{"id":71082,"date":"2025-08-06T13:32:19","date_gmt":"2025-08-06T11:32:19","guid":{"rendered":"https:\/\/neueswochenblatt.pl\/verlorene-heimat-lebendige-brucke-75-jahre-spater\/"},"modified":"2025-08-06T13:32:19","modified_gmt":"2025-08-06T11:32:19","slug":"verlorene-heimat-lebendige-brucke-75-jahre-spater","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neueswochenblatt.pl\/de\/verlorene-heimat-lebendige-brucke-75-jahre-spater\/","title":{"rendered":"\u201eVerlorene Heimat, lebendige Br\u00fccke \u2013 75 Jahre sp\u00e4ter“"},"content":{"rendered":"

\nPrzem\u00f3wienie Bernarda Gaidy, pe\u0142nomocnika Zwi\u0105zku Niemieckich Stowarzysze\u0144 Spo\u0142eczno-Kulturalnych w Polsce ds. wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej w Polsce oraz przewodnicz\u0105cego AGDM z okazji Dnia Ojczyzny 2025 w Stuttgarcie.<\/h3>\n

Na wst\u0119pie k\u0142aniam si\u0119 podpisuj\u0105cym Kart\u0119 niemieckich wyp\u0119dzonych z ojczyzny. Stworzy\u0107 tak wizjonerski dokument pokojowy zaledwie kilka lat po wojnie, ucieczce i wyp\u0119dzeniu, \u015bwiadczy o g\u0142\u0119bokiej m\u0105dro\u015bci i moralnej wielko\u015bci jego autor\u00f3w.<\/p>\n

Jako przewodnicz\u0105cy Grupy Roboczej Mniejszo\u015bci Niemieckiej w Federalistycznej Unii Europejskich Grup Narodowo\u015bciowych reprezentuj\u0119 tych Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy pozostali na \u015al\u0105sku, w Prusach Wschodnich, Spiszu, Banacie, na Wo\u0142yniu, nad Morzem Czarnym i w innych regionach by\u0142ego Zwi\u0105zku Radzieckiego \u2013 albo nie mogli odej\u015b\u0107. Oni nie byli tu reprezentowani 75 lat temu.<\/p>\n

Czy w\u00f3wczas wiedzia\u0142o si\u0119, co dzieje si\u0119 za \u017belazn\u0105 Kurtyn\u0105? Czy dzi\u015b si\u0119 o tym pami\u0119ta? My w\u00f3wczas nie mieli\u015bmy ani praw, ani g\u0142osu.<\/p>\n

Rozmiar tragedii ilustruj\u0105 liczby: na wsch\u00f3d od linii Odry i Nysy, a tak\u017ce w Europie \u015arodkowej i Wschodniej oraz Azji \u015arodkowej przed 1939 rokiem mieszka\u0142o ponad 20 milion\u00f3w Niemc\u00f3w. Dzi\u015b niemieckie Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych ocenia ich liczb\u0119 tam na oko\u0142o milion. Tym samym niemieckoj\u0119zyczna ojczyzna tam znikn\u0119\u0142a.<\/p>\n

\"\"

Foto: VdG<\/p><\/div>\n

Podczas gdy w Niemczech powstawa\u0142a Karta, wy\u0142\u0105cznie w Polsce istnia\u0142o od 200 do 500 oboz\u00f3w dla Niemc\u00f3w z wysok\u0105 umieralno\u015bci\u0105. Setki tysi\u0119cy przetrzymywano tam i w innych miejscach \u2013 w Czechos\u0142owacji lub Jugos\u0142awii.<\/p>\n

R\u00f3wnolegle w Europie \u015arodkowej rozpocz\u0119to deportacje do przymusowej pracy w ZSRR. Liczba ofiar jest niejasna i wynosi od 300 000 do 730 000. Do 30% z nich nigdy nie powr\u00f3ci\u0142o. Ostatni powracaj\u0105cy pojawili si\u0119 w 1950 roku. Nie zapominajmy tak\u017ce o deportacjach wewn\u0105trz ZSRR od 1941 roku, kt\u00f3re dotkn\u0119\u0142y Niemc\u00f3w nad Wo\u0142g\u0105, nad Morzem Czarnym oraz Niemc\u00f3w z Wo\u0142ynia i Kaukazu.<\/p>\n

