Postny klasyk podczas Summern
Kilka tygodni temu podczas rozmowy o rodzinnych tradycjach oraz smakach dzieciństwa z panią, której tato pochodzi z Sobótki, spontanicznie pojawiło się wspomnienie Sommersingen. Jak się okazało, zwyczaj ten jej rodzina, siostry, a także sąsiedzi pielęgnują do dziś, choć w nieco unowocześnionej formie.
Dawniej dziewczęta i chłopcy chodzili od domu do domu i śpiewali domownikom. Summern odbywało się nie tylko na wsi, ale i w miastach. W zamian obdarowywano dzieci jabłkami, mandarynkami i przede wszystkim preclami, które były związane w wianek. Szczególnie popularne były Schaumbrezel – piankowe precle zwane także Bägel. Podobno należało zjeść ich aż sto, zanim cokolwiek się w żołądku poczuło.
Dziś oczywiście takie precle znajdziemy w dobrej piekarni lub na straganach w mieście.
Może jednak z czasem w domach zakorzeni się piękna tradycja przyrządzania nieskomplikowanych potraw postnych, które przekazywane z pokolenia na pokolenie staną się nieodłącznym elementem rodzinnych zwyczajów mających swe śląskie korzenie.
Die Brezel ist nicht nur ein Gebäck, sondern auch ein Symbol der Jahreszeitenzyklen und der wiederkehrenden Sonne.
Foto: Małgorzata Janik
Symbolika precla – odwieczny rytm natury
Precel to nie tylko wypiek, ale także symbol cykliczności i powrotu słońca. Jego splecione ramiona odzwierciedlają dawny podział roku na trzy główne pory – wiosnę, lato i zimę. Misterne warkocze ciasta przypominają o rytmie przyrody, który od wieków wyznaczał życie ludzi.
Dzięki temu precel nie tylko cieszy podniebienie, ale i niesie w sobie głęboko zakorzenioną tradycję oraz dawną ludową mądrość.
Przygotowanie tej wyjątkowej przekąski nie jest skomplikowane. W „Sonntagsbote” z 1937 r. znajdziemy taki przepis: do funta mąki dodać ćwierć funta masła, osiemnastą część funta cukru, trzy jajka oraz czterdzieści gramów drożdży. Ciasto podzielić, zwijać z każdego kawałka długi rulon (ok. 40 cm), uformować w charakterystyczny kształt precla, posmarować roztopionym masłem, posypać cukrem, cynamonem oraz siekanymi migdałami, a następnie piec do uzyskania złocistego koloru.
Das „Summern” fand nicht nur auf dem Land, sondern auch in den Städten statt.
Fotos: Schlesische Digitale Bibliothek
Mój przepis na precle: 500 g mąki, 30 g drożdży, ciepła woda, sól, kminek. Najpierw wykonujemy zaczyn, dodając 1 łyżkę mąki, drożdże oraz 150 ml ciepłej wody. Po ok. 20 minutach dodajemy resztę mąki i dolewamy wodę w ilości, jaką zabierze ciasto. Wyrabiamy ok. 10 minut, aż będzie gładkie. Odstawiamy na 90 minut w ciepłe miejsce. Po tym czasie dzielimy ciasto na 8 kawałków, rolujemy i każdy zwijamy w ósemkę. Precle, po jednym, wrzucamy do zagotowanej wody, 30 sek. na jedną i 30 sek. na drugą stronę. Następnie obtaczamy kminkiem oraz solą, umieszczamy je na blaszce. Pieczemy ok. 15 minut w 230 stopniach na złoty kolor. Czas można wydłużyć o kolejne 5–10 minut, jeśli precle są grubsze. Kto nie przepada za kminkiem, może użyć maku.
Gotowi na obdarowanie rozśpiewanej gromadki preclami? Może przed oknami lub razem z rodziną zanucimy wspólnie:
„Summer, Summer, Summer, iech bien a klenner Pummer”.
Małgorzata Janik
