Z historykiem Thomasem Oellermannem o historii klubu piłkarskiego DFC Praga rozmawia Martin Wycisk.
neueswochenblatt.pl: Jak powstał DFC Praga?
Thomasem Oellermannem: Praga była wówczas miastem wielu kultur. Coraz bardziej pewna siebie czeska większość zaczęła organizować się w stowarzyszeniach. Różne mniejszości w Pradze poszły w ich ślady ze względu na pewien poziom rywalizacji. Dotyczyło to również sportu. W 1893 roku powstały duże czeskie kluby sportowe Sparta i Slavia. Założenie DFC Praga w 1896 roku było z pewnością odpowiedzią mniejszości niemieckiej. Jednak w przeciwieństwie do Sparty i Slavii, które powstały jako kluby lekkoatletyczne, DFC Praga od samego początku był klubem piłkarskim.
DFC Praga jest znany jako pierwszy wicemistrz Niemiec. Jak klub z Austro-Węgier mógł wówczas uczestniczyć w niemieckich mistrzostwach piłki nożnej?
Struktury, które mamy dzisiaj, po prostu jeszcze nie istniały. Jako klub mniejszości niemieckiej, DFC Praga również zwrócił się ku Niemcom i dążył do nawiązania kontaktów z tamtejszą sceną piłkarską, która była szczególnie prężna w Dreźnie i Lipsku. Około 1900 roku kluby w Niemczech rozpoczęły tworzenie Niemieckiego Związku Piłki Nożnej (DFB), w którym DFC Praga uczestniczył i odgrywał wiodącą rolę. Prezes DFC Praga, Ferdinand Hueppe, został nawet wybrany na pierwszego prezesa DFB.
Jak wytłumaczyć sukces sportowy DFC Praga w tej wczesnej fazie rozwoju piłki nożnej?
Brytyjska piłka nożna była wówczas na znacznie wyższym poziomie. Jednak na kontynencie europejskim DFC Praga był z pewnością jednym z najsilniejszych klubów. Ważnym czynnikiem było samo miasto Praga. Czeska metropolia była magnesem dla wielu osób, które przyjeżdżały tam na studia z Niemiec, a także z Wielkiej Brytanii. Wielu z nich trafiło do DFC. To niezwykle wzbogaciło klub pod względem piłkarskim, ponieważ przywieźli ze sobą nowe idee i taktykę. Brytyjscy zawodnicy i trenerzy również odegrali ważną rolę we wczesnym rozwoju DFC, znacząco podnosząc poziom gry.
Klub DFC Prag został założony w 1896 roku i rozwiązany w 1939 roku. Od 2016 roku ponownie istnieje klub o tej samej nazwie.
Zdjęcie: prywatne
Jak wyglądały relacje z innymi praskimi klubami piłkarskimi w czasach monarchii austro-węgierskiej?
Mniejszość niemiecka w Pradze różniła się od mniejszości niemieckiej w regionach przygranicznych, w tzw. Kraju Sudeckim. Niemcy stanowili tu bardzo małą grupę, która zawsze zdawała sobie sprawę z konieczności dogadywania się z czeską większością społeczeństwa. Co więcej, społeczność pozostawała pod silnym wpływem niemieckojęzycznych Żydów. Wielu z nich było wówczas dwujęzycznych, co naturalnie bardzo pomagało w utrzymywaniu kontaktów towarzyskich z czeskimi sąsiadami i klubami. Dlatego na wczesnym etapie nie było większych konfliktów między klubami. Transfery między klubami były powszechne, więc Czesi również grali w DFC.
Wraz z końcem I wojny światowej powstała Czechosłowacja. Jak wpłynęło to na DFC Praga?
Czechosłowacja powstała w 1918 roku, a miejscowa ludność niemiecka, licząca około 3,5 miliona osób, początkowo nie chciała być częścią tego państwa, lecz przyłączyć się do Austrii. Niemcy z Pragi mieli inne podejście do tej kwestii. Mieli świadomość, że w sercu Pragi otacza ich ogromna czeska większość. Dlatego szybko dostosowali się do sytuacji, co pozwoliło DFC Praga wznowić rozgrywki natychmiast po zakończeniu wojny. Grali nawet przeciwko drużynie wojskowej nazwanej imieniem ówczesnego prezydenta i założyciela państwa, Masaryka. Miało to duże znaczenie symboliczne w czasach, gdy Niemcy sudeccy na pograniczu Czechosłowacji wykazywali postawę wyczekującą, a w niektórych przypadkach wręcz nieprzychylną.
DFC ma niesamowitą historię z wieloma sportowymi sukcesami, ale także strasznych katastrof i tragicznych indywidualnych losów podczas Holokaustu i II wojny światowej.
