W naszej serii „Niemieckie mniejszości w Europie” spoglądamy poza granice i przyglądamy się temu, co porusza niemieckie mniejszości w całej Europie.
Nowy Rocznik Niemców rumuńskich
Niemcy rumuńscy postanowili rozpocząć nowy rok publikacją. Rocznik na rok 2026 ma przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie, czego ta społeczność może oczekiwać w najbliższej przyszłości. Prognoza ta obejmuje blisko 300 bogato ilustrowanych stron. Przedstawia wieloaspektowy obraz mniejszości niemieckiej w Rumunii – pomiędzy obawami politycznymi a optymizmem kulturowym. Sercem książki są artykuły różnych aktywistów, którzy są albo centralnie zaangażowani w działalność Niemców rumuńskich, albo są z nią ściśle związani. Głównym tematem jest apel do grupy o wytrwałość. Przewodniczący DFDR (Demokratycznego Forum Niemców w Rumunii) Paul-Jürgen Porr ostrzega przed trudnymi czasami gospodarczymi i zmianami politycznymi, które mogą osłabić prawa mniejszości. Jednocześnie podkreśla stabilną organizację i rosnącą reputację Forum, które nadal postrzega siebie jako aktywnego gracza politycznego. Poseł Ovidiu Ganţ z kolei dostrzega istotne możliwości, na przykład w zakresie inwestycji i współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa.
Oprócz polityki na treść rocznika wpływają również historia, nauka i kultura codzienna. Rocznice, historie z życia osobistego, wspomnienia deportacji i portrety oddanych młodych ludzi ukazują różnorodność społeczności. Znajdują się tam również relacje z ostatnich festiwali, projektów fotograficznych i dzieł literackich. Więcej informacji na temat zamawiania rocznika można znaleźć na stronie siebenbuerger.de.
Źródło: siebenbuerger.de.
Rocznik Niemców rumuńskich 2026.
Foto: siebenbuerger.de
Niemcy ze Słowacji dziękują Federalnemu Ministerstwu Spraw Wewnętrznych
Mniejszość niemiecka na Słowacji oficjalnie podziękowała Federalnemu Ministerstwu Spraw Wewnętrznych za wieloletnie wsparcie. Okazją do tego było stałe finansowanie, które umożliwiło Stowarzyszeniu Niemców Karpackich stabilną i skuteczną działalność przez wiele lat. Według stowarzyszenia pomoc z Niemiec miała kluczowe znaczenie dla zapewnienia i rozwoju oferty kulturalnej, zachowania języka i spójności społecznej w różnych regionach kraju. Przekazane środki zostały wykorzystane konkretnie tam, gdzie istniała rzeczywista potrzeba. Umożliwiło to między innymi remont budynków stowarzyszenia, wymianę sprzętu technicznego oraz znaczną poprawę warunków pracy lokalnych grup. Działalność muzyczna i folklorystyczna również odniosła zauważalne korzyści z dofinansowania, na przykład poprzez zakup nowych instrumentów dla chóru i zespołów tanecznych. Szczególnie cenne było także pozyskanie pojazdu dla stowarzyszenia. Znacząco ułatwia to udział w wydarzeniach, programach edukacyjnych i spotkaniach, zwłaszcza członkom z mniejszych miejscowości, wzmacniając tym samym wewnętrzną spójność społeczności. Poza aspektem finansowym stowarzyszenie postrzega wsparcie z Berlina jako wyraz uznania i zaufania.
Źródło: karpatenblatt.sk.
Bogaty program Dnia Niemców Sudeckich
Już w maju tego roku w Czechach odbędą się obchody Dnia Niemców Sudeckich. Znamy już również ich pełny program. Wydarzenie odbędzie się w dniach 22–25 maja. Po raz pierwszy gospodarzem będzie Brno. Organizatorzy stawiają na połączenie pamięci, dialogu i różnorodności kulturowej. Pod hasłem „Każde życie jest spotkaniem” wydarzenie rozpocznie się w piątek w południe muzyką, tańcem i popołudniowym spotkaniem otwartym w parku na Placu Morawskim. Wieczorem nastąpi uroczyste wręczenie Nagród Kulturalnych Niemców Sudeckich.
W sobotę rano w Pohořelicach odbędzie się nabożeństwo żałobne ku czci ofiar brneńskiego marszu śmierci, a następnie marsz pojednania do Brna. Od późnego rana otwarte będą hale targowe. Na gości czeka tam bogaty program wykładów, dyskusji panelowych, odczytów, projekcji filmów, prezentacji książek i występów muzycznych. Wieczór zakończy się tradycyjną muzyką i tańcami z Czech, Moraw i Śląska Sudeckiego.
W niedzielę Zesłania Ducha Świętego na terenie targów rozpoczną się nabożeństwa ekumeniczne. Punktem kulminacyjnym będzie centralny wiec z przemówieniami Bernda Posselta, premiera Bawarii Markusa Södera oraz gości ze świata polityki i społeczeństwa. Dzień zakończy koncert w katedrze w Brnie. W poniedziałek w Kounicach odbędzie się nabożeństwo żałobne poświęcone ofiarom narodowego socjalizmu.