Czy w 1950 roku wszystko si\u0119 sko\u0144czy\u0142o? W \u017cadnym wypadku. Nast\u0105pi\u0142a wieloletnia, kulturowa walka przeciw niemiecko\u015bci \u2013 a\u017c do 1989\/90 roku, a cz\u0119\u015bciowo ukryta trwa do dzi\u015b. Walka przeciw j\u0119zykowi, kulturze i to\u017csamo\u015bci niemal we wszystkich krajach Europy \u015arodkowej i Wschodniej, naznaczona dyskryminacj\u0105, zmian\u0105 nazwisk i konfiskat\u0105 maj\u0105tk\u00f3w.<\/p>\n

\n

Oderwanie cz\u0142owieka przemoc\u0105 od jego ojczyzny oznacza duchowe zabicie go.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Dzi\u015b podziwiamy Kart\u0119 jako wizjonerski dokument.
\nGdy 35 lat temu mniejszo\u015bci niemieckie w Europie i Azji Centralnej zacz\u0119\u0142y si\u0119 organizowa\u0107, odnale\u017ali\u015bmy w niej wsp\u00f3lne idee \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci poparcie dla zjednoczonej Europy, w kt\u00f3rej narody mog\u0105 \u017cy\u0107 bez strachu. Od tamtej pory jeste\u015bmy niestrudzonymi or\u0119downikami integracji europejskiej. Zapewnia ona \u2013 bardziej ni\u017c same pa\u0144stwa narodowe \u2013 gwarancje dla praw cz\u0142owieka, r\u00f3\u017cnorodno\u015bci j\u0119zykowej oraz zachowania naszej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n

Nasze do\u015bwiadczenie potwierdza prawdziwo\u015b\u0107 zdania z Karty:
\n\u201eOderwanie cz\u0142owieka przemoc\u0105 od jego ojczyzny oznacza duchowe zabicie go.\u201d
\nJe\u015bli \u2013 jak powiedzia\u0142 Wilhelm von Humboldt \u2013 ojczyzna to przede wszystkim j\u0119zyk, to my tak\u017ce j\u0105 utracili\u015bmy. Mo\u017ce nawet bardziej ni\u017c ci, kt\u00f3rzy utracili ojczyzn\u0119 w sensie geograficznym. Dlatego nasze dzisiejsze d\u0105\u017cenie do prawa do ojczyzny to walka o sprawnie dzia\u0142aj\u0105ce systemy edukacji dla mniejszo\u015bci \u2013 w duchu Europejskiej Karty J\u0119zyk\u00f3w Regionalnych lub Mniejszo\u015bciowych. Potrzebujemy nie tylko prawa do tego, ale i jego realizacji, kt\u00f3ra w wielu miejscach napotyka trudno\u015bci.<\/p>\n

Tak jak wyp\u0119dzeni 75 lat temu, r\u00f3wnie\u017c i my domagamy si\u0119
\n\u201esprawiedliwego i sensownego podzia\u0142u ci\u0119\u017car\u00f3w wojny.\u201d
\nJeste\u015bmy cz\u0119\u015bci\u0105 tego narodu! Dopiero od 30 lat mo\u017cemy g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107: nasze ofiary, nasza wieloletnia sytuacja polityczna po wojnie \u2013 z jej konsekwencjami, jak utrata j\u0119zyka, traumy czy brak akceptacji \u2013 to r\u00f3wnie\u017c skutki wojny.<\/p>\n

Dlatego kluczowe jest, aby rz\u0105d federalny zaj\u0105\u0142 jasne stanowisko wobec mniejszo\u015bci niemieckich. Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych uj\u0119\u0142o to w\u0142a\u015bciwie: nasze wsparcie to \u201ewyraz odpowiedzialno\u015bci Niemiec za przezwyci\u0119\u017cenie skutk\u00f3w II wojny \u015bwiatowej.\u201d<\/p>\n

