W naszej serii „Niemieckie mniejszości w Europie” spoglądamy poza granice i przyglądamy się temu, co porusza niemieckie mniejszości w całej Europie.
Ważne spotkanie w trudnych okolicznościach
Mniejszości narodowe najbardziej potrzebują wsparcia w trudnych czasach. Ukraina odpowiedziała na tę potrzebę, inicjując ocenę sytuacji przez Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE). Mniejszość niemiecka była również tematem spotkania poświęconego temu zagadnieniu. Z ramienia OBWE obecny był Christophe Kamp, który starał się przede wszystkim uzyskać bezpośredni wgląd w sytuację mniejszości. Pod przewodnictwem Ashota Avanesyana, przewodniczącego Rady Wspólnot Narodowych Ukrainy, zebrało się szerokie spektrum grup etnicznych – od Romów, Białorusinów i Ormian po Czechów, Greków i przedstawicieli społeczności arabskiej. Skupiono się na ochronie praw językowych, zwalczaniu dyskryminacji i zapewnieniu ochrony prawnej mniejszości podczas rosyjskiej agresji. Mniejszość niemiecka podkreśliła swoją rolę jako pomostu do Europy i wniosła swój wkład w proces legislacyjny. Komisarz Kamp zobowiązał się do bezpośredniego uwzględnienia zgłoszonych obaw i inicjatyw w przyszłych pracach OBWE, aby utrzymać europejskie standardy ochrony mniejszości nawet w warunkach wojny.
Źródło: deutsche.in.ua
Przedstawiciele mniejszości narodowych z Ukrainy z wysłannikiem OBWE.
Foto: deutsche.in.ua.
Młodzi ludzie nagrywają wspomnienia
Mniejszość niemiecka na Węgrzech demonstruje obecnie, jak nagrywać wspomnienia w młodzieńczy, nowoczesny sposób. Nagrano historie naocznych świadków w formie podcastu. Pod inspirującym tytułem „Podcast spotyka kulturę pamięci” młodzi ludzie przekształcili narracje historyczne w nowoczesny format audio. Projekt zaoferował uczniom i studentom, zwłaszcza ze społeczności niemieckiej, możliwość nie tylko uczenia się historii z podręczników, lecz także aktywnego jej kształtowania. Podczas wieloczęściowego cyklu warsztatów uczestnicy zanurzyli się w świecie produkcji audio. Od podstaw teoretycznych po praktyczne zastosowanie przy mikrofonie nauczyli się, jak przeprowadzać angażujące wywiady. Instruktorka Helen Hahmann poprowadziła początkujących podcasterów w przetwarzaniu relacji naocznych świadków i ich rodzin w taki sposób, aby stworzyć żywy obraz przeszłości. Inicjatywa ta, zainicjowana przez Dom Lenaua, zrodziła się z bliskiej współpracy między Carmen Rohrßen, menedżerką ds. kultury w IFA, a Instytutem Germanistyki Uniwersytetu w Peczu. W wydarzeniu wzięli udział uczniowie Centrum Edukacyjnego im. Valerii Koch oraz Gimnazjum im. Mihálya Babitsa.
Źródło: Dom Lenaua.
Książka o mniejszościach etnicznych hitem na Targach Książki w Lipsku
Książka o mniejszości niemieckiej w Kazachstanie zyskuje obecnie na popularności. Na niedawnych Targach Książki w Lipsku powieść „Fische im Trüben” otrzymała nominację do nagrody targowej. Debiutancka powieść Elli Unruh, urodzonej w Kazachstanie, a obecnie pracującej w Niemieckim Archiwum Literatury w Marbach, jest uważana za największą niespodziankę sezonu literackiego. Subtelną poezją autorka rzuca światło na losy mennonitów w latach 70. i 80. XX wieku – społeczności, dla której język niemiecki stał się ostatnim bastionem tożsamości. Historycznie zakorzenieni w ruchu anabaptystycznym epoki reformacji, wielu mennonitów podążyło niegdyś za wezwaniem Katarzyny Wielkiej do przyłączenia się do Imperium Rosyjskiego. Jednak gwarantowana autonomia i wolność religijna gwałtownie się skończyły wraz z rewolucją 1917 roku. W czasach stalinizmu nastąpiły wywłaszczenia, a po niemieckiej inwazji w 1941 roku – brutalne deportacje na Syberię i do północnego Kazachstanu. Unruh sugestywnie przedstawia, jak ocaleni, pomimo zakazów i napiętnowania jako „wrogowie ludu”, próbowali zachować swoją kulturę na stepach Azji Środkowej. Jej powieść nadaje tej często zapomnianej historii rosyjskich Niemców mocny, literacki głos.
Źródło: swr.de
Elli Unruh.
Foto: Amrei-Marie/Wikimedia Commons.
Konkurs dla artystów mniejszości
W tym roku Towarzystwo Niemieckie oferuje utalentowanym literacko członkom mniejszości niemieckich możliwość zaprezentowania swoich umiejętności w konkursie. Pod hasłem „Mosty Słów” stowarzyszenie, we współpracy z Fundacją Kultury Niemieckich Wypędzonych, poszukuje esejów osobistych poruszających tematy tożsamości, pochodzenia i życia w różnych kulturach. W konkursie mogą wziąć udział młodzi ludzie w wieku od 15 do 35 lat – w tym etniczni repatrianci niemieccy, potomkowie wypędzonych oraz członkowie niemieckich społeczności za granicą. Celem jest zwrócenie uwagi na często niedoceniane perspektywy tych „budowniczych mostów”. Format eseju zapewnia niezbędną swobodę kreatywnego przetwarzania osobistych doświadczeń i myśli. Osoby zainteresowane udziałem mogą przesłać swoje teksty w języku niemieckim (od 1500 do 3500 słów) do 1 czerwca 2026 r. Jury złożone z ekspertów wybierze najlepsze prace, które zostaną następnie opublikowane online. Oprócz nagród pieniężnych za zajęcie trzech pierwszych miejsc Fundacja Solidarności przyzna nagrody specjalne za wybitne osiągnięcia mniejszości. Uroczystość wręczenia nagród zwycięzcom odbędzie się we wrześniu w Berlinie.
Źródło: stiftung-verbundenheit.de.
Obraz Niemców sudeckich uwieczniony w nowej książce
Niedawno wydana książka przedstawia historię trudnego losu w kontekście Niemców sudeckich. Głównym celem historyka Thomasa Oellermanna było precyzyjne przedstawienie ich losów. W swojej książce „Es ging um alles” rzuca światło na często pomijaną grupę: sudeckoniemieckich socjaldemokratów, którzy odważnie sprzeciwiali się narodowemu socjalizmowi. Podczas gdy większość regionu wiwatowała Hitlerowi, ludzie ci zapłacili wysoką cenę – byli prześladowani, zmuszani do emigracji lub mordowani. Ci, którzy przeżyli wojnę, często nadal byli narażeni na wydalenie z Czechosłowacji. Ponieważ nie istnieje centralne archiwum partyjne, zebranie tych informacji było żmudną pracą detektywistyczną. Przez lata Oellermann zebrał 1200 biografii z artykułów prasowych i źródeł prywatnych, aby nadać tym zapomnianym postaciom twarze. Zbiór obejmuje zarówno krótkie notatki o zwykłych robotnicach, jak i szczegółowe biografie politycznych tuzów, takich jak Siegfried Taub. Opublikowany w serii wydawniczej Wspólnoty Seligera stanowi unikalną dokumentację odwagi cywilnej i mozolnej walki o przetrwanie demokratycznej mniejszości w mrocznych czasach.
Źródło: deutsch.radio.cz.
Podręcznik do pracy z osobami starszymi
Dzielenie się dobrymi przykładami to sprawdzony klucz do sukcesu. Rosyjscy Niemcy zdają sobie z tego sprawę i publikują zbiór metod pracy z seniorami. Na potrzeby planowanego drugiego wydania tego poradnika zaproszono ekspertów i praktyków do zgłaszania sprawdzonych koncepcji. Innowacyjne pomysły na pracę w domach kultury można zgłaszać do 5 kwietnia. Poszukiwane są nowoczesne podejścia promujące „aktywne starzenie się”. Należą do nich na przykład trening pamięci z uwzględnieniem aspektów etnokulturowych, kręgi językowe czy kursy informatyczne dla pokolenia 60+. W centrum uwagi znajduje się również witalność fizyczna – mile widziane są artykuły na temat grup nordic walking czy warsztatów prozdrowotnych. Szczególną uwagę poświęcono także partycypacji społecznej. Projekty zwalczające samotność czy wzmacniające dialog między młodymi a starszymi poprzez mentoring mają być inspiracją dla innych instytucji. Ponadto redakcja poszukuje formatów inkluzywnych dla osób z niepełnosprawnością ruchową, a także usług wsparcia psychologicznego w przezwyciężaniu sytuacji kryzysowych.
Źródło: rusdeutsch.ru.
