV 09 Beuthen w dwóch kolejnych sezonach – 1919/1920 i 1920/1921 – ponownie wywalczył tytuł mistrza Górnego Śląska. Po plebiscycie w 1922 roku część Górnego Śląska została przyłączona do Polski, ale Bytom pozostał w Niemczech i nadal znakomicie sobie radził. Dowodem na to jest fakt, że w sezonie 1922/1923 zdobył mistrzostwo niemieckiej części Górnego Śląska i zakwalifikował się do dalszych rozgrywek, zdobywając wicemistrzostwo południowo-wschodnich Niemiec.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że w ówczesnych rozgrywkach niemieckich najpierw walczono o mistrzostwo swojego okręgu – w tym wypadku Górnego Śląska lub Śląska – a później o mistrzostwo swojej części kraju – w tym wypadku południowo-wschodnich Niemiec. Jeżeli dany zespół wywalczył mistrzostwo południowo-wschodnich Niemiec, przystępował do fazy play-off o mistrzostwo całych Niemiec. Play-offy rozgrywane były systemem pucharowym – przegrywający odpadał, zwycięzca awansował dalej.

Należy w tym miejscu dodać, że SuSV 09 Beuthen w rozgrywkach 1924/1925 zdobył swój drugi tytuł mistrza niemieckiej części Górnego Śląska, uplasował się także na 4. miejscu w rozgrywkach o mistrzostwo południowo-wschodnich Niemiec, co wówczas odebrano jako poważny sukces, biorąc pod uwagę potężną konkurencję. Sukces klubu w sezonie 1924/1925 zachęcił jego włodarzy i piłkarzy do jeszcze cięższej pracy. Efekt?

W 1/8 finału play-off o mistrzostwo Niemiec SuSV 09 Beuthen zwyciężył, ba, rozgromił 7:1 Prussię Samland Königsberg i po raz pierwszy w swojej historii awansował do ćwierćfinału.

Poszli za ciosem

Futboliści SuSV 09 Beuthen w kampanii 1928/1929 ponownie przekuli swoją grę w zdobycie mistrzostwa niemieckiej części Górnego Śląska – już po raz trzeci. Jednocześnie w rozgrywkach południowo-wschodnich Niemiec team z Beuthen ponownie zameldował się na czwartej lokacie.

Natomiast w sezonie 1929/1930 w mistrzostwach Górnego Śląska SuSV 09 Beuthen zajął drugie miejsce, ustępując jedynie Preußen Hindenburg. Mimo to grał w dalszych rozgrywkach – i to jak – zdobywając mistrzostwo południowo-wschodnich Niemiec! Jednak w pierwszym meczu fazy play-off (1/8 finału) o mistrzostwo Niemiec ekipa Beuthen przegrała 2:3 z berlińską Herthą. Jak się później okazało, Górnoślązacy nie przegrali z byle kim – Hertha Berlin w tym właśnie sezonie została mistrzem Niemiec.

W sezonie 1930/1931 SuSV 09 Beuthen ponownie był drugi w niemieckiej części Górnego Śląska – znów za Preußen Hindenburg – i ponownie zdobył mistrzostwo południowo-wschodnich Niemiec. W pierwszym meczu fazy play-off o mistrzostwo Niemiec przegrał jednak 0:2 z Hamburgerem SV.

W kolejnych rozgrywkach (1931/1932) team z Beuthen kolejny raz był drugi w mistrzostwach niemieckiej części Górnego Śląska, tym razem jednak nie za Preußen Hindenburg, lecz za Vorwärts-Rasensport Gleiwitz, i… Beuthen po raz trzeci zdobył mistrzostwo południowo-wschodnich Niemiec. Znów okazało się to jednak szczytem możliwości tej drużyny. Otóż w pierwszym meczu rozgrywek o mistrzostwo Niemiec lepszy od zespołu z Górnego Śląska okazał się zespół Polizei Chemnitz, który zwyciężył 5:1.

Logo klubu.
Bild: Schläsinger/Wikimedia Commons

Największy sukces przyszedł w 1933 roku

Kolejne niepowodzenie w fazie play-off nie podcięło skrzydeł ekipie z Górnego Śląska. Dowodem na to jest sezon 1932/1933, w którym SuSV 09 Beuthen zdobył kolejne mistrzostwo niemieckiej części Górnego Śląska oraz swoje czwarte mistrzostwo południowo-wschodnich Niemiec. Tym razem jednak w 1/8 finału play-off o mistrzostwo Niemiec SuSV 09 Beuthen zwyciężył, ba – rozgromił 7:1 Prussia Samland Königsberg i po raz pierwszy w swojej historii awansował do ćwierćfinału, gdzie nie zdołał już sobie poradzić, ulegając 0:3 legendarnemu TSV 1860 München. Mimo to awans na ten poziom rozgrywek o mistrzostwo Niemiec okrzyknięto największym sukcesem tego niezwykle dumnego klubu.

W tym samym roku (1933) powstała Gauliga Schlesien, w której rywalizowały już drużyny z całego Śląska. Od tej pory grano bezpośrednio o mistrzostwo Niemiec, z pominięciem rundy południowo-wschodnich Niemiec. Zmiany w regulaminie nie wpłynęły negatywnie na piłkarzy z Beuthen, którzy utrzymywali solidny poziom. Świadczy o tym fakt, że w sezonie 1933/1934 SuSV 09 zdobył tytuł mistrza niemieckiej części Śląska oraz awansował do pierwszej grupy (z czterech grup po cztery kluby) rozgrywek play-off o mistrzostwo Niemiec.

W swojej grupie rozegrał dwumecze z Viktoria 1889 Berlin – przegrywając 1:4 i 2:5, z Viktoria Stolp – wygrywając 2:1 i remisując 1:1 oraz z Preußen Danzig, które Beuthen pokonał 2:1 i 4:1. Ostatecznie uplasował się na 2. miejscu w swojej grupie, co należy zapisać po stronie sukcesów tego znakomitego jak na owe czasy klubu.

1945 – koniec funkcjonowania klubu

W następnych sezonach – 1934/1935 i 1935/1936 – SuSV 09 Beuthen uplasował się na trzecim miejscu w Gauliga Schlesien. Jednak w kampanii 1936/1937 wywalczył swój drugi tytuł mistrza niemieckiej części Śląska i awansował do pierwszej grupy rozgrywek o mistrzostwo Niemiec. W swojej grupie rozegrał dwumecze z Hamburger SV, z BC Hartha Chemnitz oraz z Hindenburg. Ostatecznie uplasował się na ostatnim miejscu w swojej grupie.

Był to wyraźny sygnał, że najlepszy okres SuSV 09 Beuthen ma już za sobą, co potwierdziły kolejne rozgrywki: 1937/1938, 1938/1939, 1939/1940, 1940/1941, 1941/1942, 1942/1943 oraz 1943/1944. W 1945 roku, po zakończeniu II wojny światowej i przyłączeniu Bytomia do Polski, SuSV 09 przestał istnieć.