Jak kształtuje się tożsamość osób, które po 1945 roku znalazły się między Polską, RFN i NRD? Czy narodowość jest czymś, co można „zabrać ze sobą”, czy też nieustannie podlega negocjacjom? Jak pamięć o przeszłości – indywidualna i zbiorowa – wpływa na sposób, w jaki dziś opowiadamy o historii migracji i przesiedleń?
Na te pytania odpowie prof. Ryszard Kaczmarek podczas spotkania organizowanego przez Dom Współpracy Polsko–Niemieckiej. Wydarzenie odbędzie się 4 grudnia 2025 r. o godz. 17:00 w Centrum Dokumentacyjno-Wystawienniczym Niemców w Polsce przy ul. Szpitalnej 11 w Opolu.
Prof. Kaczmarek jest wybitnym badaczem historii Niemców górnośląskich, migracji powojennych oraz relacji polsko-niemieckich. Jego najnowsza książka „Czy jestem Niemcem? Przesiedleńcy z Polski do RFN i NRD w latach 1950–1991” (Wydawnictwo Literackie, 2025) stanowi jedną z najważniejszych współczesnych analiz doświadczeń ludzi żyjących pomiędzy dwoma państwami niemieckimi, odmiennymi systemami politycznymi i różnymi narracjami historycznymi.
Rozmowa dotyczyć będzie pamięci jako źródła tożsamości, przełamywania milczenia w rodzinach, trudnych powrotów do własnych korzeni oraz tego, jak skomplikowane ścieżki biograficzne mieszkańców dawnego pogranicza polsko-niemieckiego stają się dziś istotnym głosem w debacie o historii i współczesności regionu.
Podczas spotkania uczestnicy poznają zarówno dramaty jednostkowych biografii, jak i szersze procesy społeczne: powojenne migracje, politykę wobec przesiedleńców, ich odbiór społeczny w RFN i NRD, a także wpływ niemieckiej kultury pamięci na sposób opowiadania o historii Śląska i losach rodzin, których tożsamość była nieustannie poddawana zewnętrznym definicjom.
Rozmowa dotyczyć będzie pamięci jako źródła tożsamości, przełamywania milczenia w rodzinach, trudnych powrotów do własnych korzeni oraz tego, jak skomplikowane ścieżki biograficzne mieszkańców dawnego pogranicza polsko-niemieckiego stają się dziś istotnym głosem w debacie o historii i współczesności regionu.

Wydarzenie jest skierowane do wszystkich zainteresowanych historią Niemców w Polsce, tematyką przesiedleń, historią Górnego Śląska, pamięcią zbiorową oraz dialogiem polsko-niemieckim – w tym nauczycieli, studentów, badaczy i dziennikarzy.
Udział w spotkaniu jest bezpłatny.
Kontakt: agata.rychter@haus.pl | 503 721 658
Projekt finansowany jest ze środków Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Ojczyzny (BMI) za pośrednictwem Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce (VdG).