Klub mistrza świata!

Serię prezentującą na naszych łamach klubowe historie futbolowe związane z Górnym Śląskiem rozpoczęliśmy od sylwetki GKS Szombierek Bytom, sensacyjnego mistrza Polski z 1980 roku. Następnie przedstawiliśmy kolejno SV 03 Ratibor – najstarszy klub piłkarski na Górnym Śląsku założony przez Niemców, Vorwärts-Rasensport Gleiwitz – najsilniejszy przed II wojną światową klub z Gliwic stworzony przez Niemców oraz 1.FC Kattowitz.

Dzisiaj zabieramy naszych czytelników do Zabrza, które przed II wojną światową znane było jako Hindenburg. Miasto to od wielu lat kojarzone jest z założonym w 1948 roku Górnikiem – 14-krotnym mistrzem Polski, ale nas interesują przedwojenne historie futbolowe, które mają niemieckie korzenie. Dlatego dziś przedstawimy klub, który funkcjonował w ramach niemieckich struktur sportowych. Mowa o bardzo silnym na ówczesne czasy Preußen Hindenburg (pisownia zastępcza Preussen Hindenburg, znany również jako Preußen Zaborze lub Borussia Zaborze), najbardziej utytułowanym klubie z tego miasta.

Okres dynamicznego rozwoju

W sezonie 1928/1929 Preußen Hindenburg zdobył mistrzostwo południowo-wschodnich Niemiec. Klub występował też w prestiżowej Gauliga Schlesien.

Preußen Hindenburg powstał w 1910 roku w Zaborzu, które od 1927 roku było dzielnicą dzisiejszego Zabrza, zwanego wówczas Hindenburg. Od samego początku klub rozwijał się bardzo dynamicznie. Już trzy lata po założeniu, w 1913 roku, miał 93 członków i trzy drużyny seniorów.

W sezonie 1928/1929 SC Preußen Hindenburg wspólnie z innym górnośląskim klubem – Beuthen 09 – został mistrzem Górnego Śląska. Tym samym drużyna z Hindenburga awansowała do dalszych rozgrywek, zostając mistrzem południowo-wschodnich Niemiec.

Ciekawostką jest fakt, że w trakcie I wojny światowej aż 14 futbolistów Preußen Hindenburg poległo na froncie. Pierwsza wojna światowa nie zahamowała rozwoju klubu. Zaledwie pięć lat po jej zakończeniu, w 1923 roku, klub liczył już ponad pół tysiąca członków. Posiadał pięć zespołów seniorów i sześć juniorów. W ramach klubu działała także prężna sekcja lekkoatletyczna oraz piłki ręcznej, a do Preußen Hindenburg przyłączono klub Sportfreunde Zaborze.

Drużyna SC Preußen Hindenburg w 1936 roku. Od lewej do prawej: Schneider, Pawlik, Pawelczyk, Eisner, Flanke, Michatsch, Hulla, Dlubatz, Dankert, Buchczyk, Jonek.
Źródło: Raz, Dwa, Trzy : ilustrowany tygodnik sportowy/Narodowe Archiwum Cyfrowe (NAC)/Wikimedia Commons

Szybki rozwój sprawił, że w 1928 roku klub został mistrzem niemieckiej części Górnego Śląska, a następnie zajął trzecie miejsce w mistrzostwach południowo-wschodnich Niemiec. Zespół opierał się na piłkarzach takich jak: Skwara – Skiba, Kaczmarczyk – Lasotta, Kampa, Hanke – Czichon, Muschalik, Clements, Palluschinski, Paschek, których nazwiska do dziś nie są anonimowe dla fanów futbolu w Zabrzu.

W kolejnym sezonie 1928/1929 Preußen Hindenburg wspólnie z klubem Beuthen 09 został mistrzem Górnego Śląska. Tym samym drużyna z Hindenburga awansowała do dalszych rozgrywek, zostając mistrzem południowo-wschodnich Niemiec.

Logo Preußen Hindenburg.
Źródło: Schläsinger/Wikipedia

Motywująca porażka

Po zdobyciu tytułu mistrza południowych Niemiec Preußen Hindenburg musiał zmierzyć się w rozgrywkach o mistrzostwo Niemiec z najmocniejszymi klubami, posiadającymi największe zaplecze finansowe. Sprawdzian ten nie wypadł dobrze – zespół uległ berlińskiej Hercie 1:8, pogrzebując marzenia o mistrzostwie Niemiec.

Jednak porażka nie podcięła skrzydeł klubowi. Wręcz przeciwnie, zmotywowała go do cięższej pracy. W sezonie 1929/1930 Preußen Hindenburg po raz trzeci zdobył mistrzostwo niemieckiej części Górnego Śląska i zajął trzecie miejsce w mistrzostwach południowo-wschodnich Niemiec. W zespole tym miejsce bramkarza Skwary, który przeniósł się do Herthy Berlin, zajął Bonk – późniejszy zawodnik akademickiej reprezentacji Niemiec.

W sezonie 1927/1928 klub Preußen Hindenburg zdobył mistrzostwo południowo-wschodnich Niemiec.
Źródło: Kattowitzer Zeitung 1929, Jg. 61, Nr. 100

W kolejnych latach klub radził sobie różnie. W sezonie 1930/1931 zdobył czwarte mistrzostwo niemieckiej części Górnego Śląska oraz czwarte miejsce w mistrzostwach południowo-wschodnich Niemiec. W następnych latach klub osłabł i coraz mniej znaczył na piłkarskiej mapie Niemiec. Swój ostatni mecz rozegrał w styczniu 1945 roku, potem został rozwiązany. W minionym roku minęło więc 80 lat od zniknięcia tego zasłużonego klubu.

Najbardziej znani piłkarze w historii SC Preußen Hindenburg

Fritz Laband – najsłynniejszy piłkarz, rodowity zabrzanin, mistrz świata z reprezentacją Niemiec w 1954 roku w Szwajcarii.
Kurt Tschenscher – grał w Preußen Hindenburg jako junior, w 1958 roku został sędzią FIFA i prowadził mecze w trzech mistrzostwach świata: 1966 w Anglii, 1970 w Meksyku i 1974 w Niemczech. Na olimpiadzie w 1972 roku w Monachium prowadził finałowe spotkanie Polska – Węgry.
Adolf Obstoj – skuteczny napastnik, powołany do wojska w II wojnie światowej, rozstrzelany pod Leningradem za odmowę wykonania rozkazu.
Friedrich Buchczyk – zwinny napastnik i wychowanek klubu, służył w Wehrmachcie, odznaczony Krzyżem Żelaznym II klasy w listopadzie 1940 roku. Po wojnie grał w Pogoni Zabrze.
Florian Bismor – defensywny pomocnik, reprezentant niemieckiego Górnego Śląska. W 1944 roku ciężko ranny w II wojnie światowej, przeżył i po wojnie grał w TSV 1860 München.
Do gwiazd zespołu należeli także Kurt Hanke, Barthel Bonk i Erich Kampe.