Rody, które kształtowały Śląsk

27 marca 2026, 13:00 Historia 68

 Dwa spojrzenia na historię regionu już 28 marca

Historia Śląska to w dużej mierze historia rodów i ich wybitnych przedstawicieli – ludzi, którzy nie tylko zarządzali majątkami, lecz także nadawali kierunek rozwojowi całych regionów. Ich działalność odcisnęła trwałe piętno na gospodarce, kulturze i krajobrazie. Właśnie oni stają się bohaterami dwóch wystaw, które będzie można zwiedzić w sobotę, 28 marca, w Opolu – każdej towarzyszą dodatkowe wydarzenia przybliżające ich dziedzictwo.

Redenowie – partnerstwo, które zmieniało Śląsk

Pierwsza z propozycji to wspólne zwiedzanie wystawy „Friederike i Friedrich Wilhelm von Reden – matka Kotliny Jeleniogórskiej i ojciec górnośląskiego przemysłu”, które odbędzie się o godzinie 11:00 w siedzibie Centrum Dokumentacyjno-Wystawienniczego Niemców – oddział Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. E. Smołki w Opolu przy ul. Szpitalnej 11 w Opolu.

28 marca to dobra okazja, by spojrzeć na historię Śląska przez pryzmat dwóch wielkich rodów  – i przekonać się, jak wiele współczesność im zawdzięcza.

Ekspozycja przybliża sylwetki jednej z najważniejszych par w dziejach Śląska. Friedrich Wilhelm von Reden zapisał się w historii jako pionier rozwoju przemysłu na Górnym Śląsku, natomiast jego żona Friederike – określana mianem „matki Kotliny Jeleniogórskiej” – zasłynęła szeroką działalnością społeczną, kulturalną i edukacyjną. Od 1815 roku kierowała Towarzystwem Biblijnym w Bukowcu, angażując się w inicjatywy na rzecz lokalnej społeczności.

Bogna Piter z Centrum Dokumentacyjno-Wystawienniczego Niemców w Polsce prezentuje część wystawy poświęconej małżeństwu von Reden.
Foto: Centrum Dokumentacyjno-Wystawiennicze Niemców w Polsce – oddział Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. E. Smołki w Opolu

Wystawa ukazuje nie tylko ich indywidualne dokonania, lecz także wyjątkową – jak na swoje czasy – partnerską relację, opartą na wzajemnych inspiracjach i współpracy. To opowieść o tym, jak wspólne działania małżonków mogły wpływać na rozwój gospodarki, kultury, literatury i sztuki całego regionu.

Udział w zwiedzaniu jest bezpłatny, organizatorzy proszą jednak o wcześniejsze potwierdzenie przybycia (telefonicznie pod numerem 77 407 50 12 lub mailowo na adres: cdwbp@cdwbp.opole.pl)

Wirtembergowie i ich wizja krajobrazu

Tego samego dnia będzie można również zgłębić historię innego znaczącego rodu – Wirtembergów – odwiedzając wystawę „Książęcy ogród sztuk w Pokoju Wirtembergów”, prezentowaną w Muzeum Śląska Opolskiego (ekspozycja dostępna jest do końca maja).

Wystawa ukazuje najnowszą kolekcję muzeum – unikatowe dzieła i pamiątki związane z historią dawnego Carlsruhe (dzisiejszego Pokoju), rezydencji książęcej, która była jednym z najciekawszych założeń ogrodowo-urbanistycznych na Śląsku.

Integralną częścią wydarzeń towarzyszących będzie wykład pt. „Opolskie zwierzyńce – zapomniane formy dawnych ogrodów”, który rozpocznie się 28 marca o godz. 16:00. Prelekcję poprowadzi dr inż. arch. kraj. Anna Steuer-Jurek z Politechniki Krakowskiej, specjalizująca się w badaniach nad historycznymi założeniami zieleni, ze szczególnym uwzględnieniem Śląska.

Iwona Solisz, Leiterin des Museums des Oppelner Schlesiens führt durch die Ausstellung über die Würtemberger in Carlsruhe.
Foto: A. Durecka

W trakcie wykładu uczestnicy dowiedzą się m.in., w jakim celu zakładano zwierzyńce oraz jak utworzenie jednego z nich w 1748 roku przez Carla Christiana Erdmanna von Württemberga wpłynęło na rozwój i układ przestrzenny miejscowości Carlsruhe. Zwierzyńce – dziś często zapomniane – były nie tylko miejscami polowań, lecz także ważnymi elementami krajobrazu i kultury epoki.

Wstęp na wykład jest wolny.

Wspólna historia zapisana w biografiach

Obie wystawy, choć poświęcone różnym rodom, tworzą spójną opowieść o Śląsku jako przestrzeni kształtowanej przez ludzi z wizją. Redenowie i Wirtembergowie – poprzez przemysł, działalność społeczną czy założenia urbanistyczne – pozostawili po sobie dziedzictwo, które do dziś wpływa na oblicze regionu.

28 marca to dobra okazja, by spojrzeć na historię Śląska właśnie przez pryzmat tych postaci – i przekonać się, jak wiele współczesność zawdzięcza dawnym rodom.

Anna Durecka

Coraz mniej szparagów w Niemczech
Poprzedni artykuł

Coraz mniej szparagów w Niemczech

Z lamusa historii: Beemka i beenka to nie to samo…
Następny artykuł

Z lamusa historii: Beemka i beenka to nie to samo…