W latach 30. XX wieku narodowi socjaliści skupieni wokół Konrada Henleina zyskiwali coraz większą popularność wśród Niemców sudeckich. Jak to środowisko postrzegało DFC?
Ruch Henleina powstał w 1933 roku i był w istocie odłamem partii nazistowskiej (NSDAP). Podobnie jak w III Rzeszy, jego ambicją było zintegrowanie wszystkich niemieckich instytucji ze wszystkich środowisk w ramach ruchu. DFC Praga był jedną z organizacji, które wyraźnie sprzeciwiały się temu. Klub był świadomy sytuacji politycznej w Niemczech, z jej antyżydowskim ustawodawstwem, które doprowadziło do odrzucenia Henleina jako przedstawiciela NSDAP. W rezultacie DFC Praga spotkał się z wrogością ze strony zwolenników Henleina, co również coraz bardziej utrudniało klubowi rozgrywanie meczów w Kraju Sudeckim. Jednak już wcześniej dochodziło do aktów wrogości. Wynikały one z postrzegania DFC Praga jako klubu stołecznego, burżuazyjnego. Napięcia między prowincją a metropolią przeplatały się w latach 30. XX wieku z antysemityzmem i wyraźnym poparciem dla narodowego socjalizmu Hitlera, co znacznie utrudniało DFC Praga uczestnictwo w meczach w regionie przygranicznym.
Klub DFC Prag został założony w 1896 roku i rozwiązany w 1939 roku. Od 2016 roku ponownie istnieje klub o tej samej nazwie.
Foto: prywatne
Jak zajęcie Pragi przez niemiecki Wehrmacht 15 marca 1939 roku wpłynęło na DFC?
Jeszcze przed aneksją Kraju Sudeckiego na mocy Układu Monachijskiego, w Sudetach wybuchły gwałtowne zamieszki. W tych okolicznościach członkowie klubu nie widzieli dla siebie miejsca jako klubu dla Niemców i niemieckojęzycznych Żydów w Pradze i zaprzestali działalności. Utrata Kraju Sudeckiego doprowadziła do ucieczki wielu Żydów stamtąd do Pragi, co dodatkowo pogorszyło sytuację w mieście. Wielu Żydów próbowało uciec do bezpiecznych krajów, a okupacja Pragi stała się bezpośrednim zagrożeniem dla społeczności żydowskiej.
Po 1945 roku DFC nie udało się reaktywować. Niemniej jednak, od 2016 roku klub znów istnieje. Jak do tego doszło?
Reaktywacja w 2016 roku jest konsekwencją wydarzenia, które miało miejsce w 2015 roku. W Niemczech jest wiele osób zainteresowanych historią piłki nożnej, na przykład stowarzyszenie Inicjatywa 1903 z Lipska. Jej celem jest upamiętnienie pierwszych mistrzostw Niemiec z 1903 roku, kiedy to DFC przegrał z VfB Leipzig, klubem, który później przekształcił się w Lok Leipzig. W 2015 roku przedstawiciele Inicjatywy 1903 odwiedzili Pragę i wtedy zebrałem zespół niemieckich i czeskich przyjaciół, aby zagrać jako DFC Praga. Tak to się wszystko zaczęło, a rok później udało nam się reaktywować DFC, w tym uzyskać członkostwo w obecnym Czeskim Związku Piłki Nożnej.
Klub DFC Prag został założony ponownie w 2016 roku.
Foto: prywatne
Jak klub funkcjonuje obecnie?
Koncentrujemy się na rozwoju młodzieży, co częściowo wynika z wysokich kosztów związanych z drużynami seniorskimi. Rozwój młodzieży jest wyzwaniem, ponieważ w Metropolii Praskiej panuje duża konkurencja. Dotyczy to zarówno dużych klubów, takich jak Slavia czy Sparta, jak i mniejszych klubów młodzieżowych z doskonałymi programami młodzieżowymi lub drużyn lokalnych. DFC Praga nie mieści się w żadnej z tych kategorii, co stanowi dla nas problem strukturalny. Niemniej jednak, naturalnie chcemy nadal rozwijać się jako klub.
Jakie są Pana nadzieje związane z przyszłością DFC Praga? Czy jeszcze kiedyś klub zdobędzie kolejne mistrzostwo?
DFC ma niesamowitą historię z wieloma sportowymi sukcesami, ale także strasznych katastrof i tragicznych indywidualnych losów podczas Holokaustu i II wojny światowej. Oprócz tej ciekawej historii, która również przyciąga uwagę, ważne jest, aby uświadomić sobie, że chodzi przede wszystkim o to, by dziś po prostu dzieci i młodzież biegały po boisku i starały się strzelić gola. Historia nie strzela bramek. Jesteśmy klubem z bogatą przeszłością, ale ostatecznie chodzi o strzelanie goli i zapobieganie ich stracie, nawet w deszczowy listopadowy poranek.
