Głosem i sercem: Młodzież recytuje poezję niemiecką
Konkurs z tradycją
Od ponad trzech dekad Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Niemców na Śląsku Opolskim (TSKN) organizuje popularny konkurs recytatorski „Młodzież recytuje poezję”. Konkurs cieszy się niesłabnącą popularnością od momentu powstania i jest stałym punktem w kalendarzu wielu szkół. Niedawno w Opolu odbył się finał 31. edycji konkursu.
Poezja, która żyje – dzięki młodym głosom

Eine der besten an diesem Tag: Vanessa Gonsior
Foto: Stefani Koprek
Poezja ożywa przez głos – a ten konkurs pokazuje, ile ekspresji drzemie w młodych ludziach. Czy to z humorem jak w wierszach Heinza Erhardta, czy z głębią jak u Rainera Marii Rilke – uczniowie wybierali swoje wiersze zazwyczaj z obszernej kolekcji dostępnej także na stronie TSKN.
Cztery etapy do finału
Konkurs od lat składa się z czterech etapów: najpierw odbywają się eliminacje szkolne, następnie gminne i regionalne. Kulminacją jest wielki finał, który w tym roku odbył się 3 czerwca 2025 r. w Opolu. Spośród ponad 400 zgłoszonych uczestników z regionu do ostatniej rundy zakwalifikowało się 74 uczniów z 56 szkół i kół DFK.

Drei der Auszeichnungen gingen an Emilia Kurowski, Jennifer Felux und Emilia Sklorz
Foto: Stefani Koprek
Wiersze z uczuciem i dyscypliną
Finaliści musieli nauczyć się na pamięć dwóch wierszy – jeden z nich prezentowali jury podczas finału. Ocena odbywała się m.in. pod kątem wymowy, interpretacji i stopnia trudności – oczywiście dostosowanego do wieku recytujących.
Konkurs wymaga nie tylko umiejętności językowych, ale także dyscypliny i wytrwałości.
Wybór wierszy odbywa się zazwyczaj wspólnie z nauczycielami, którzy starannie przygotowują swoich podopiecznych do konkursu. Anna Dzielawski, nauczycielka niemieckiego z Gosławic, opowiada o współpracy z jedną z uczennic: „Jestem bardzo dumna z mojej uczennicy Marty Kostki. Razem wybrałyśmy wiersz, który jej się spodobał i do niej pasował. Potem pracowałyśmy nad wymową i melodią.” Dodaje: „Często zapisuję sobie piękne wiersze, gdy na nie natrafiam, bo nie jest łatwo znaleźć takie.”

Die Finalisten präsentierten ihre Gedichte im Studentischen Kulturzentrum in Oppeln.
Foto: Stefani Koprek
Głosy z finału
Konkurs wymaga nie tylko umiejętności językowych, ale także dyscypliny i wytrwałości. Potwierdza to Darius Fronczak, zwycięzca pierwszego miejsca w kategorii szkoły podstawowej klasy IV–VI: „Bardzo się cieszę, było dość stresująco, ale teraz czuję ulgę i radość. W zeszłym roku byłem drugi. Ćwiczyłem codziennie przez trzy tygodnie.”
Uczniowie starszych klas również doceniają doświadczenie wystąpienia przed publicznością. Hanna Wientzek z Ujazdu, która recytowała wiersz „Lekko i ciężko” Manfreda Maia, mówi: „Bardzo podobał mi się wiersz, omawiałam go z moją nauczycielką i zdecydowałyśmy się na niego. Uważam, że poziom dziś był bardzo wysoki. Wiele osób pięknie recytowało. Ja lubię występować na scenie. Konkurs uczy się występowania przed publicznością – to na pewno przyda się w przyszłości.”
Nikola Halupczok z Dobrzenia Wielkiego: „Od małego rozmawiam po niemiecku z mamą, pokazywała mi niemieckie bajki i czytała książki po niemiecku, tak nauczyłam się języka. Tego typu konkursy uważam za dobre, bo można się porównać z innymi.”

Die Laureaten des deutschsprachigen Rezitationswettbewerbs „Jugend trägt Gedichte vor“ mit der Vizemarschallin Zuzanna Donath-Kasiura.
Foto: Stefani Koprek
Rodzice wspierają dwujęzyczność
Również rodzice zaangażowani są emocjonalnie – towarzyszą, wspierają i motywują. Tak jest w rodzinie Fronczaków. Rodzice Dariusa mówią: „Jesteśmy bardzo dumni, ogólnie zawsze dumni, gdy bierze udział w takich konkursach. A jak jeszcze wygra, to tym lepiej. Cztery lata temu przeprowadziliśmy się z Niemiec do Polski i zależy nam, żeby nasze dzieci nie zapomniały niemieckiego. Mamy w domu taką zasadę: jeden dzień w tygodniu mówimy wyłącznie po niemiecku.”
Anna Durecka
Współpraca: Stefanie Koprek
Wyniki finału z 03.06.2025 w Opolu
Jury:
- Dr hab. Danuta Pelka
- Dr Marek Sitek
- Monika Wójcik-Bednarz
- Anna Graczyk
A – Szkoła podstawowa klasy IV–VI
- miejsce
- Darius Fronczak (klasa V) – Mirosława Woźniak – Polska Nowa Wieś
- miejsce
- Liliana Kupczyk (klasa V) – Anna Dzielawski – Gosławice
- miejsce
- Lena Krawczyk (Klasse VI) – Gabriela Burczek – Raschau (Raszowa)
- Lena Papiewis (klasa V) – Monika Stańska – Brynica
- Paulina Palm (klasa VI) – Beata Hornung – Tarnów Opolski
Wyróżnienia:
- Marcel Kandziora (klasa V) – Anna Fiutka – Głogówek
- Matiáš Heinz (klasa IV) – Izabela Kurpiela – Brożec
- Marta Kostka (klasa VI) – Anna Dzielawski – Gosławice
B – Szkoła podstawowa klasy VII–VIII
- miejsce
- Zofia Gerstenberg (klasa VIII) – Anna Fiutka – Głogówek
- miejsce
- Michelle Kurz (Klasse VIII) – Gabriela Burczek – Raschau (Raszowa)
- miejsce
- Vanessa Giza (klasa VII) – Joanna Meryk – Borki Wielkie
- Sophia Szlosarek (Klasse VII) – Gabriela Burczek – Raschau (Raszowa)
Wyróżnienia:
- Artur Rosenberg (klasa VIII) – Ewa Kauczor – Komorniki
- Feliks Weber (klasa VI) – Sylwia Kociok – Staniszcze Wielkie
- Daria Dyllong (Klasse VIII) – Gabriela Burczek – Raschau (Raszowa)
C – Szkoły średnie
- miejsce
- Izabela Glomb (klasa V) – Anna Wolny – Opole
- miejsce
- Klara Dzielawski (klasa I) – Alina Pawlikowska – Kluczbork
- miejsce
- Vanessa Gonsior (klasa II) – Karina Sawulska – Opole
- Karol Noworolnik (klasa V) – Anna Bednarek – Olesno
Wyróżnienia:
- Erik Kostka (klasa I) – Sabina Sikorska – Krapkowice
- Emilia Kurowski (klasa III) – Aneta Knura-Zawada – Kędzierzyn-Koźle
- Jennifer Felux (klasa III) – Dominika Swaczyna-Piechaczek – Strzelce Opolskie
- Emilia Sklorz (klasa III) – Dominika Swaczyna-Piechaczek – Strzelce Opolskie