Od spotkań w ogródkach do silnej wspólnoty

15 października 2025 Kultura/Edukacja

Jubileusz DFK Oddziału Katowice

Od ponad trzech dekad Mniejszość Niemiecka w województwie śląskim pielęgnuje tradycję, język i tożsamość swoich przodków. To historia ludzi, których łączy wspólne dziedzictwo i potrzeba budowania mostów między kulturami. Jubileusz 35-lecia Oddziału Katowice stał się okazją, by spojrzeć wstecz na początki tej działalności, wspomnieć działaczy, którzy ją współtworzyli, i przypomnieć, jak ważna jest wspólnota w zmieniającej się rzeczywistości.

Początki i rozwój organizacji

Początki działalności sięgają ponad 35 lat wstecz, do przełomu lat 80. i 90. XX wieku.
„Zaczęły powstawać tzw. grupy ogródkowe, w których spotykali się miejscowi mieszkańcy, by rozmawiać po niemiecku i wspólnie działać. To właśnie tam narodził się pomysł, by śląscy Niemcy założyli własne stowarzyszenie i w ten sposób zaznaczyli swoją obecność na Śląsku” – wspomina przewodniczący oddziału Eugeniusz Nagel. „Ludzi pochodzenia niemieckiego było w regionie wówczas bardzo wielu, dlatego idea szybko zyskała zwolenników. Z owych grup ogródkowych wyłoniła się wkrótce inicjatywa powołania formalnego towarzystwa.”

Die DFK-Ortsgruppe Kattowitz feiert ihr 35-jähriges Bestehen.
Foto: Andrea Polanski

Jej członkowie zaczęli spotykać się m.in. w Gogolinie z panem Johanem Krollem, gdzie zrodził się pierwszy zalążek organizacji. Nosiła ona początkowo nazwę Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Ludności Pochodzenia Niemieckiego, co wyraźnie podkreślało jej charakter i tożsamość. Pierwsze struktury powstały w Katowicach, obejmując wówczas teren województwa katowickiego. Z czasem zaczęły tworzyć się kolejne oddziały wojewódzkie, a 16 stycznia 1990 roku stowarzyszenie zostało oficjalnie zarejestrowane.

Wspominając początki działalności na rzecz mniejszości niemieckiej, Nagel podkreśla, że w jego przypadku było to naturalne następstwo rodzinnej tradycji.
„Cała moja rodzina od strony ojca zaangażowała się w działalność mniejszości niemieckiej – trzech braci, dwie siostry, wszyscy zapisali się do towarzystwa. Zainteresowanie powstającym ruchem było ogromne. Pamiętam, że do biura w Chorzowie, które mieściło się na pierwszym piętrze przy placu Jana, ustawiały się długie kolejki. Ludzie stali na chodniku, jak kiedyś po telewizory. W samym Chorzowie zapisanych było ponad dwa tysiące osób – i to w dwóch kołach” – wspomina.

Aktywność młodzieży i zmieniająca się rzeczywistość

Również wśród młodzieży widoczne było zainteresowanie Mniejszością Niemiecką. Już w 1990 roku zaczęto tworzyć tzw. Jugendgruppen (grupy młodzieżowe), które z czasem przekształciły się w Związek Młodzieży Mniejszości Niemieckiej (BJDM). W tamtych latach skupiały one tysiące młodych ludzi. Jak wspomina Eugeniusz Nagel, w każdym większym mieście te grupy zrzeszały ponad dwa tysiące młodych. Dziś to już przeszłość w oddziale katowickim.

„To właśnie we wspólnocie tkwi siła – dzięki niej możemy pielęgnować naszą tożsamość i przekazywać ją kolejnym pokoleniom.”
Eugeniusz Nagel, przewodniczący Oddziału Katowice

Mimo upływu lat i zmieniających się realiów społecznych, Oddział Katowice wciąż działa, choć w znacznie okrojonym składzie. Nadal jednak pielęgnuje niemiecką tożsamość, organizując spotkania, wydarzenia kulturalne oraz uroczystości upamiętniające ważne momenty w historii mniejszości. Dla wielu członków to nie tylko działalność społeczna, ale przede wszystkim sposób na zachowanie rodzinnych tradycji, języka i więzi, które łączą kolejne pokolenia Górnoślązaków.

Święto wspólnoty w Mikołowie

W sobotę 11 października członkowie Mniejszości Niemieckiej zrzeszeni w Oddziale Katowice spotkali się w Mikołowie, by wspólnie świętować 35-lecie swojej działalności. Było to popołudnie pełne wspomnień, rozmów i radości z tego, jak wiele udało się osiągnąć przez te lata.

Die DFK-Ortsgruppe Kattowitz feiert ihr 35-jähriges Bestehen.
Foto: Andrea Polanski

Uroczystość rozpoczął przewodniczący oddziału, Eugeniusz Nagel, serdecznie witając wszystkich przybyłych, w tym licznych gości honorowych. Wśród nich znaleźli się: przewodniczący Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców Województwa Śląskiego Martin Lippa, Konsul Honorowy Niemiec w Gliwicach Marcin Tyslik, Wicewojewoda Śląski Michał Kopański, przewodniczący Związku Górnośląskiego Grzegorz Franki, regionalista i były wicemarszałek województwa śląskiego Henryk Mercik, wiceburmistrz Mikołowa Aneta Esnekier oraz przedstawicielka starostwa powiatowego Magdalena Loch, która odczytała list gratulacyjny od starosty mikołowskiego Mirosława Długiego.

W swoich przemówieniach goście dzielili się osobistymi wspomnieniami związanymi z mniejszością niemiecką i składali DFK najlepsze życzenia na przyszłość. Wspólne refleksje o minionych latach przeplatały się z ciepłymi słowami uznania dla wszystkich, którzy przez dekady tworzyli i rozwijali działalność oddziału.

Po części oficjalnej przyszedł czas na śpiew i zabawę. Königshütter Chor – chór DFK z Chorzowa – rozpoczął muzyczną część spotkania uroczystym odśpiewaniem Oberschlesierlied, hymnu Górnego Śląska, a następnie zaprosił wszystkich do wspólnego śpiewania piosenek folklorystycznych i popularnych szlagrów. Melodie rozbrzmiewały długo, tworząc atmosferę bliskości i wspólnoty.

Jubileusz zakończył się przy kawie i cieście, w gronie ludzi, których łączy wspólna historia i pasja do pielęgnowania śląskiego oraz niemieckiego dziedzictwa. Był to dzień, który przypomniał, jak ważna jest wspólnota – i jak wiele można osiągnąć, kiedy pielęgnuje się ją z sercem przez 35 lat.

Towarzystwo Dobroczynne Niemców na Śląsku wyciąga seniorów z domów
Poprzedni post

Towarzystwo Dobroczynne Niemców na Śląsku wyciąga seniorów z domów

Dołącz do chóru!
Następny post

Dołącz do chóru!

Reklama

Schlesien Journal