Szanowny Panie Kanclerzu,<\/strong>
\nSerdecznie dzi\u0119kuj\u0119 Panu za to, \u017ce zakotwiczy\u0142 Pan t\u0119 historyczn\u0105 i moraln\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 \u2013 kontynuacj\u0119 wsparcia i pomocy dla wyp\u0119dzonych oraz naszych grup narodowo\u015bciowych \u2013 w umowie koalicyjnej. Ta polityka ma znaczenie egzystencjalne \u2013 zw\u0142aszcza tam, gdzie realizacja polityki wobec mniejszo\u015bci jest niewystarczaj\u0105ca i obserwuje si\u0119 regres. W tym kontek\u015bcie ewentualne zamkni\u0119cie Muzeum G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego w Ratingen by\u0142oby fatalnym sygna\u0142em.<\/p>\n

Zgodnie z Kart\u0105 mo\u017cemy stwierdzi\u0107:
\nMniejszo\u015bci niemieckie piel\u0119gnuj\u0105 dzi\u015b \u201epe\u0142ne zrozumienia i braterskie wsp\u00f3\u0142istnienie\u201d z wi\u0119kszo\u015bciowymi spo\u0142ecze\u0144stwami, tym samym wzmacniaj\u0105c dobre relacje z Niemcami. Dzieje si\u0119 to we wsp\u00f3\u0142pracy z licznymi organizacjami w naszych krajach, w Niemczech, Zwi\u0105zkiem Wyp\u0119dzonych (BdV) i jego fundacj\u0105 kulturaln\u0105.<\/p>\n

Ostatni apel Karty jest dzi\u015b aktualny jak nigdy wcze\u015bniej:
\n\u201eWzywamy narody i ludzi […], aby przy\u0142o\u017cyli r\u0119k\u0119 […], by z winy, nieszcz\u0119\u015bcia, cierpienia, biedy i n\u0119dzy […] odnale\u017a\u0107 drog\u0119 do lepszej przysz\u0142o\u015bci.\u201d
\nDlatego kierujemy do Pana piln\u0105 pro\u015bb\u0119:<\/p>\n

Wzmocnijcie nas w duchu Karty \u2013 z pe\u0142n\u0105 determinacj\u0105 w dzia\u0142aniu na rzecz zachowania naszej to\u017csamo\u015bci kulturowej.<\/strong>
\nTo wymaga:<\/strong><\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 wi\u0105\u017c\u0105cego wdra\u017cania praw cz\u0142owieka,<\/strong><\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 trwa\u0142ego zabezpieczenia ofert edukacyjnych oraz<\/strong><\/p>\n

\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 zdecydowanego dzia\u0142ania tam, gdzie prawa mniejszo\u015bci s\u0105 zagro\u017cone.<\/strong><\/p>\n

Nasza przysz\u0142o\u015b\u0107 opiera si\u0119 na tej nieodzownej solidarno\u015bci.
\nW ten spos\u00f3b pozostaniemy \u017cywymi budowniczymi most\u00f3w i partnerami na rzecz pojednania i stabilno\u015bci \u2013 dla pokojowej i zjednoczonej Europy.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przem\u00f3wienie Bernarda Gaidy, pe\u0142nomocnika Zwi\u0105zku Niemieckich Stowarzysze\u0144 Spo\u0142eczno-Kulturalnych w Polsce ds. wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej w Polsce oraz przewodnicz\u0105cego AGDM z okazji Dnia Ojczyzny 2025 w Stuttgarcie. Na wst\u0119pie k\u0142aniam si\u0119 podpisuj\u0105cym Kart\u0119 niemieckich wyp\u0119dzonych z ojczyzny. Stworzy\u0107 tak wizjonerski dokument pokojowy zaledwie kilka lat po wojnie, ucieczce i wyp\u0119dzeniu, \u015bwiadczy o g\u0142\u0119bokiej m\u0105dro\u015bci i moralnej wielko\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[4232],"tags":[2017,5662,5677],"redaktor":[],"class_list":["post-71082","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-politik-de","tag-bernard-gaida","tag-charta-der-heimatvertriebenen","tag-tag-der-heimat-2025"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neueswochenblatt.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neueswochenblatt.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neueswochenblatt.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neueswochenblatt.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neueswochenblatt.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=71082"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/neueswochenblatt.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71082\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neueswochenblatt.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=71082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neueswochenblatt.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=71082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neueswochenblatt.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=71082"},{"taxonomy":"redaktor","embeddable":true,"href":"https:\/\/neueswochenblatt.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/redaktor?post=71082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}