Warto wiedzieć, warto pamiętać

W ostatnich tygodniach zaprezentowaliśmy naszym czytelnikom dwie piękne futbolowe historie związane z Górnym Śląskiem. Sensacyjnego mistrza Polski z 1980 roku – GKS Szombierki Bytom, a zatem zespołu złożonego wówczas w ponad 90 procentach z Górnoślązaków i z górnośląskim trenerem Hubertem Kostką. Po tym materiale na naszych łamach pojawiła się krótka historia – SV 03 Ratibor, najstarszego klubu piłkarskiego na Górnym Śląsku, założonego przez Niemców. A dzisiaj?

Zabieramy naszych czytelników do Gliwic, które w okresie przedwojennym były bardzo silnym i prężnym ośrodkiem piłkarskim. Dowodzi temu między innymi fakt, że to w Gliwicach powstał drugi najstarszy klub na Górnym Śląsku – SC Teutonia Gleiwitz, założony w 1905 roku, a zatem dwa lata po powstaniu SV Ratibor 03. I też był to klub, który założony został przez Niemców. Podobnie było w 1910 roku, kiedy na piłkarskiej mapie pojawił się VfB 1910 Gleiwitz, który jeszcze w tym samym roku sięgnął po mistrzostwo Śląska. Jednak przed II wojną światową najsilniejszym klubem z Gliwic był Vorwärts-Rasensport Gleiwitz, który powstał w 1926 roku z połączenia SC Vorwärts Gleiwitz i Rasensportverein 09 Gleiwitz. Piłkarze Vorwärts-Rasensport Gleiwitz grali na stadionie „Jahn-Stadion”, który mieścił się przy ulicy Leipzigerstraße i jak podają źródła z 1941 roku, obiekt ten mógł pomieścić 15 000 widzów.

Przepustka do play off

W sezonie 1923/1924 klub ten, jeszcze jako Vorwärts Gleiwitz, zdobył mistrzostwo niemieckiej części Górnego Śląska, lecz w rozgrywkach o mistrzostwo południowo-wschodnich Niemiec nie zachwycił i uplasował się na ostatnim miejscu. Jednak w sezonie 1926/1927 ponownie sięgnął po mistrzostwo niemieckiej części Górnego Śląska, a w rozgrywkach o mistrzostwo południowo-wschodnich Niemiec uplasował się w połowie stawki, co już było sukcesem. Sukcesem na tyle motywującym, że gliwicki klub zaczął jeszcze prężniej się rozwijać, a na efekty nie trzeba było długo czekać.

Piłkarze Vorwärts-Rasensport Gleiwitz grali na stadionie „Jahn-Stadion”, który mieścił się przy ulicy Leipzigerstraße i jak podają źródła z 1941 roku, obiekt ten mógł pomieścić 15 000 widzów.

W kampanii 1931/1932 Vorwärts-Rasensport Gleiwitz zdobył kolejne mistrzostwo niemieckiej części Górnego Śląska, a w rozgrywkach o mistrzostwo południowo-wschodnich Niemiec wywalczył znakomite trzecie miejsce. Z kolei w sezonie 1932/1933 gliwiczanie w „wyścigu” o mistrzostwo niemieckiej części Górnego Śląska zajęli drugą lokatę, ale i tak dostali się do dalszych rozgrywek, co zaowocowało zdobyciem wicemistrzostwa południowo-wschodnich Niemiec. Tytuł ten dał Vorwärts-Rasensport Gleiwitz przepustkę do rozgrywek play-off i walki o mistrzostwo Niemiec. Udział w tych rozgrywkach brało szesnaście drużyn – zwycięzców regionalnych Gaulig. Team z Gleiwitz uległ jednak Fortunie Düsseldorf i pożegnał się z marzeniami o triumfie. Jednak sam udział w play-off sprawił, że włodarze Vorwärts-Rasensport Gleiwitz i sami piłkarze zachęceni byli do jeszcze mocniejszej pracy, aby w kolejnych latach też przysparzać swoim fanom dużo radości, a sobie satysfakcji.

Powód do dumy

Efekt był naprawdę dobry. Jeszcze w sezonie 1933/1934 Vorwärts-Rasensport Gleiwitz uplasował się na 4. miejscu w Gauliga Schlesien, choć konkurencja była poważna, ale już w sezonie 1934/1935 zdobył mistrzostwo niemieckiej części Śląska. Niestety później było już gorzej i finalnie futboliści z Gleiwitz nie osiągnęli sukcesów w dalszych rozgrywkach, ale… W kampanii 1935/1936 Vorwärts-Rasensport Gleiwitz po raz drugi został mistrzem niemieckiej części Śląska, dostając się do rozgrywek krajowych. Tam przyszło im grać w grupie 2, gdzie pokonali Werder Bremen 5:2 i 4:2, ekipie Eimsbütteler TV ulegli 0:3, a następnie pokonali ją 4:1. Kolejnym rywalem górnośląskiego zespołu była Viktoria Stolp, którą gliwiczanie dwukrotnie rozbili – 5:0 i 3:1. Dzięki tym rezultatom Vorwärts-Rasensport Gleiwitz uplasował się na pierwszym miejscu w grupie 2 i awansował do półfinału. Na tym poziomie nie poradził jednak sobie z wyśmienitą w tamtym okresie ekipą Fortuny Düsseldorf, ulegając 1:3. Przegrana ta oznaczała, że gliwiczanie musieli grać o trzecie miejsce z postrachem ówczesnych czasów – FC Schalke 04. Spotkanie z dumą Gelsenkirchen i Zagłębia Ruhry też zakończyło się niepowodzeniem Górnoślązaków, ale mimo to mieli ogromne powody do radości. Mogli być wręcz dumni, bo był to największy sukces klubu z Górnego Śląska w niemieckich rozgrywkach krajowych.

Kolejne lata

Po znakomitych dla górnośląskiego teamu rozgrywkach 1935/1936, w kolejnym sezonie (1936/1937) Vorwärts-Rasensport Gleiwitz uplasował się na drugim miejscu w Gauliga Schlesien, a w kampanii 1937/1938 po raz trzeci został mistrzem niemieckiej części Śląska i bardzo liczono na to, że Górnoślązacy będą kroczyli po kolejne wygrane. Tak się jednak nie stało, klub nie osiągnął sukcesów w dalszych rozgrywkach. Rok później (1938/1939) po raz kolejny, już czwarty raz, Vorwärts-Rasensport Gleiwitz został mistrzem niemieckiej części Śląska, ale i tym razem nie zostało to przekute w sukces w dalszych rozgrywkach. Podobnie było w sezonie 1939/1940, kiedy gliwiczanie uplasowali się na pierwszym miejscu w grupie „Oberchlesien” w Gauliga Schlesien, a następnie nie odnieśli poważniejszych sukcesów w niemieckich rozgrywkach krajowych. Kończąc, należy też wspomnieć, że w kampanii 1940/1941 klub z Gliwic uplasował się na drugim miejscu w Gauliga Oberschlesien, w rozgrywkach 1942/1943 zajął piąte miejsce, a w sezonie 1943/1944 zameldował się na ósmej pozycji. Tak jak większość śląsko-niemieckich klubów na Śląsku Vorwärts-Rasensport Gleiwitz zakończył swoją działalność wraz z końcem II wojny światowej.