CDU wygrywa wybory do Landtagu

Wybory do landtagów w Niemczech są zawsze testem nastrojów wobec rządu federalnego. Po triumfie Zielonych – federalnej partii opozycyjnej – w Badenii-Wirtembergii, koalicja z zapartym tchem śledziła w ubiegłą niedzielę wybory w Nadrenii-Palatynacie. SPD poniosła dotkliwą porażkę i po raz pierwszy od 35 lat nie będzie w stanie utrzymać urzędu premiera w tym kraju związkowym. O ile CDU może pochwalić się zwycięstwem w Nadrenii-Palatynacie, o tyle na szczeblu federalnym nie ma powodów do pełnej satysfakcji.

Wybory do landtagu w Nadrenii-Palatynacie odbyły się w niedzielę, 22 marca 2026 roku. W szóstym co do wielkości kraju związkowym Niemiec zarysował się dwubiegunowy wyścig między SPD a CDU. Obie partie, współtworzące koalicję federalną, z niecierpliwością oczekiwały wyników głosowania. Łącznie w 2026 roku wybrane zostaną nowe parlamenty w sześciu krajach związkowych Niemiec. W szczególności SPD liczyła na pozytywny sygnał po słabym wyniku w wyborach w Badenii-Wirtembergii 8 marca. Już po pierwszych prognozach, tuż po zamknięciu lokali wyborczych, stało się jednak jasne, że tak się nie stanie.

Według wstępnych wyników końcowych socjaldemokraci stracili 9,8 punktu procentowego. CDU stała się najsilniejszą partią w Nadrenii-Palatynacie, zdobywając 31 procent głosów. Jest to zaskakujące – przynajmniej z historycznego punktu widzenia – ponieważ SPD nieprzerwanie przez 35 lat obsadzała stanowisko premiera tego landu. Co więcej, AfD również znacząco poprawiła swój wynik – z 8,3 do 19,5 procent – osiągając jeden z najlepszych rezultatów w zachodnich landach Niemiec. FDP oraz Freie Wähler nie będą już reprezentowani w nowym landtagu. W związku z tym kierownictwo FDP w Niemczech ogłosiło swoją rezygnację.

Wstępne wyniki wyborów do parlamentu krajowego w 2026 r. w Nadrenii-Palatynacie w porównaniu z rokiem 2021.
Grafika: neueswochenblatt.pl, dane: Krajowy Komisarz Wyborczy Nadrenii-Palatynatu (stan na 23 marca 2026 r., godz. 10:30)

Chadecy nie tylko zyskali 3,3 punktu procentowego, lecz także prawdopodobnie przejmą urząd premiera. Ich kandydat, Gordon Schnieder, pokonał urzędującego premiera SPD, Alexandra Schweitzera. Dla interpretacji wyników istotny jest fakt, że Schweitzer cieszył się dużą popularnością w swoim kraju związkowym. Według sondażu Infratest dimap 45 procent respondentów jest zadowolonych z pracy premiera swojego landu – to wynik wyższy niż w przypadku jego kontrkandydata, Gordona Schniedera (32 procent).

Portal tagesschau.de interpretuje to jako wyraźny sygnał wpływu polityki federalnej. W przeciwieństwie do Badenii-Wirtembergii, gdzie rozpoznawalność Cema Özdemira pomogła Zielonym osiągnąć dobry wynik wyborczy, popularność Schweitzera nie wystarczyła, by przełamać ogólnokrajowy trend.

Po wyborach do Bundestagu w 2025 roku i wyborach krajowych w Badenii-Wirtembergii CDU po raz trzeci z rzędu odnotowała wzrost poparcia. Mimo to kanclerz Friedrich Merz nie może w pełni cieszyć się ze zwycięstwa swojej partii. Słabość SPD może bowiem negatywnie wpłynąć na zdolność rządu federalnego do działania.

