Maślane ciasto z pigwą
W naszym ogrodzie rośnie pigwa, posadzona przez mojego ojca. Drzewko jest stare, ale co roku obficie owocuje. Pigwy są twarde i kwaśne, co może tłumaczyć ich nieco chłodny wizerunek. A szkoda, bo można z nich przygotować pyszne desery, dżemy i likiery. Nie tylko owoc jest cenny: ciemne pestki dawniej stosowano na ból gardła lub kaszel – w postaci naparu lub do ssania, pamiętając, by ich nie rozgryźć.
Na wiosnę drzewka kwitną białymi kwiatami, a jesienią zdobią ogród złotymi owocami dojrzewającymi we wrześniu. Zbiór przypada na październik. Ich zapach wypełnia całe pomieszczenie, a złocisty kolor rozświetla coraz krótsze dni.
Już w XIX i na początku XX wieku pigwy były wszechstronnie wykorzystywane.
Już w XIX i na początku XX wieku pigwy były wszechstronnie wykorzystywane. W Zeitschrift der Landwirtschaftskammer für die Provinz Schlesien (1909) zaznaczono, że owoce są jadalne, choć klimat Śląska często nie pozwalał im w pełni dojrzeć. Henriette Davidis w swoim Praktisches Kochbuch für die gewöhnliche und feinere Küche (1893) zaleca przetwarzać je dopiero w listopadzie, gdy są całkowicie dojrzałe.
Ostdeutsche Morgenpost, 1933, Nr. 294.
Quelle: Schlesische Digitalbibliothek
Specjalnym prezentem adwentowym było pigwowe „Quittenbrot” – rodzaj kandyzowanej galaretki. Mus lub pozostałości rozsmarowuje się na blasze, suszy ok. 3 godziny w 50 °C przy lekko uchylonym piekarniku, kroi w kostki i obtacza w cukrze lub migdałach.
Maślane ciasto z pigwą
Butterkuchen mit Quitten / Maślane ciasto z pigwą.
Foto: M.J.
Składniki:
- 1,5 kg pigwy
- ¾ kg cukru
- sok z jednej cytryny
Ciasto:
- 3 szklanki mąki pszennej lub krupczatki
- 150 g masła
- 100 g cukru pudru
- 1 cukier waniliowy
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- 1 jajko
- 2 żółtka
- 3 łyżki kwaśnej śmietany
Wykonanie:
- Pigwę dzień wcześniej podzielić na cztery części, usunąć gniazda nasienne, zetrzeć lub pokroić w kostkę. Skropić sokiem z cytryny, posypać cukrem, wymieszać i odstawić na noc. Następnego dnia odlać sok (idealny do herbaty), owoce zagotować z odrobiną wody do miękkości i ostudzić.
- Połączyć mąkę, masło, cukier i proszek do pieczenia, dodać resztę składników i wyrobić gładkie ciasto. Podzielić na dwie części – mniejszą zamrozić, większą schłodzić w lodówce.
- Po godzinie ciasto wyjąć, ułożyć kawałki na blasze, nakłuć widelcem. Na wierzch wyłożyć masę pigwową, zetrzeć zamrożony kawałek ciasta.
- Piec w piekarniku nagrzanym do 175 °C na złoty kolor. Po ostudzeniu posypać cukrem pudrem lub polać lukrem, opcjonalnie udekorować karmelizowanymi orzechami.
