Niezgoda mimo lepszej sytuacji wyjściowej
Muzeum Ziemi Górnośląskiej w Nadrenii Północnej-Westfalii jest zagrożone zamknięciem od czasu decyzji Zarządu Fundacji Haus Oberschlesien. W przeciwieństwie do zarządu, rada fundacji chce, aby muzeum pozostało w obecnej lokalizacji, postulując jednocześnie o zwołanie okrągłego stołu na temat przyszłości muzeum.
Sytuacja Muzeum Ziemi Górnośląskiej w Ratingen-Hösel ponownie uległa zmianie. Według oświadczenia muzeum, perspektywy jego dalszego funkcjonowania wydają się bardziej optymistyczne niż wcześniej. Istnieją jednak rozbieżności między Zarządem Fundacji Haus Oberschlesien a radą fundacji.
„Debata wywarła efekt polaryzujący, sięgając daleko w sferę publiczną w Niemczech i Polsce, i należy ją teraz ukierunkować w bardziej obiektywny sposób.”
Rada Fundacji Haus Oberschlesien
Rada fundacji 14 lipca i 25 września br. podjęła decyzję o zaprzestaniu działalności, uzasadniając ją brakiem bezpiecznego finansowania. Rada fundacji zadeklarowała wówczas gotowość do ponownego rozważenia decyzji, gdyby zmieniły się perspektywy finansowe funkcjonowania tej instytucji kultury. Wydaje się, że właśnie tak się stało.
Zmiana sytuacji
Zapowiedź zamknięcia Muzeum Ziemi Górnośląskiej wywołała liczne protesty, w tym także ze strony VdG – jak poinformował Neues Wochenblatt. Na szczeblu federalnym niemieccy politycy prowadzili dogłębne dyskusje na temat przyszłości Muzeum Ziemi Górnośląskiej. Te wysiłki i nowe koncepcje na poziomie operacyjnym doprowadziły do nowej sytuacji, jak pisze Muzeum Ziemi Górnośląskiej w swoim oświadczeniu: „Wizyta i rozmowy z posłem Klausem-Peterem Willschem i jego delegacją w dniu 18 sierpnia 2025 r., a także przedstawienie koncepcji przebudowy wystawy stałej, stworzyły nową sytuację, która sprawia, że decyzja zarządu staje się nieaktualna. Istnieje realna szansa, że Muzeum Ziemi Górnośląskiej ponownie otrzyma dofinansowanie z funduszy federalnych”.
Pełnomocnik rządu federalnego ds. przesiedleńców i mniejszości narodowych, Bernd Fabritius, również opowiedział się za utrzymaniem muzeum, które odwiedził 11 września.
Rada fundacji krytykuje jej zarząd
Ze względu na zmieniające się okoliczności, rada fundacji, złożona z ekspertów ze świata nauki, polityki i kultury, zakwestionowała uchwałę zarządu fundacji. Oprócz lepszych prognoz finansowania, zmieniła się również ocena potrzeb remontowych obiektów. Rada fundacji mogła teraz założyć, że muzeum i budynki fundacji nie będą wymagały remontu w perspektywie krótkoterminowej ani średnioterminowej. Z tych względów rada fundacji zagłosowała za kontynuowaniem działalności muzeum w obecnej lokalizacji. Odrzuciła również możliwość przeniesienia zbiorów do Muzeum Ruhry. Przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Nauki kraju związkowego Nadrenii Północnej-Westfalii wcześniej jasno zaznaczyli, że finansowanie nie jest uzależnione od przeprowadzki.
Rada Fundacji i Zarząd Fundacji Haus Oberschlesien nie zgadzają się co do przyszłości Muzeum Ziemi Górnośląskiej.
Foto: Oberschlesisches Landesmuseum
Pomimo stanowiska rady fundacji, 25 września jej zarząd ponownie podjął uchwałę o zawieszeniu działalności, dopóki nie zostanie ostatecznie zapewnione finansowanie federalne renowacji wystawy stałej. Decyzja ta została również zakwestionowana przez radę fundacji na kolejnym posiedzeniu, które odbyło się 22 października.
Dyskusja przy okrągłym stole ma wyjaśnić sprawę
Na tym spotkaniu rada fundacji zaapelowała również o zorganizowanie dyskusji przy okrągłym stole na temat przyszłości Muzeum Ziemi Górnośląskiej. Rada proponuje, aby oprócz przedstawicieli kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia w dyskusji wzięli udział również parlamentarny sekretarz stanu Christoph de Vries (Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych) oraz pełnomocnik federalny Bernd Fabritius.
Rada fundacji ma nadzieję, że w tej formule, w ramach wewnętrznego dialogu, uda się znaleźć rozwiązanie akceptowalne dla obu stron. Pisze, że konieczna jest bardziej obiektywna dyskusja: „Debata wywarła efekt polaryzujący, sięgając daleko w sferę publiczną w Niemczech i Polsce, i należy ją teraz ukierunkować w bardziej obiektywny sposób”. Celem musi być znalezienie rozwiązania, które zarząd i rada fundacji, a także zaangażowani politycy będą mogli przedstawić opinii publicznej „z czystym sumieniem”.
