Z Sybillą Dzumlą, koordynatorką ogólnopolskiego projektu „Deutsch AG”, rozmawiała Anna Durecka o nowych wyzwaniach i przyszłości projektu.
We wrześniu ponownie rozpoczął się projekt „Deutsch AG”. W międzyczasie grupa docelowa projektu została po raz drugi rozszerzona. Czy było to dużym wyzwaniem?
Tak, zdecydowanie. Od września dokonaliśmy drugiego rozszerzenia projektu, tym razem dla najmłodszych uczniów z pierwszej, drugiej i trzeciej klasy szkoły podstawowej. To rozszerzenie niesie ze sobą nowe wyzwania, zwłaszcza dla nowych klas. Pierwsze rozszerzenie już było wyzwaniem, ponieważ nie mogliśmy wtedy przewidzieć, z jaką liczbą grup będziemy mieli do czynienia. Wówczas mieliśmy prawie 400 grup, ale otrzymaliśmy wsparcie kadrowe. Tym razem projekt rozszerzamy na 300 grup „Deutsch AG”.

Die AG ist nur für Kinder, die schon deutsch als Minderheitensprache lernen
Foto: VdG
Jak będą organizowane grupy po rozszerzeniu?
Często będą to grupy mieszane, do których uczniowie drugiej i trzeciej klasy uczęszczają razem. Pierwsze klasy są zwykle osobno, ponieważ dzieci jeszcze nie potrafią pisać i czytać. Dla tych uczniów przygotowaliśmy nowe curriculum i specjalne materiały edukacyjne, z których mogą korzystać nauczyciele. Materiały te służą jako przewodnik. Oferują bardzo wiele: nie tylko pisanie, ale także słuchanie, śpiewanie i prace plastyczne – szczególnie dla najmłodszych. W ten sposób dzieci uczą się języka wszystkimi zmysłami. Nowe materiały dla najmłodszych zawierają polecenia związane z kolorowaniem i propozycje piosenek, dzięki czemu dzieci mogą uczyć się niemieckiego w ramach Deutsch AG, nawet jeśli jeszcze nie potrafią czytać i pisać.
Ile grup aktualnie uczestniczy w projekcie?
Mamy prawie 300 grup, ale nasz zespół pozostał tej samej wielkości. Wrzesień to zawsze wyzwanie biurokratyczne, ponieważ wszystkie grupy muszą zostać formalnie zgłoszone, a start projektu dobrze przygotowany. Obecnie liczba uczniów wynosi około 2 500, do końca września może osiągnąć nawet 3 000.

In der Deutsch-AG wird auch spielerisch deutsche Sprachkenntnisse ausgebaut
Foto: VdG
Czyli liczba uczestników nadal może ulec zmianie?
Tak. Niektórzy uczniowie bardzo chcą wziąć udział, ale nie pasuje to do ich planu zajęć, dlatego niektóre grupy muszą jeszcze dokonać korekt. Do końca września proces powinien jednak zostać zakończony.
Które regiony mają nawięcej grup?
Prawie 200 grup znajduje się w województwie opolskim. Na drugim miejscu jest województwo śląskie z obecnie około 55 grupami.
„Wyzwanie będzie polegało na utrzymaniu zainteresowania także wśród starszych uczniów. Im starsi są uczniowie, tym więcej mają innych przedmiotów i obowiązków, a zainteresowanie dodatkowymi zajęciami z niemieckiego maleje.”
Gdzie jeszcze projekt Deutsch AG jest reprezentowany?
We wszystkich regionach, gdzie żyje mniejszość niemiecka: na przykład powiat nidzicki, powiat słupski, województwo pomorskie, Warmia i Mazury oraz miasto Piła (Schneidemühle). Czasami trudno jest znaleźć wystarczającą liczbę dzieci do jednej grupy, szczególnie na północy, gdzie robimy wyjątki, jeśli chętnych jest tylko pięcioro lub sześcioro dzieci.
A jak wygląda sytuacja na Dolnym Śląsku?
Tam też jest trudno. W przeszłości były grupy w Wałbrzychu i we Wrocławiu, ale generalnie brakuje zainteresowania. Natomiast w regionie wokół Zielonej Góry niemiecki jest nauczany jako język mniejszości, i tam również działają grupy Deutsch AG.

Es gibt viele verschiedene Möglichkeiten deutsch in der AG zu lernen
Foto: VdG
Ważne jest podkreślenie, że projekt nie jest skierowany do wszystkich uczniów.
Dokładnie. Deutsch AG jest skierowane do uczniów uczących się niemieckiego jako języka mniejszościowego. Nie chodzi o niemiecki jako język obcy, lecz o język wzmacniający tożsamość. Rodzice muszą złożyć wniosek – inicjatywa musi wychodzić „oddolnie”.
Jak widzi Pani przyszłość projektu?
Każdy projekt ma swoją dynamikę. Obecnie jesteśmy przygotowani na osiem klas i mamy odpowiednie materiały. Wyzwanie będzie polegało na utrzymaniu zainteresowania także wśród starszych uczniów. Im starsi są uczniowie, tym więcej mają innych przedmiotów i obowiązków, a zainteresowanie dodatkowymi zajęciami z niemieckiego maleje.

Das Projekt wird noch immer gut aufgenommen
Foto: VdG
Czy istnieje konkurencja ze strony innych języków?
Tak, to stałe wyzwanie. Wielu uczniów coraz bardziej interesuje się angielskim lub hiszpańskim, ponieważ te języki często są postrzegane jako „modniejsze”. Musimy nieustannie zastanawiać się, jak utrzymać atrakcyjność Deutsch AG i pokazać dzieciom, że niemiecki jako język mniejszościowy wzmacnia ich tożsamość.
Projekt „Deutsch AG” jest finansowany przez Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i ds. Ojczyzny, a organizowany przez Związek Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce.