W naszej serii Niemieckie mniejszości w Europie spoglądamy poza granice i przyglądamy się temu, co porusza niemieckie mniejszości w całej Europie.
Mniej pieniędzy dla rumuńskich Niemców?
Społeczność niemiecka w Rumunii najwyraźniej obawia się o swoją przyszłość. W niedawnym raporcie jej przewodniczący, dr Paul Jürgen Porr, wspomniał o możliwości ograniczenia finansowania tej mniejszości nawet o 40 procent. Wynika to z działań oszczędnościowych, które rząd rumuński musi wdrożyć, aby utrzymać deficyt budżetowy pod kontrolą. Porr otwarcie wyraził swoje obawy i ostrzegł, że takie cięcia poważnie ograniczą działalność Demokratycznego Forum Niemców w Rumunii. Według niego szczególnie ucierpią programy kulturalne, transport uczniów oraz centralne struktury organizacyjne – w skrajnym przypadku zagrożone może być nawet dalsze funkcjonowanie stowarzyszeń mniejszości niemieckiej. Podczas posiedzenia Niemiecko-Rumuńskiej Komisji Międzyrządowej, na którym omawiano te kwestie, poruszono także wiele innych tematów: od przyszłości nauczania języka niemieckiego i utrzymania instytucji socjalnych po zagadnienia związane z europejskimi przepisami emerytalnymi i zdrowotnymi. Przedstawiciele obu państw zadeklarowali dalszą współpracę w celu znalezienia rozwiązań i wzmocnienia roli mniejszości niemieckiej. Pomimo napiętej sytuacji budżetowej obie delegacje podkreśliły, że Niemcy i Rumunia w ostatnim czasie udzieliły znacznego wsparcia finansowego.
Źródło: siebenbuerger.de
Odrestaurowanie grobów w Czechach
To duży sukces niemieckich inicjatyw na rzecz upamiętnienia w Czechach. Od przyszłego roku państwo będzie finansować renowację niemieckich grobów. W 2026 roku ruszy rządowy program wsparcia, którego celem będzie ochrona i wyeksponowanie miejsc pochówku o znaczeniu historycznym. Na pierwszy rok przeznaczono prawie pół miliona euro, przede wszystkim na projekty realizowane na terenach niegdyś zamieszkanych przez Niemców – zwłaszcza w byłym Kraju Sudeckim. Gminy, stowarzyszenia i instytucje publiczne mogą składać wnioski od 5 stycznia do 30 kwietnia przyszłego roku. Nabór koncentruje się na dwóch obszarach: tworzeniu centralnych miejsc pamięci w miejsce zniszczonych cmentarzy oraz renowacji grobów wybitnych postaci pochodzenia niemieckiego. Wymagany jest rzetelny opis projektu oraz aktualna dokumentacja fotograficzna. Zakończenie wszystkich zatwierdzonych przedsięwzięć planowane jest na koniec 2029 roku. Program ten wzmacnia ochronę dziedzictwa kulturowego Czech, a zarazem stanowi wyraźny sygnał pojednania i historycznej odpowiedzialności.
Źródło: landesecho.cz
Groby niemieckie wkrótce zostaną odnowione.
Fot.: Łukasz Biły
Niemiecki na wiele sposobów
Rosyjscy Niemcy rozpoczęli niedawno wieloetapowy projekt. W ramach Dnia Języka Niemieckiego zaproponowali 600 osobom różnorodne inicjatywy – zarówno dla ciała, jak i dla ducha. W sześciu miastach: Moskwie, Omsku, Tomsku, Barnaulu, Samarze i Kaliningradzie centra kultury oraz Domy Niemiecko-Rosyjskie przygotowały rozbudowany program językowego maratonu. Projekt, zainicjowany po raz pierwszy przez Instytut Edukacji Etnokulturowej (BiZ), przyciągnął uczestników zajęciami twórczymi, eksperymentami kulinarnymi, animacjami językowymi oraz projekcjami filmów w języku niemieckim. Nacisk położono na aktywną naukę, spotkania i łatwy dostęp do kultury niemieckiej. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się warsztaty teatralne, podczas których całe rodziny – poprzez zabawę – zanurzały się w języku, by na zakończenie wystawić niemieckojęzyczną baśń. Także warsztaty kulinarne, w trakcie których przygotowywano sałatkę makaronową, sprzyjały nauce słownictwa, wymianie doświadczeń i budowaniu wspólnoty. Dodatkowo uczestnicy poznawali podstawy niemieckiej fonetyki, wręczono nagrody książkowe i zaprezentowano film w języku niemieckim. Wszystkie te elementy łączyła idea uczynienia języka niemieckiego słyszalnym, smakowalnym i doświadczalnym. Organizatorzy liczą, że pilotażowy projekt przekształci się w stały format sieciujący i w przyszłości dotrze do jeszcze szerszego grona odbiorców.
Źródło: rusdeutsch.eu
Warsztaty kulinarne cieszyły się szczególnym zainteresowaniem.
