Platforma dialogu i wymiany myśli
„Niemcy i Polska dzielą wspólną historię – ale nadszedł też czas, by patrzeć w przyszłość”, powiedział Paul Ziemiak, poseł do Bundestagu i przewodniczący Polsko-Niemieckiej Grupy Parlamentarnej, w swoim wystąpieniu inauguracyjnym na Forum Polsko-Niemieckim 2025.
To wydarzenie, organizowane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Niemiec i Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP, a realizowane przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej, powróciło po siedmioletniej przerwie pod hasłem „Wspólnota na trudne czasy” .

Das Forum wurde mit einer Plenardebatte mit den Koordinatoren Polens und Deutschlands für die deutsch-polnische Zusammenarbeit – Krzysztof Ruchniewicz und Knut Abraham MdB – eröffnet.
Foto: Andrea Polanski
Ożywienie ważnego formatu
Forum Polsko-Niemieckie to wydarzenie o bogatej tradycji. Stanowi przestrzeń spotkań dla przedstawicieli polityki, organizacji pozarządowych, sektora społecznego i kultury – miejsce do rozmów, wymiany poglądów, zgłaszania obaw i wspólnego poszukiwania rozwiązań.
„Dopóki ludzie ze sobą rozmawiają – dopóki Polacy i Niemcy wymieniają się – to także dla mniejszości jest to pozytywne.”
– Rafał Bartek
W dniach 4–5 czerwca w Berlinie zgromadziło się około 700 uczestniczek i uczestników oraz 70 panelistów z obu krajów, w tym przedstawiciele mniejszości niemieckiej w Polsce: Rafał Bartek (przewodniczący Związku Niemieckich Stowarzyszeń – VdG), Joanna Hassa (dyrektorka VdG), Lucjan Dzumla (dyrektor Domu Współpracy Polsko-Niemieckiej), Bernard Gaida (rzecznik Grupy Roboczej ds. Mniejszości Niemieckich – AGDM) oraz Norbert Rasch (pełnomocnik zarządu Województwa Opolskiego ds. wielokulturowości).
Znaczenie dla mniejszości niemieckiej
Dla mniejszości niemieckiej udział w Forum ma szczególne znaczenie – postrzegają siebie jako aktywnych uczestników relacji polsko-niemieckich:
„Jako mniejszość niemiecka jesteśmy aktywną częścią polsko‑niemieckich relacji. Fakt, że Forum po siedmiu latach znów się odbywa, to ważny sygnał.”
– Rafał Bartek
Bartek zwrócił uwagę, że dyskusje tam prowadzone będą miały znaczenie w nadchodzących miesiącach, a nawet latach.
„Dlatego ważne jest, by uważnie słuchać i bacznie obserwować, jakie tematy są dziś ważne w relacjach polsko‑niemieckich – bo mają realny wpływ.”
Oficjalne otwarcie na najwyższym szczeblu
Forum uroczyście otworzyli w polskiej ambasadzie w Berlinie ministrowie spraw zagranicznych – Radosław Sikorski i Johannes Wadephul. Obaj wyrazili radość z ponownego wznowienia Forum. W szczególności podkreślali, że w obliczu wojny w Europie dialog jest dziś kluczowy.
Sikorski przypomniał, że choć rządy i partie się zmieniają, to zasadniczym fundamentem współpracy nad Odrą i Nysą pozostają:
– „Konstytucja i zasady państwa prawa to trwała podstawa porozumienia między naszymi krajami.”

Die Delegation der deutschen Minderheit.
Foto: Andrea Polanski
Nowy koordynator – nowe nadzieje
4 czerwca był również pierwszym dniem urzędowania Knuta Abrahama, nowego koordynatora ds. współpracy polsko‑niemieckiej w rządzie RFN. Jego poprzednik, Dietmar Nietan, wyraził przekonanie, że obecnie potrzebny jest doświadczony dyplomata na tym stanowisku. Podkreślił, że: – Bezpieczeństwo Polski to także bezpieczeństwo Niemiec,
i dodał: – Czas przełomu czy nie – musimy się uczyć od Polski. Docenił postawę Polski wobec Ukrainy, redukcję biurokracji oraz życzliwe podejście w relacjach międzyludzkich .
Wyróżnienia dla zaangażowanych
Po raz pierwszy od 2015 roku ponownie przyznano Nagrodę za zasługi w stosunkach polsko-niemieckich.
Laureatami zostali:
- Elwira Niewiera – reżyserka, działająca wspólnie z partnerami niemieckimi na rzecz osób po traumach wojennych w Ukrainie; autorka nagrodzonego filmu „Das Hamlet-Syndrom”
- Bildungsstätte Bredbeck – instytucja aktywnie wspierająca polsko-niemiecką wymianę młodzieży; w 2021 r. zorganizowała ze wsparciem Domu Współpracy Polsko-Niemieckiej projekt o zrównoważonym rozwoju
Patrząc w przyszłość – przez dialog
Podczas debat plenarnych i warsztatów spotkali się przedstawiciele polskich i niemieckich think tanków, instytucji państwowych i organizacji społecznych.
„Dopóki ludzie ze sobą rozmawiają – dopóki Polacy i Niemcy wymieniają się – to także dla mniejszości jest to pozytywne.”
– Rafał Bartek
Bartek podkreślił, że „pozostaje mieć nadzieję, że tak będzie także w przyszłości i że nie wrócimy do czasów, gdy brakowało rozmów […]. Nie potrzebujemy nowych formatów – powinniśmy wzmacniać istniejące i lepiej je wykorzystywać, żeby kontakt trwał dalej.”
Foto: Andrea Polanski