Uczta na 100 wierszy!

Gdy w 1966 roku wydano w języku polskim Gorące kasztany, zbiór opowiadań nieznanego wówczas zachodnioniemieckiego poety i debiutującego prozaika Heinza Piontka, mogły zaskakiwać co najmniej dwie rzeczy. Po pierwsze – sam wybór roku na publikację książki autora z Niemiec Zachodnich. Był to wszak czas, gdy hucznie i z rozmachem obchodzono milenium państwa polskiego. Co więcej, wciąż nie przebrzmiała antyniemiecka i antykościelna histeria propagandy PRL, wywołana orędziem biskupów polskich do biskupów niemieckich, w którym w listopadzie 1965 roku zapisano słynne zdanie: „Udzielamy wybaczenia i prosimy o nie.”

Drugą rzeczą była nieobecność jakiejkolwiek informacji o autorze – na okładce i w samej książce brakowało miejsca urodzenia czy noty biograficznej. Cenzura zadziałała. Mało kto wiedział, że autor nastrojowego, wpisanego w pejzaż debiutanckiego tomiku Die Furt urodził się na Górnym Śląsku, a dokładnie w Kluczborku (Kreuzburg O/S) 15 listopada 1925 roku.

„Heinz Piontek – życie i dzieło”

Dziś sytuacja przedstawia się zgoła inaczej. Pięć lat po śmierci Heinza Piontka na jego rodzinnym domu w Kluczborku odsłonięto tablicę pamiątkową. Ukazuje się coraz więcej publikacji dotyczących życia i twórczości autora, a także przekładów jego prac literackich na język polski. Warto polecić wydaną w 2004 roku książkę pod redakcją Adolfa Kühnemanna Heinz Piontek – życie i dzieło.

Heinz Piontek
Foto: www.heinz-piontek.de

Studenci Instytutu Filologii Germańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego dokonali nawet przekładu wydanego 70 lat temu debiutanckiego tomu opowiadań Vor Augen (Przed oczami). Był to pierwszy pełny przekład tego zbioru na język polski. Wciąż jednak nieodzowna pozostaje znajomość języka niemieckiego, jeśli chce się w pełni poznać twórczość Heinza Piontka.

Mocna strona – poezja

Godną polecenia lekturą jest jego dwutomowa powieść autobiograficzna. Pierwszy tom ukazał się pod tytułem Czas mego życia (Zeit meines Lebens, 1984), a drugi – Godzina ocalonych (Stunde der Überlebenden, 1989). Czytelnik znajdzie tam beletryzowaną, lecz opartą na faktach panoramę XX wieku.

Heinz Piontek
Foto: www.heinz-piontek.de

Myślę, że bardzo mocną stroną Heinza Piontka jest jego poezja – i nie jestem w tej opinii odosobniony. Horst Bienek, omawiając wiersz Romanca o saniach (Schlittenromanze), zauważył, że Piontek – obok Johannesa Bobrowskiego – jest jedynym niemieckim lirykiem swojego pokolenia, który wciąż mierzy się z formą klasycznej ballady.

Na 100-lecie

W tym kontekście z radością przyjąłem inicjatywę prof. Wojciecha Kunickiego, który z okazji setnej rocznicy urodzin Heinza Piontka przygotował przekład stu jego wierszy. Zbiór ukaże się w wydaniu dwujęzycznym.

Heinz Piontek
Foto: www.heinz-piontek.de

Zainteresowanych zapraszam do Centrum Aktywności Lokalnej w Kluczborku w sobotę, 15 listopada 2025 r., o godzinie 17.00. Podczas spotkania prof. Wojciech Kunicki omówi poezję i prozę Heinza Piontka oraz zaprezentuje przetłumaczony przez siebie tom wierszy zmarłego w Bawarii kluczborczanina. Dr Rafał Biskup przedstawi natomiast związki Heinza Piontka z Kluczborkiem.