Źródło: landesecho.cz.
Prezydent Republiki Federalnej Niemiec upamiętnia Niemców z Węgier:
Niedawno oddano hołd wypędzonym Niemcom z Węgier. W 80. rocznicę wydarzeń, które doprowadziły do ich przymusowego przesiedlenia, prezydent Republiki Federalnej Niemiec Frank-Walter Steinmeier mówił o znaczeniu pamięci o tym okresie.
19 stycznia w Monachium upamiętniono los setek tysięcy osób, które straciły domy po II wojnie światowej. W latach 1946–1948 około 225 000 osób pochodzenia niemieckiego zostało wywłaszczonych na Węgrzech i deportowanych do Niemiec, często w nieludzkich warunkach. Wielu z nich ostatecznie znalazło nowe domy w Bawarii i Badenii-Wirtembergii, podczas gdy inni trafili do sowieckiej strefy okupacyjnej, zwłaszcza do Saksonii. Już wcześniej dziesiątki tysięcy osób zostało wywiezionych do Związku Radzieckiego na roboty przymusowe i wielu nigdy nie wróciło.
Podczas obchodów Steinmeier i prezydent Węgier Tamás Sulyok spotkali się i wspólnie zadeklarowali pojednanie. Obaj docenili wkład wypędzonych w odbudowę Niemiec i ich rolę jako budowniczych mostów między narodami. W ostatnich dekadach państwo węgierskie wyraźnie uznało popełnione niesprawiedliwości, między innymi ustanawiając narodowy dzień pamięci.
Źródło: bundespraesident.de.
Frank-Walter Steinmeier.
Foto: Tobias Kleinschmidt/Wikimedia Commons
Dania rozszerza wpływ Karty Języków Regionalnych lub Mniejszościowych
Państwo duńskie poczyniło kolejny krok w kierunku wspierania mniejszości narodowych. Z myślą o zamieszkujących tam grupach etnicznych postanowienia Karty Języków Regionalnych lub Mniejszościowych Rady Europy zostaną w przyszłości znacznie rozszerzone. Celem nowych przepisów jest silniejsze zakorzenienie języka niemieckiego w codziennym życiu publicznym. Przedstawiciele Związku Niemców w Szlezwiku Północnym mówią o zauważalnym kroku naprzód. Choć nie wszystkie życzenia zostały w pełni spełnione, nowe zobowiązania wyraźnie wykraczają poza dotychczasowe osiągnięcia.
W szczególności władze, sądy i instytucje miejskie mają w przyszłości dać językowi niemieckiemu więcej możliwości ekspresji. Niezwykle istotnym novum jest wiążący charakter postanowień dla miast i gmin. To, co wcześniej często zależało od współpracy poszczególnych administracji, jest teraz prawnie zagwarantowane. Dzięki temu możliwe będzie częstsze składanie wniosków w języku niemieckim i korzystanie z dokumentów dwujęzycznych.
Pakiet obejmuje między innymi rozszerzenie oferty w niemieckojęzycznych przedszkolach i szkołach podstawowych, możliwość posługiwania się językiem niemieckim w sądach, niemieckojęzyczne dokumenty urzędowe, oficjalne uznanie tradycyjnych nazw miejscowości oraz większe uwzględnianie języka niemieckiego w debatach publicznych i obszarach regulowanych przez państwo.
Źródło: nordschleswiger.dk.
Premier Rumunii mówi o mniejszości niemieckiej
Ważne spotkanie odbyli niedawno pełnomocnik rządu federalnego ds. mniejszości Bernd Fabritius i poseł Niemców w Rumunii Ovidiu Ganț. Obaj panowie spotkali się w Bundestagu z premierem Rumunii. Rozmowa, która trwała około godziny, została określona przez wszystkie strony jako konstruktywna. Skupiono się na bieżących kwestiach w stosunkach niemiecko-rumuńskich. Dyskusje dotyczyły możliwości pogłębienia współpracy gospodarczej, kwestii bezpieczeństwa wewnętrznego oraz wspólnych projektów w dziedzinie digitalizacji.
Szczególny nacisk położono na sytuację mniejszości niemieckiej w Rumunii i jej znaczenie jako pomostu między oboma krajami. Bernd Fabritius odniósł się do wyników ostatniego posiedzenia Niemiecko-Rumuńskiej Komisji Międzyrządowej, które odbyło się w Bukareszcie jesienią 2025 roku. Podkreślił szczególnie znaczenie długoterminowego wsparcia, utrzymania nauczania języka ojczystego, ochrony dziedzictwa kulturowego oraz działań na rzecz partycypacji społecznej. W tym kontekście istotną rolę odegrała również oferta mediów niemieckojęzycznych. Podsumowując, uczestnicy podkreślili ogromne znaczenie ochrony mniejszości.
Źródło: aussiedlerbeauftragter.de.
Łukasz Biły
