Na wzór Paderborn

Jednym z symboli zmian po 1989 roku jest fakt, że tylko jeden górnośląski klub zdobył mistrzostwo Polski. Nie był to jednak żaden z dawnych potentatów, lecz długoletni drugoligowiec – Piast Gliwice. Klub ten jako pierwszy w regionie wybudował nowoczesny stadion, wzorując się na obiekcie w Paderborn.

Długa droga do sukcesu

Rok 1945 oznaczał koniec niemieckich Gliwic i początek ich polskiej historii. Równolegle z ucieczką i wysiedleniem ludności niemieckiej osiedlano tu Polaków z okolic Lwowa i Stanisławowa, zajętych przez Związek Radziecki. To właśnie oni założyli 18 czerwca 1945 roku klub sportowy Piast Gliwice. W drużynie grali także zawodnicy z Górnego Śląska, choć klub miał wyraźne wpływy galicyjskie.

W czasach PRL-u Piast przez 35 lat występował w drugiej lidze, nigdy nie awansując do Ekstraklasy. Jako drugoligowiec dotarł jednak aż do finału Pucharu Polski w 1978 i 1983 roku.

Stadion in Gleiwitz von Außen
Foto: Nemo5576 – Eigenes Werk, CC BY-SA 3.0, / wikipedia

Po 1989 roku nastały dla klubu trudne czasy. Kłopoty finansowe doprowadziły do rozwiązania sekcji piłkarskiej w 1993 roku, jednak już w 1997 roku ją reaktywowano. Zaczynając od najniższej B-klasy, Piast w 2008 roku po raz pierwszy awansował do Ekstraklasy i na stałe się tam zadomowił, z wyjątkiem krótkiej przerwy w latach 2010–2012. Ostatnia dekada była dla klubu najlepsza w historii – w 2016 roku Piast zajął drugie miejsce, a w 2019 roku pod wodzą Waldemara Fornalika zdobył pierwszy w dziejach tytuł mistrza Polski. Był to zarazem pierwszy górnośląski klub z mistrzostwem od czasów Ruchu Chorzów w 1989 roku.

„Ostatnia dekada była dla klubu najlepsza w historii – w 2019 roku Piast Gliwice po raz pierwszy zdobył mistrzostwo Polski.”

Jednym z najbardziej znanych wychowanków Piasta jest Andrzej Buncol. Urodzony w Gliwicach pomocnik, noszący przydomek „Krupniok” (śl. kaszanka), rozpoczynał karierę w młodzieżowych drużynach Piasta, a następnie grał m.in. w Ruchu Chorzów, Bayerze Leverkusen i Fortunie Düsseldorf (184 mecze w Bundeslidze / 21 goli). Uczestnik mistrzostw świata w 1982 i 1986 roku, największy sukces odniósł w 1988 roku, zdobywając z Bayerem Puchar UEFA.

Pierwszy stadion w Gliwicach

Pierwszy stadion w Gliwicach powstał w 1927 roku. Nazywał się Jahn-Stadion i mieścił 15 tysięcy widzów. Do 1945 roku korzystał z niego klub Vorwärts-Rasensport Gleiwitz, który w 1936 roku dotarł nawet do półfinału mistrzostw Niemiec. Po wojnie stadion przejął Piast, lecz po awansie do Ekstraklasy w 2008 roku okazał się on zbyt zdegradowany, aby spełniać wymogi licencyjne. Klub musiał więc rozgrywać mecze domowe na stadionie w oddalonym o 50 km Wodzisławiu Śląskim.

Inspiracja Paderborn

W 2009 roku władze Gliwic zdecydowały o budowie nowego stadionu, wzorowanego na obiekcie w Paderborn. Dzięki temu udało się zaoszczędzić czas i koszty. Projekt niemieckiej firmy Bremer AG przewidywał także możliwość późniejszej rozbudowy o kolejne 5000 miejsc. Budowa trwała zaledwie 14 miesięcy, a stadion oddano do użytku w listopadzie 2011 roku.

Gleiwitzer Stadion von Inne
Foto: Nemo5576 – Eigenes Werk, CC BY-SA 3.0 / wikipedia

Nowy Stadion Miejski w Gliwicach, od 2019 roku noszący imię byłego wiceprezydenta miasta Piotra Wieczorka, mieści klubowe biura i pełną infrastrukturę sportową. Z zewnątrz przypomina Paderborn Arenę, ale są też różnice: pojemność w Paderborn wynosi 15 tysięcy, podczas gdy w Gliwicach – 9736 miejsc. Wynika to z faktu, że stadion Piasta oferuje wyłącznie miejsca siedzące, a niemiecki pierwowzór ma prawie 7000 miejsc stojących. Koszt budowy w Gliwicach (13 mln euro) był aż o 12 mln euro niższy niż w Paderborn. Czas realizacji także wypada korzystniej – 14 miesięcy wobec 3 lat.

Kibice i atmosfera

Na nowym obiekcie Piast kilkakrotnie rozgrywał mecze eliminacyjne do europejskich pucharów – czego Paderborn SC, od 2021 roku występujący w 2. Bundeslidze, może tylko pozazdrościć. Różnicę widać jednak we frekwencji: Paderborn przyciąga średnio 14 117 widzów (94% pojemności), podczas gdy Piast – 5667 kibiców (58%). W obu przypadkach są to jednak jedne z najmniejszych stadionów w swoich ligach.

Wnioski

Stadion, podobnie jak klub, stanowi ważny element lokalnej tożsamości, dlatego rzadko zdarza się, by nowe obiekty były kopiowane. Gliwice postawiły jednak na pragmatyzm. Choć nie spełniło to marzeń wszystkich kibiców, miasto za umiarkowaną cenę zyskało solidny stadion, który przez wiele lat będzie służył piłkarzom i mieszkańcom.