Możliwy wpływ na politykę federalną

Dyskusje rozpoczęły się – przynajmniej wśród socjaldemokratów. Prezydium partii zebrało się na nadzwyczajnym posiedzeniu w poniedziałek rano. Po spotkaniu przewodniczący Lars Klingbeil i Bärbel Bas zwrócili się do mediów. Pomimo słabego wyniku wyborów w Nadrenii-Palatynacie oboje odmówili podania się do dymisji, deklarując jednocześnie kontynuację pracy na szczeblu federalnym.

„Dam lokalnym socjaldemokratom tyle czasu, ile potrzebują, aby wspólnie przemyśleć wczorajszy wynik”.
Gordon Schnieder, przewodniczący CDU w Nadrenii-Palatynacie

Bärbel Bas ujęła to następująco:
„Ten kraj musi zostać zreformowany i zmodernizowany. Udowodniliśmy, że inwestujemy w niego dzięki paktowi infrastrukturalnemu. Dlatego ważne jest, abyśmy nie sparaliżowali teraz państwa i SPD debatami personalnymi. Prezydium było jednomyślne – musimy skupić się na kwestiach merytorycznych i strategii rozwoju. Nie ma sensu tracić tygodni na wewnętrzne spory personalne”.

Na wspólnej konferencji prasowej ze zwycięzcą wyborów Gordonem Schniederem kanclerz Friedrich Merz wyraził przekonanie o zdolności koalicji do dalszego funkcjonowania. Odniósł się również do wątpliwości dotyczących realizacji zapowiedzianych reform. Zwracając się do obywateli, powiedział:
„Traktujemy ten wynik jako impuls do działania. Chcemy iść naprzód jako koalicja z SPD. Wiemy, że musimy działać – i chcemy robić to wspólnie. Chcemy zrobić nawet więcej, niż zapisano w umowie koalicyjnej. Udało się to już w obszarze migracji i bezpieczeństwa wewnętrznego. Jesteśmy na dobrej drodze, ale w kwestii wzrostu gospodarczego, konkurencyjności i zatrudnienia wciąż mamy wiele do zrobienia”.

Gordon Schnieder i jego partia CDU wygrali wybory krajowe w Nadrenii-Palatynacie.
Foto: Tobias Koch/Wikimedia Commons

W Nadrenii-Palatynacie pierwszym krokiem będą rozmowy wstępne i negocjacje koalicyjne. Wiele wskazuje na powstanie koalicji CDU i SPD. Obie partie dysponują łącznie wyraźną większością – około 71 mandatów w 105-osobowym landtagu. Gordon Schnieder zapowiedział, że zwróci się do swojej partii o mandat do rozpoczęcia rozmów z SPD. Dodał:
„Dam również lokalnym socjaldemokratom tyle czasu, ile potrzebują, aby wspólnie przemyśleć wczorajszy wynik i stworzyć warunki do rozpoczęcia rozmów”.

Współpraca regionalna pozostaje ważna

Województwo opolskie jest związane z Nadrenią-Palatynatem partnerstwem regionalnym od 1996 roku. Od 2003 roku oba regiony należą także do sieci czterech regionów wraz z Burgundią-Franche-Comté i Środkowymi Czechami.

Rafał Bartek, przewodniczący sejmiku województwa opolskiego oraz przewodniczący VdG, podkreśla znaczenie współpracy kulturalnej obok politycznej. Przykładem są Dni Kultury Niemieckiej w 2025 roku, wzbogacone występami Kwartetu Villa Musica z Moguncji oraz Teatru Lalek z Koblencji. Kolejne inicjatywy są już planowane.

Jak zaznacza Bartek, współpraca z nowym rządem powinna być kontynuowana:
„Jesteśmy przekonani, że nasze partnerstwo będzie kontynuowane niezależnie od barw politycznych. Zwłaszcza w przypadku wielkiej koalicji nie wyobrażam sobie, aby mogło być inaczej”.

Mauro Oliveira