Fot.: Stefania Piptschenko / Rusdeutsch.eu
Porozumienie poprzez dziennikarstwo
Nagroda im. Johnny’ego Kleina za porozumienie niemiecko-czeskie została przyznana po raz piąty. Uhonorowano dziennikarzy Tomáša Lindnera, Thomasa Kirschnera oraz Rosę Bort. Wyróżnienie to docenia działalność dziennikarską wzmacniającą relacje między oboma krajami. Uroczystość wręczenia nagród zorganizowało Krajowe Zgromadzenie Niemieckich Stowarzyszeń w Republice Czeskiej we współpracy z Fundacją Stiftung Verbundenheit. Wydarzenie, odbywające się co dwa lata od 2016 roku, wsparło kilku partnerów, m.in. Fundacja Hannsa Seidla, Fundacja Niemców Sudeckich, IFA (Instytut Stosunków Kulturalnych z Zagranicą) oraz lokalne instytucje. Uroczystość poprzedziła msza żałobna upamiętniająca 29. rocznicę śmierci Johnny’ego Kleina, patrona nagrody. Odbyła się również konferencja pt. „Rola mediów w stosunkach niemiecko-czeskich”, podkreślająca znaczenie dziennikarstwa jako formy mediacji. Tomáš Lindner otrzymał pierwszą nagrodę za reportaż o niemieckich producentach instrumentów z Schönbach i ich wpływie na międzynarodową scenę muzyczną. Thomas Kirschner zajął drugie miejsce, a Rosa Bort zwróciła uwagę jury serią filmów o tematyce społecznej.
Źródło: stiftung-verbundenheit.de
Zmiana władzy wśród Niemców w Danii
W przyszłym roku Niemcy w Danii staną przed istotnymi zmianami personalnymi na stanowiskach kierowniczych. Przygotowania trwają. Obsadzane będą trzy kluczowe funkcje w Związku Niemców w Szlezwiku Północnym (BDN): przewodniczącego, wiceprzewodniczącego oraz szefa komisji ds. kultury. Po niemal dwóch dekadach urzędowania wieloletni przewodniczący Hinrich Jürgensen nie będzie ubiegał się o reelekcję w 2026 roku. Kieruje organizacją od 2007 roku i przez lata kształtował jej wizerunek publiczny. Stephan Kleinschmidt, polityk Schleswigsche Partei, publicznie zadeklarował zainteresowanie objęciem tej funkcji. Jednocześnie stowarzyszenie poszukuje kandydatów na wiceprzewodniczącego oraz dyrektora ds. kultury, prowadząc nabór za pośrednictwem mediów społecznościowych. Zgłoszenia można kierować do sekretarza generalnego Uwe Jessena. Wymagania dla wszystkich trzech stanowisk są takie same: miejsce zamieszkania w Szlezwiku Północnym oraz członkostwo w BDN. Doświadczenie zawodowe nie jest konieczne, natomiast wymagane są odpowiedzialność i zaangażowanie na rzecz mniejszości niemieckiej. Zakres obowiązków obejmuje zarówno reprezentację polityczną i wsparcie strategiczne, jak i realizację projektów kulturalnych. Wynagrodzenie zależy od stanowiska: funkcja dyrektora odpowiada pełnemu etatowi, natomiast zastępcy oraz osoby odpowiedzialne za kulturę otrzymują ryczałtowe wynagrodzenie społeczne.
Źródło: nordschleswiger.dk
Niemcy na Węgrzech gotowi do wyborów
Nadchodzący rok będzie szczególnie istotny politycznie dla mniejszości niemieckiej na Węgrzech. Wybory parlamentarne staną się testem dla nowego kandydata. Walne Zgromadzenie Krajowego Samorządu Niemców na Węgrzech (LdU) nominowało Gregora Gallaia na głównego kandydata z listy narodowościowej w wyborach parlamentarnych w 2026 roku. Ekspert ds. polityki mniejszościowej symbolizuje odmłodzenie profilu politycznego – jest młody, dobrze przygotowany i posiada doświadczenie w życiu publicznym. Jego nominacja budzi nadzieję na wniesienie świeżych pomysłów i nowoczesnych perspektyw do reprezentowania interesów Niemców na Węgrzech. Gallai chce dotrzeć do osób dopiero rozpoczynających działalność polityczną lub społeczną, które łączą przywiązanie do tradycji z aktualnymi wyzwaniami. Jednocześnie wieloletni polityk Emmerich Ritter kończy aktywną działalność polityczną. Przez dwanaście lat reprezentował mniejszość w parlamencie – najpierw jako rzecznik, a następnie jako poseł z pełnym prawem głosu. Jego dorobek obejmuje wzmocnienie politycznej pozycji mniejszości niemieckiej na Węgrzech, rozwój programów wsparcia dla społeczności narodowościowych oraz konsekwentną obronę ich praw.
Źródło: ldu-online.de
